CapitulumSeptimum
nt reddat̉ ītegͣliter. minꝰ bn̄ faciūt. Quinīmoſi nō ſufficerēt bona q̄ remanēt vſurarijs velhe̓dibꝰ eoꝝ. tenēt̉ q̄ acceꝑūt ꝓ īcertis ꝯtribuere ꝓ reſtitutōe īcertoꝝ. al̓ fures ſūt ⁊ latrones auferētes q̄ debēt̉ certis ꝑſonis. extra depſur̄. Cū tu. xiiij. q. vj. Si res. Sꝫ ꝯſuetudo īhoc n̄ excuſat q̄ potiꝰ dicēda ē corruptela. qꝛꝯͣ ius diuinū. diſ. viij. Que ꝯͣ mores. xxxij. q.vij. flagitia.¶ Capl̓m ſeptimū d̓ mō ⁊ ordine reſtituēdi.Vantū ad ſeptimū denodo reſtituēdi ſeu ordine. CircaCd̓ ꝯſiderāda ſūt tria. Primū eſt ꝙeſtitutō certoꝝ p̄ponēda ē reſtitutor īcertoꝝ. Sciendū igit̉ ꝙ certa oīa obligata reſtitutōi .i. cū ſciūt̉ ꝑſone qͥbꝰ faciendaē. pͥus ītegͣlit̓ ſoluēda ſūt ꝙͣ reſtituāt̉ īcertaqn̄ .ſ. ſcit̉ vl̓ dubitat̉ bona reſtituētis nō ſufficere ad vtrūqꝫ. Nā tūc reſtituēda ſūt plenepͥus ⁊ ītegͣlit̓ c̓ta. ⁊ hoc triplici rōe.Primo rōe ſucceſſiōis. ¶ Ꝙͣtū igit̉ ad priScd̓o rōe obligatōis. mā rōeꝫ .ſ. ſucceſTerto rōe ſil̓itudinis.ſionis aduertēdūdiligent̓ ꝙ nō ſuccedit ī pauꝑibꝰ ip̄e xp̄c. niſiqn̄ nō reꝑiūt̉ ꝑſone certe qͥbꝰ reſtitui debentcerta vt qͣſi ꝑ ſubſtitutōꝫ ſuccede̓ videat̉ ac ſidice̓t teſtator. dimitto meos he̓des tales et tales qͥbꝰ debeo. vl̓ etiā ſi nō debeo: ſed ſi eos nōreꝑiri ꝯtingat ſubſtituo mihi xp̄m cū pauꝑibus. ¶ Ꝙͣtū ad ſecūdā rōeꝫ .ſ. obligatonis ꝓbat̉ hoc ſic. Nam pauꝑibꝰ nō tenēt̉ he̓des dare .ſ. ꝓ reſtitutōe īcertoꝝ. niſi vnica rōne .ſ. inforo dei. Sꝫ creditoribꝰ certis tenent̉ duplicirōne .ſ. ī foro dei. et ī foro mūdi. qꝛ he̓des pn̄ta creditoribꝰ ī iudicio ꝯueniri. ¶ Ꝙͣtū ad t̓ciam rōnē .ſ. ſil̓itudinis. ꝓbat̉ idē a ſil̓i de voto ſimplici ⁊ ſolēni. Nā votū ſimplex non itaobligat ſicut id qd̓ ē ſolēne. Nā ſimplex obligat qͦ ad deū. ſolēne qͦ ad deū et foꝝ mūdi. vn̄et ſimplex potū īpedit mr̄imoniū ꝯtrahēdū:ſꝫ nō dirimit ꝯtractū. Solēne aūt ⁊ impedit⁊ ꝯtractū dirimit. vt ptꝫ diſ. xxvij. ꝑ totū. Etrō huiꝰ ē. qꝛ ī voto ſimplici ē vnū vinculū ligans. in ſolēni duplex.De reſtitutione ve.§. j.rō certoꝝ ſciēdū ē ꝙ reſtitutō etiā fieri dꝫ cūquodā ordine. Pro cuiꝰ declaratōe notādū ꝙẜm triplicē volūtatē creditoris ꝯtingit debitorem habere ſubſtantiā eiꝰ.Et pͥma eſt violētata.¶ Prima reꝑiSecūda ꝯditionata.tur ī rapīa.Tertia ꝯformata.furto. ⁊ ſil̓ibꝰSecūda in vſura. Tertia in ꝯtractibꝰ iuſtis.Et ẜm hūc triplicē volūtatis gradum. variepus ⁊ poſteriꝰ hō reſtituere obligatur. Cumigit̉ pͥma voluntate .ſ. violentata debitor te-
