CapitulūUndecimū
ſegregauerint: nec tales a vīculis pct̄oꝝ abſolui. nec ianuā regni celeſtis poſſunt ingredi. q. ea. Segregat̉ aūt quis ab vnitate Petri ꝑ ſciſma ꝑ qd̓ quis nō ſubijcit̉ ſūmo potifici qui locū tenet Petri. Itē Ciprianꝰ dicit.Tūcti ſciſmatici qꝛ foris ſunt .i. extͣ eccleſiaꝫſpiritū ſct̄m nō habēt. q. ea. Dicimꝰ. Hoc ideꝫoſtendit̉ ex graui punitiōe eoꝝ diuina ⁊ humana. Et de diuina loquit̉ Ciprianꝰ. vij. q. j.dicēs. Deniqꝫ ꝙͣ ſit inſeꝑabile vnitatis ſacramentū. ⁊ ꝙͣ ſine ſpe ſint. ⁊ ꝑditioneꝫ ſibi marimaꝫ de indignatiōe dei acquirāt qui ſciſmafaciūt. declarat diuina ſcriptura in libris Regū. iij. ca. xij. Ubi a tribu Iuda ⁊ Beniamindecem tribꝰ ſciſſe ſūt. ⁊ relicto rege ſuo alterum ſibi foris ꝯſtituerūt. Et indignatus eſtinquit dn̄s oī ſemini iſrl̓ et demoliuit eos etdedit ī direptionē donec abijceret eos a facieſua quia diſſipatus ē iſrl̓ a domo Dauid. iiiReg. xvij. Et tanta indignatio dn̄i extitit ꝯtͣeos qͥ ſciſma fecerunt vt etiā cū homo dei adIheroboam miſſus eſſet qͥ ei pct̄a ſua exprobraret atqꝫ vltionē futuraꝫ p̄diceret. panemapud illos edere ⁊ aquam bibere vetaret̉. qd̓cum nō cuſtodiſſet ⁊ ꝯtra dn̄i preceptū prāſus fuiſſet. ſtatim diuina cenſura ꝑcuſſus ē:vt inde regrediens impetu ac morſu leonis īitinere necaret̉. iij Regū. xiij. Sed adhuc ineuāgelio ſuo dn̄s maioreꝫ ſue intelligētie lucem manifeſtat ꝙ idem qͥ tūc ſe a tribu Iuda⁊ Beniamin ſciderant. ⁊ hieroſolimis relictiſſeceſſerant Samariam vt inter pſeudo ꝓphetas ⁊ gentiles cōputarēt̉. Nam cū primū diſcipulos ī miniſteriū ſalutis mitteret. mandauit et dixit. In viaꝫ gentiū ne ieritis ⁊ inciuitateꝫ Samaritanoꝝ ne intraueritis. Etad iudeos prius mittēs. gentiles adhuc p̄terire iubet. Addēdo em̄ gētibꝰ ciuitatē Samaritanoꝝ vbi erāt ſciſmatici qͥ debebāt obmitti: on̄dit ī hoc ſciſmaticos gentibꝰ .i. paganiſcoeqͣri. Et pꝰ pauca inducit exēplū Datan ⁊Abiron ⁊ Chore qͥ fecerūt ſciſma in illo ppl̓ohebreoꝝ cuꝫ eēt ī deſerto ꝯtͣ Moÿſen ⁊ Aarōq̄rentes ſibi vſurpare ducatū ppl̓i ꝓ Moÿſe.⁊ ſūmū ſacerdotiū ꝓ Aaron. q̄ terribiliter adeo puniti ſūt. Nā vt d̓r ī p̄s. Aꝑta ē terra etdeglutiuit Hatan. ⁊ oꝑuit ſuꝑ ꝯgregationeꝫAbiron. iuxta vocē dn̄i Nūeri. xvj. Et exarſit ignis in ſynagoga eoꝝ. et flamma cōbuſſit pct̄ores .ſ. Chore cū ſacerdotibꝰ complicibus ſuis. vt hr̄ Nūeri. xvj. hec Cprianꝰ Uerum ꝙͣuis ſciſma ſit graue pct̄m ⁊ grauiꝰ peccato idolatrie punitū. qꝛ adorātes vitulū aureum gladio occiſi ſūt. vt hr̄ Exo. xxxij. Sciſma faciētes .ſ. Datan et Abiron. a terra abſorpti ſūt. nō ſeqͥt̉ ꝙ ſciſma ſit grauius infidelitate. ſed cōiter ⁊ ex genere ſuo īfidelitasgrauius eſt. Ratio huius eſt ẜm. b Tho. ſecūba ſcd̓e. q. xxxix. arti. ij. qꝛ cum q̄rit̉ in cōi de
