CitulusQuartus

mādatoꝝ ibi. Nō ē intelligens. ſcd̓o amiſſioneꝫ inde p̄mioꝝ. ibi. ſimul inutiles facti ſunt.tercio collectōnem in huiuſmodi cūctoꝝ. ibi.nō eſt qͥ faciat bonū ⁊cͣ. ¶ Prīo inobediencianotat̉ ibi. Om̄s declinauerūt ſil̓ .i. receſſerūta regula diuine legis yſa. lvj. Om̄s in viā ſuādeclinauerūt .i. a mādatis dei recedentes propriā voluntatē ſecuti ſūt. Sꝫ huic declinatōip̄mittūt̉ duo que cōcurrūt ī peccato. Primūē defectus diſcretionis ſeu ratōnis. ibi. nō ītelligens. Omīs em̄ malꝰ ē ignorās. inqͥt ph̓us.qd̓ verū ē in ꝑticulari eligibili. Secundū ē d̓fectus recte intentōnis. ibi. aut reqͥrens deuꝫnō ē .ſ. intentōem ſuā dirigendo ad deum. p̄s.Faciem tuā dn̄e reqͥram. Amiſſio p̄mij notatur. ibi. ſil̓ inutiles facti ſūt. Hoc inutile dicimꝰ qd̓ nō cōſequit̉ finē ſuū. ⁊ ideo cū hoīes adeo d̓clinant nō obedientes mādatis eiꝰ. propter quē cōſequendū facti ſūt. inutiles dicūt̉cū nō aſſequant̉ p̄miū. Sap̄. iiij. Impioꝝ ml̓titudo nō eſt vtilis. In terram ꝓmiſſionis exoībꝰ numeratis ī egipto aptis ad p̄liū .ſ. ſexcētis milibꝰ ſolum duo intrauerūt .ſ. Caleph etIoſue qͥ ſeruauerūt ⁊ firmi ſteterūt in obedido dn̄o. In figurā ꝙ d̓ omī vl̓i multitudine q̄fuit in ſex mundi etatibꝰ nullus intrat vitameternā: nec princeps vel ſapientiſſimꝰ vt oyſes. nec ſacerdos etiam ſūmus vt Aaron niſiduo obſeruet caritatis mādata dilectōnis .ſ.dei ⁊ ꝓximi. Et in hijs duobꝰ mādatis vniuerſa lex pendet Math̓. xxij. Conprehēſio cūctorū notat̉ ibi. Nō eſt qui faciat bonuꝫ .ſ. aliqͥsqd̓ intelligit̉ ẜm propriā virtutē .i. nullus ꝑſeip̄m facit bonū niſi a deo adiutus. vel ꝯplete nullus bonū facit quī .ſ. in aliquo deficiatiuxta illud. iij Regū. viij. Nō ē qui faciat ſuꝑterrā bonum et nō peccet. Uel loquit̉ de congregatōne maloꝝ. Non ē uſqꝫ ad vnuꝫ .ſ. xp̄m⁊ ſic ponit̉ excluſiue. Sed notandum ꝙ cumquaſi omnes d̓clinent a mādatis: diuerſis tn̄de cauſis declinant ab eis.Aliqui ꝑ impotēciam. ¶Ꝙͣtum ad māAliqui ꝑ ignorātiam. data dei nullAliqui ꝑ certā ſcīam.p̄t iuſte ſe excuſare ꝙ ſeruare nō poſſit. Nāetſi nō ꝓpria v̓tute. tn̄ cū adiutorio gracie cūcta ſeruare p̄tad quā recipiendā ſi facit qd̓ in ſe eſt nō ei d̓negabit̉. Un̄ Hieroꝰ. dicit. Maledictꝰ omīs .ſ.a deo qui dicit deū aliquid nō poſſibile p̄cipiſe. De mādatis autē hoīm dicit. b Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. xliiij. ꝙ ſi prelatus tot p̄cepta ml̓tiplcet ꝙ ea ſubditus implere nō poſſet: excuſat̉a pct̄o. Et iō p̄lati debent abſtine̓ a multitudine p̄ceptoꝝ. Ad hoc facit regula iuris. Nemo poteſt ad impoſſibile obligari. extͣ de reiuris libro. vj. Et intelligit̉ noſolum d̓ īpoſſibilitate facti ſedētiam iuris ẜm glo. ibi. Und̓ſi p̄latus ꝯͣ ius aliquid mandet nō poteſt obligari ad illud i. nec tenet̉: nec dꝫ obedire. Si

