OctauumCapitulum

¶ Preceptum autē eſt cuius trangreſſio mortale crimē inducit. xiiij. q. j. Qd̓ debetur. Anvero ſub tali p̄cepto libri gentilium xp̄ianisintelligi debeant interdicti. temerarie nō audeo affirmare. licet multi textus id videant̉ſonare. vt illecti earum doctrinarum blanditijs reſipiſcant aliqui qui earū vinculis aſtricti velut bos ad victimam ducerentur. Talizelo impulſus vt credo non mediocriter. talifacultate inſtructus beatiſſimus. Hiero. ſcripſit de filio ꝓdigo ad Damaſum papam. Demonum cibus eſt carmina poetarum. ſecularis ſcientia. rethoricorum pompa verboruꝫ.Nulla ibi ſaturitas veritatis. nulla ibi refectō iuſticie reperitur. Studioſi earum in fame veri et virtutū penuria ꝑſeuerāt. ¶ Prohibitio non diſtinguitur a precepto niſi quiaillud affirmatiuum. vt Ponora patrem ⁊ matrem. hoc negatiuum. vt Non occides. Et ẜmhoc creduntur a ſanctis lectōnes ethnicoruꝫcōdicum prohibite multis de cauſis. ita tam̄vt omnis prohibitio conditionalis intelligatur ⁊ non abſoluta. Cauſe autem ſunt iſte etſimiles. Siqui forent melioribꝰ obligati vt ſacerdotes qui debent cure animarum vacare.vt ca. Sacerdotes. diſt. ea. Item vbi de ſumptibꝰ de quibus debent pauperes ſuſtentari:tales littere emerentur ſoluendo doctoribusvel libros acquirendo. vt in ca. Legāt. diſ. ea.Item cum propter talium litterarum amorēlittere ſacre contēnerentur ⁊ negligerentur.vt in ca. Uino inebriantur. diſtin. ea. Item ſicauſa vanitatis contingeret frequentari p̄dictas. vt in ca. Nonne diſ. ea. Item ſi ad inanem gloriam vl̓ quodvis vitium inclinarētlegentes. Idem ⁊ fortius ſi deducerent ad errorem. Ad quod facit. ca. Ideo diſt. ea. Om̄eshe cauſe tanguntur diſt. xxxvij. in ca. preallegato. Uerum quia vt plurimum hec mala exprefatis lecturis proueniunt ſicut exemplapatentia ⁊ conſcientie proprie clamant. ꝓhibite preſumuntur in pluribꝰ. Et ideo debentdeteſtari. ſermonibꝰ vilipendi. earumqꝫ ſectatores increpari. non quia in ſe male. ſedquiamedia ſunt ad deuiandū a deo. Unde ⁊ Gregͦ.fidei zelator deuotus. Titi Liuij viri maximeeloquentis libros quotquot reperire potuit:combuſſit. ¶ Uſus autem eſt ẜm Auguſt. etmagiſtrum in primo ſētētiaꝝ. diſti. j. id quodin vſum venerit inferre in id quod fruenduꝫeſt. ideſt in deuꝫ mediate vel immediate. Sicqͦꝫ omnis vſus licitus eſt: et abuſus illicitus.Sic igitur qui ſtudent in gentilibꝰ doctrinisꝓpter deum. hij illis vtantur ⁊ licitum eſt eis.immo et meritorium. qui vero ob banitatembel aliquem alium finem. hij eis abutuntur ⁊illicite ſtudent in eis. Et quia cōmuniter ho-

mines abutuntur. ideo cōmuniter tales rep̄henduntur.Capitulum octauum deTemerario iuditio.Emerarium iudiciumquod eſt ſpeciale peccatū: ex curioſitate ⁊ ſuperbia procedit. Ubiſciendum ẜm beatum Tho. ſcd̓aſcd̓e. qͣſt. lx. ꝙ iudicium ẜm ſuam primam impoſitōnem importat determinatōnem rectaꝫiuſtorum. ideſt eorū que ſunt iuſta. Sed ampliato vocabulo extenditur ad ſignificanduꝫomnem determinatōnem in quibuſcunqꝫ ſiuein ſpeculatiuis ſiue practicis. Unde ⁊ diciturꝙ cecus non poteſt iudicare de coloribus: necinfirmus ꝓpter guſtum infectuꝫ de ſaporibꝰ.Ipſum autem iudicium prout eſt actus iuſticie tripliciter redditur vitioſuꝫ. ¶ Primo cūquis iudicat de hijs in quibꝰ non habet poteſtatem: puta cū quis in iudicō examinat cauſam eius qui non eſt ſibi ſubditus ⁊ condemnat vel abſoluit eum per ſententiam. vt laicꝰclericum. vel qui non habet regimen condemnat alium qui ſibi non ſubbitur. Et hoc dicitur iudicium vſurpatum pertinens ad preſūptōnem. de quo ſupra in capitulo de preſumptionibꝰ. ¶ Secundo redditur iudicium vitioſum cum quis habens regimen et poteſtatem ſuper eum queꝫ iudicat non ẜm iura determinat reddens vnicuiqꝫ quod debitum eſtcondemnando. ſcilicet reum. ⁊ abſoluendo innocentem. ſed iniuſticiam facit amore vel timore ductus odio vel cupibitate vel ignorantia culpabili: et dicitur iudicium peruerſumſeu iniuſtum. Et de hoc ſupra. ti. primo capi.xix. de iniuſticia. ¶ Tercio modo cum quisprocedit ad iudicandum de alio ex leuibus ſignis ⁊ cauſis ⁊ non ſufficientibꝰ ad cognitioonem facti. et dicitur iudicium ſuſpitioſumvel temerarium. et de hoc nunc agitur alijsduobꝰ omiſſis. Quod quia vitioſum prohibꝫapoſtolus. j. ad Corin. iiij. Nolite ante tempiudicare quouſqꝫ veniat dominus. Huius vitij vt dicit Criſoſ. pene nullus reperitur immunis. ſed clericus. religioſus et laicus. rector. et ſubditus eo inuoluitur. Sed per hoccum eſt criminale condemnatur. Vnde xp̄usLuce. vj. Nolite iudicare et nō iudicabimini.Nolite condemnare et non condemnabimini.ideſt nolite iudicare vt condemnetis. ideſt reputando dignum. hominem damnatione deeo de quo nō eſt certum. Unde pſalmus. Feciiudicium ⁊ iuſticiam. ideſt iuſtum iudicium ⁊rectū. non tradas me calūniantibꝰ me ſuperbis. pͥmos. cxviij. i. nō tͣdas me ꝓpter hoc demonibꝰ ſuperbis qui accuſant qͦtidie bonos