duobꝰ pct̄is qd̓ ſit grauius. intelligenda ē qͥſtio de grauitate q̄ attenditur ẜm genꝰ pct̄i.genus aūt peccati ſeu ſpēs attendit̉ ex obiecto ⁊ ideo illud pct̄m qd̓ maiori bono ꝯtrariatur illud ex genere ſuo ē grauiꝰ. ſicut peccatū in deū eſt grauiuſꝙͣ cōmiſſū ī ꝓximum.Maīfeſtū eſt at̄ ꝙ infidelitas eſt pct̄m̄ ꝯͣ ip̄mdeū ẜm qd̓ in ſe ē veritas pͥma cui innitit̉ fides. Sciſma eſt ꝯtra eccleſiaſticā vnitatem q̄eſt quoddam bonū ꝑticipatum. ⁊ minuſꝙͣ ſitip̄e deus ⁊ ideo infidelitas ex genere ſuo ē gͣuius ſciſmate. Sed ſi cōſideret̉ grauitas peccati ex circūſtantijs. ſic poſſet contingere ꝙaliquis ſciſmaticus grauiꝰ peccaret ꝙͣ aliqͥsinfideils. Et hoc vel ꝓpter maioreꝫ ꝯtemptū.vel ꝓpter maius ꝑiculū qd̓ inducit. vl̓ ꝓpteraliquid huiuſmōi. Nec obſtat p̄dictis ſi dicatur ꝙ caritas cui oppoīt̉ ſciſma eſt maior fide cui opponitur infidelitas. ⁊ quod opponit̉maiori bono maius malū eſt ẜm ph̓m ī. viijethicoꝝ. Nam vt dicit Tho. vbi ſupͣ. Caritashabꝫ duo obiecta. Unū principale .ſ. bonitatem diuinam. Aliud ſecūdariū .ſ. bonū ꝓximi. Sciſma at̄ ⁊ alia pct̄a q̄ ſūt ꝯtra ꝓximuꝫopponūt̉ caritati ꝙͣtū ad ſecūdariū bonū qꝛeſt minus bonū ꝙͣ ip̄e deus. ⁊ ideo iſta pct̄a q̄ſūt ꝯtra ꝓximum ſunt minora ꝙͣ infidelitas.Sed odiū ꝯtra deū vtiqꝫ grauius eſt infidelitate. Inter pct̄a tn̄ ꝯtra ꝓximum ſciſma eſtmaximū quia ꝯtͣ ſpūale bonū multitudinis.Item non obſtat ſi dicat̉. qꝛ hiero. dicit. Qd̓grauius ē punitū ſceleratiꝰ eē cōmiſſū. xxiiij.q. j. Non afferamus. Sed ſciſma eſt grauiuspunitum idolatria vt dictum eſt. Naꝫ vt dicit Tho. vbi ſupͣ dictū hiero. verū ē cōiter depena in hoc mūdo. Aliqn̄ tn̄ ex aliqua cā ſecus eſt. Et ratio ē qꝛ cū pene ſint q̄daꝫ medicine ad arcēduꝫ hoīes a pct̄is. ideo aliqn̄ vbieſt maior ꝓnitas ad pctm̄ aliqd̓ ſeuerior debet pena adhiberi. ſicut etiā ab eccl̓ia maiorpn̄ia īiūgit̉ vxoricide ꝙͣ mr̄icide. ex eo. ꝙ ꝓniores ſūt homīes ad occibēdū vxoreꝫ ꝙͣ matrem. Et ſic ad ꝓpoſitū ille ppl̓us erat ꝓnusad ſciſmata ⁊ rebelliones. vt d̓r. j Eſdre. iiij.⁊ ideo magis illud punitū. Et etiam nō eratita notū ppl̓o ꝙ ſꝑ Moyſes deberet eſſe princeps illiꝰ ppl̓i. ſicut ꝙ deberet ſꝑ adorare vnūdeum. quod habebant ꝑ legeꝫ. ⁊ ideo oportuitrebellantes illius principatui pena inconſueta ⁊ horribili puniri. Item qd̓ Ciprianus dixit ſciſmaticos gentilibꝰ coequari. hoc nō eſtſimpliciter veꝝ ſed ẜm quid ꝙͣtū .ſ. ad ſeparationem in genere ab eccleſia.SSciſmatici in penamᵐ. §. ij.p̄uantur ab eccleſia ptate ordinis ſeu cōſecͣtionis. quo .ſ. ad licituꝫ vſum pt̄ate iuriſdictionis ſimpliciter. ⁊ pt̄ate admīſtrationis ītemꝑalibus. ¶ Pro maiori hoꝝ declaratōe dicit. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxix. art. iij. ꝙ duplex