net̉ vtputa qꝛ abſtulit ꝑ furtū ⁊ rapinas ⁊ hꝰpiolētias. talia pͥus reſtituēda ſūt ꝙ vſura etalia debita. ⁊ hoc ꝓpter tria .ſ.¶ Propt̓ offenſionemꝓpter offenſionē.ꝓpter expropͥatōnem. qͥdē. Nā maior ī eisꝓpter ꝯpulſionē.infert̉ īiuria. qꝛ illapenitꝰ ſūt īuolūtaria .ſ. rapīa. furtū. ⁊ hmōi.Uſura v̓o aliqͦ mō ē volūtaria .ſ. volūtate cōdicionata ꝓpt̓ea de ſui natura minorē īiuriāſapit ī ꝓximū. Alia v̓o debita ſine īiuria fiūtqꝛ volūtaria ſūt. puta illud qd̓ debet̉ rōe emptionis facte alicuiꝰ rei. vl̓ rōne mutui liciti⁊ hmōi. Et ideo rapina ⁊ furtuꝫ pͥus reſtituidebēt ꝙͣ ip̄a vſura. ⁊ alia debita licito mō cōtracta. ⁊ eadē rōne pͥus rapina qꝛ gͣuior in eaviolētia ⁊ īiuria ꝙͣ ī furto. Scd̓o dꝫ tal̓ ordo ẜuari ꝓpt̓ expropͥatōꝫ. Nā ī rapina ⁊ furtoẜm oēs dn̄iuꝫ n̄ trāſfert̉. ⁊ ideo talia nūꝙͣ fiūttalit̓ poſſidētis. In vſura v̓o dn̄iuꝫ tranſferrivr̄. ¶ Tertō ẜuādꝰ ē talis ordo ꝓpt̓ ꝯpulſiōꝫ.Magīs eī debitor ꝯpellit̉ ⁊ artat̉ a iure reſtituere q̄ extorſit ꝑ furtū ⁊ rapinaꝫ ꝙͣ q̄ hūit ꝑpſurā. Nā ad reſtitutōꝫ vſure ꝯpellit̉ diuino⁊ eccl̓iaſtico iure: ſꝫ ad reſtituēdū rapinā artat̉ iure diuino eccl̓iaſtico ⁊ ciuili. Ex qͥbꝰ ſequit̉ ꝙ debitor ſi nō pt̄ ī ſolidū reſtitue̓ quodextorſit ꝑ rapinā ⁊ furtū ⁊ etiā qd̓ habuit perpſurā. tenet̉ ī ſolidū reſtitue̓ pͥus qd̓ habuit ꝑrapinā ⁊ furtū. ꝙͣ qd̓ habuit ꝑ vſurā. ⁊ hoc tūrōne volūtatis ꝯcurrētis. qꝛ ī ſoluēte vſuraꝫaliquo mō volūtas eiꝰ ꝯcurrit ad illā expoliatōnem vſure. Sed expoliatꝰ ꝑ furtū ſeu rapinā ꝯtra oēm ſuā volūtatē ſpoliat̉. tū etiaꝫrōne iuris coartātis. Nā a iure ciuili ꝯpellit̉hō ad reſtitutōꝫ rapine ⁊ furti ī ſolibū. etiā ſinō habeat ad reſtituēdū vſuras. Huiꝰ ſnīe eſtGerar. ord̓. here. Que vidēt̉ rōnabilit̉ dicta.hoc excepto .ſ. ꝙ debeat pͥus reſtitui rapina.furtū ⁊ vſura. ꝙͣ debita licito modo ꝯtracta.hoc em̄ eſſet offerre holocauſtū de rapīa. Sicut em̄ īiuſte acciperet̉ ab aliqͦ diuite vt daretur elemoſina pauꝑi. vt dicit Augꝰ. xiiij. q. vForte. Ita etiā īiuſtū vr̄ vt de eo qd̓ iuſte debet̉ alteri. puta honeſti mutui vl̓ emptōis vl̓alicuiꝰ liciti ꝯtractꝰ. reſtituat alienū. hoc eīeſſet raꝑe alienū vt reddat alienū. Et nō ſūtfacienda mala vt veniāt bona. vt ait apl̓usad Ro. Ad hoc ar. xiiij. q. v. Neqꝫ em̄.Ꝙͣtum ad ſecundā.§. ij.voluntatem q̄ dr̄ ꝯditōnata. q̄ .ſ. cadit ī vſuradicit Alexander lomb̓. ꝙ pͥus tenet̉ reſtitue̓q̄ habuit ꝑ vſurā ꝙͣ q̄ habuit ꝑ alios ꝯtractꝰvolūtarie factos. ⁊ hꝰ rō eſt. quia ī reſtitutōedebitoꝝ ſolū ſeruat̉ iuſticia: ſed ī reſtitutōnevſure ⁊ male ablatoꝝ nōſolum iuſticia ſeruatur: ſedētiā īiuria deo ⁊ ꝓximo facta ammouet̉. Et ideo reſtitutio vſure preferenda eſt ſitn̄ ꝯtrarium feruetur. qꝛ .ſ. talia debita iuſtain ſatiſfactione preponantur male ablatis