autē dubitat vtrum poſſit facere quia graue⁊ durum ē: obedire debet. Unde diſ. xix. c. Inmemoriā. dicit̉. Licet vix ferendū ab illa ſancta ſede imponat̉ iugū tamen feramus. ⁊ piadeuotōne toleremus. ¶ De ignorantia mādatoꝝ ex qua aliqui declinant. Nota ꝙ in mandatis que ſūt de iure diuino nulla ignorātiaexcuſat a mortali. ſꝫ vt apl̓us dicit. Ignorāsignorabit̉ .i. a deo reprobabit̉ ſi tranſgrediat̉mandata neceſſaria ad ſalutem. In poſitiuisſeu hūanis p̄ceptis niſi habeat iuſtam cauſāignorātie. vt quia nō potuit ſcire nec habuitqͥ doceret. nō excuſat̉ a peccato qͥ tenet̉ ad ſeruandum ⁊ nō ſeruat. Un̄ Augꝰ. Illis omīnoignoſci nō poterit qͥ a quo diſcerēt habentesoꝑam nō dederūt. diſ. xxxvij. §. fi. Et Nicolaꝰpapa dicit. Si decreta romanoꝝ pontificuꝫnō haberis. de neglectu ⁊ incuria redarguendi eſtis. diſ. xx. De ignorātia tamē multa habes ſupͣ in prima ꝑte. ⁊ infra in ti. de accidia.¶ Declinant alij ſcient̓ a mandatis. et aliqn̄hoc ex ſufficienti ratōe. aliqn̄ ex neglectu. alqn̄ ex contemptū. Ex ratōe nullus poteſt d̓clinare licite a mandatis dei in vllo caſu niſideus ſibi contrariū mādet. vt mandauit Oſeꝙ recognoſceret mulierē fornicariā Oſee. j. qͥin hoc nō peccauit ẜm Tho. quia hec ē iuſtalex ⁊ p̄ceptuꝫ qd̓ deus ordinat. Sꝫ in p̄ceptisp̄latoꝝ poteſt d̓clinare aliqn̄ ſine pct̄o. DicitPe. de palu. in. iiij. ꝙ ſi prelatus p̄cipit alicuialiquid errans. nō precepturus ſi ſciret veritatē. poteſt talis ſalua obedientia .i. ſine peccato nō imple̓ illud extra d̓ reſcrip. c. Si qn̄.Dicit etiā idē Pe. ꝙ p̄cepta principis intelligūt̉ ſaluo iure alteriꝰ. C. de emanci. libe. Necaūt. Un̄ nō oportet ſemꝑ mandatū pape implere. ſꝫ ſufficit cauſā ꝓbabilē nō implendi alegare. vt exp̄ſſe dicit̉ ī illo. c. Si qn̄. Illa em̄ro debet mouere d̓legatū q̄ mouit delegantēUn̄ ſi ſcit ſe habere cauſā nō implēdi ꝙ papamandat quā ſi ſciret: credit veriſil̓iter ꝙ ꝯͣriimādaſſet nō tenet̉ implere. Suꝑ dicto. c. Sqn̄. de reſcrip. dicit etiā Anto. de bu. ꝙ ſubditꝰmandato ſuperioris debet obedire niſi ſubſitcauſa quam allegare debet verbo .ſ. vel ſcripto. Nec dicit̉ quis ꝯͣuenire mandato ſuꝑioris ſi motus iuſta cauſa nō obedit. Si aūt dubitat vtrū ſuꝑior eū intendat obligare ad faciendū etiāſi ſciret factū vn̄ mouet̉ ſubditusad nō faciendū eſtimans iuſtā cauſā haberedebet obedire. ar. xxiij. q. j. Quid culpat̉. vl̓ ſignificando expectare ſecundā iuſſionem vt īc. Si qn̄ de reſcript. Ex neglectu declinando. i. nō ſeruando mandata diuina aut hūana facere ꝯͣ obediēciā: eſt īobediēcia ꝓut ē vitiū generale. ſaltē ea q̄ ſūt ab apl̓is ⁊ eoꝝ ſucceſſoribꝰ inſtituta nulla deſidia negligantur.nulla diſſenſione violentur. nulla ꝯcertatōneturbentur. Iulius papa. xxv. q. ij. Amputato