CapitulumQuartum
vt. xij. q. ij. De laicis. Ubi vero certa ꝑſona deputata eſt a teſtatore illa ꝑſona debet exequivt ī p̄dicto. c. de laicis. ⁊ extra de teſta. c. Tuanobis. immo credo ꝙ ipſe raptor incerta quedebent pauꝑibus erogari poteſt ipſa pauꝑibus erogare abſqꝫ licentia et auctoritate ep̄ivel alteriꝰ iudicis eccleſiaſtici. vt ſatis colligitur extra de vſuris. c. cū tu. Et hoc etiā īnuitclare glo. extͣ d̓ homi. c. Sicut dignū. §. eos.Nec obſtat illa decre. extra d̓ iudeis. Cuꝫ ſit.ꝑ quā ꝓbat Poſti. ſuam opinionem. Naꝫ illadecre. loqͥt̉ de iudeo. nō d̓ xp̄iano. cuiꝰ actꝰ veldiſpenſatō merito habet̉ ſuſpecta ab eccl̓ia qͦad xp̄ianos. ideo iuſte ⁊ bn̄ dicit ibi ẜm ꝓuidetiā dioceſani. q̄ ſuſpitō ceſſat ī xp̄iano. ⁊ ſic n̄dubito ꝙ ep̄us nō habet ſe intromittere de talibꝰ. hec Archid̓. io. d̓ lig. idē ſentit. ⁊ adducithāc rōnē. Qui indebitū extorſit obligatꝰ ē exmaleficō vel qͣſi illis qͥbꝰ extorſit ſi extant. alpauꝑibꝰ. Et regula habet ꝙ debitor pt̄ ꝑ ſolūtionē ſe liberare. Inſti. qͥbꝰ mo. tolli. obli. pertotū. Tu qͥ dicis ꝯtrariū da mihi caſū exp̄ſſūꝯtra regulā. Nec ē veꝝ ꝙ ſit ī dicto. c. Cū ſitqꝛ non loquit̉ in xp̄iano ſed in iudeo. vt dixitArchid̓. Hanc opinionē ſecūt̉ Paulꝰ. ⁊ Gētiſuꝑ cle. i. de p̓uil̓. Hoc etiā ꝯſuluerūt Io. cal.⁊ Recupus. Sed ⁊ dn̄s Pugo vtriuſqꝫ iurisꝑitꝰ. ⁊ frater Clarꝰ. vt habet̉ ī quadā ſūmula. ꝯcordauerūt ī hoc ꝙ nullū ius exp̄ſſū hocdicit. nec ī decretis. nec alubi: niſi ꝙ ep̄us eſtꝓcurator pauꝑū. Illud vero adaptat̉ ꝙ pt̄ ꝓcurare de ſuo ꝓprio ſi habet vel de bonis eccleſie .i. fructibꝰ. vel alijs modis. Sed qꝛ ſacerdotes ſimplices ſūt īꝑiti ꝓ maiori ꝑte. ep̄i veroreputant̉ ſufficientes. hinc inoleuit ꝙ hmōireſtitutōnes r̄mittant̉ ad ep̄os. Un̄ ſi ꝯfeſſorꝑitꝰ ſit ⁊ ſciat in hoc ſufficiēter ꝯſulere nō eſtneceſſe remittere ad ep̄os. hec ibi. Huiꝰ etiaꝫſnīe eſt Io. mo. hoc etiā īnuit Inno. extra deīmu. eccleſiaꝝ. c. Quia pleriqꝫ. ar. xxiiij. q. iijc. Si quis romipetas. Ad rōnē aūt ſuꝑius īductā ꝓ alia opinione poſſꝫ reſpōderi ꝙ ꝙͣuisep̄i ⁊ p̄lati ſint diſpenſatores reꝝ dataꝝ eccleſijs. nō tn̄ ſequit̉ ꝙ ſint diſpenſatores oīuꝫ q̄ſcd̓m deū ſunt in diuinū cultū ⁊ ī pauꝑes eroganda: ſed ſolum in diuinū cultū iam ordinata vt redditꝰ eccleſiaꝝ. ⁊ hmōi. Nam ſi eſſentbiſpenſatores erogandoꝝ oīuꝫ. ẜm hoc eſſentdiſpēſatores oīuꝫ ſuꝑfluoꝝ que diuites ex diuino p̄cepto deberent pauꝑibꝰ erogare quoda nullo cōceditur. Sed ⁊. b Tho. ſcd̓a ſcd̓e. q.lxij. dicit ꝙ ſi ille cui fieri debet reſtitutō oīnoignotꝰ eſt: debet reſtitui ei ſicut poteſt .ſ. dando in elemoſinas ꝓ ſalute eiꝰ ſiue ſit mortuꝰſiue viuus: p̄miſſa tn̄ diligenti inqͥſitōe eius.Et de auctoritate ep̄i nihil dicit Scotꝰ ī. iiij.biſ. xv. dicit. Si queras ꝑ cuiꝰ manus debeāttalia .ſ. incerta diſpenſari. ℟o. ꝙ non īuenioquis neceſſario ſit determinatus mediator in
iſta pauꝑibꝰ diſpenſanda. Uidet̉ aūt mihi ꝙꝑ ſeip̄m ꝯſilio tn̄ boni viri poteſt pauꝑibuserogare hec. quia tali mediatori ad diſpenſādum tribui poſſet de cuiꝰ fidelitate p̄ſumeret⁊ tn̄ ſibi appropriaret vel in alios pſus cōuerteret ꝙͣ deberet. Un̄ vbi lex diuina vel eccleſiaſtica non ligat: ſequenda eſt rō naturalis.Illa aūt dictat ꝙ qͥ tenetur reſtituere magishoc faciat ꝑ ſe ꝙͣ ꝑ alios. nō exclubēdo tn̄ perhoc ꝯſiliū boni viri: ſed īcludēdo. hec Scotꝰ.Quidā alij faciūt circa hoc diſtīctōꝫ vt videlicꝫ ꝙͣtū eoꝝ in qͥbꝰ cōpetit repetitō. vt furto.rapina. vſura. fraude. et huiuſmodi diſpenſatio incertoꝝ ꝑtineat ad ep̄m: ſed alioꝝ vbi n̄ꝯpetit repetitio. etſi erogatio fienda ſit pauꝑibus. vt in ludo. iniuſte acceptis a iudice ꝓiudicando. vel a teſte pro teſtimonio. meretritio. ⁊ hmōi. quilibet ꝑ ſe poteſt diſpēſare.vel de ꝯſilio ꝯfeſſoris. Ego credo ſnīam ⁊ opinionē Archid̓. ⁊ ſequētiū omnino verā ⁊ ſimpliciter excepto vno caſu videlicꝫ īcertis publicoꝝ vſurarioꝝ. quem caſū nō dubito om̄esalios excepiſſe intende̓. quia ibi exp̄ſſe ⁊ clare ius ꝓuidit. vt .ſ. ꝑ diſpenſatōnem dioceſani talia incerta determinent̉ ⁊ diſpenſent̉. vtextra de vſuris. ꝙͣꝙͣ. li. vj. vbi traditur formade huiuſmodi. de qua habes ſupͣ ti. j. c. ix. Inhoc gͦ caſu tm̄ pt̄ intelligi qd̓ dr̄ ꝑ tertiā opinionē .ſ. in vſuris publicis incertis. Etſi queritur vtruꝫ ep̄us poſſit ꝑ ſua ſynodalia hocſtatuere. vt .ſ. ſibi retineat diſpenſationē īcertoꝝ ⁊ alius nō poſſit ſe intromittere. Dicit īhoc caſu Io. de lig. ſuꝑ. c. cum ſit. d̓ vſuris. ꝙqͥcqͥd dicat Io. an. dubiū eſt an poſſit. Et Iocal. in quodā ꝯſilio ſuo dicit exp̄ſſe ꝙ nō pt̄.Hugo. ⁊ frater Clarꝰ dicūt ꝙ nō poteſt epūsde iure excōmunicare ſacerdotes qͥ ſe intromittūt de diſpenſatōne incertoꝝ.Ꝙͣtū ad ſecūdum .ſ. .§. j.ꝑ quos debet fieri reſtitutō certoꝝ. Ad qd̓ reſpondet̉ ꝙ ꝑ eū qͥ abſtulit ſeu recepit vſuras ⁊male ablata. poteſt etiam ⁊ ꝑ aliam ꝑſonamquācūqꝫ facere. In hoc em̄ vera ē regula iuris. Qui ꝑ aliū facit ꝑinde eſt ac ſi ꝑ ſe facerevideat̉. de re. iur̄. in. vj. Si tn̄ vitiū vſure velfurti vel alteriꝰ damni eſt occultū. et reſtitutio occulto modo ꝑ ſe vel ꝑ aliū fiēda ē vt nōdetegat̉ ꝑſona. ar. ij. q. j. c. Si peccauerit. Caueat etiā diligēter ꝙ cū ꝑ aliū facit. ita faciat caute ꝙ is recipiat cui dꝫ. ⁊ nō ille ſibi retineat. qꝛ nō eēt ꝓpt̓ hoc lib̓atꝰ: nec cōfidat dep̄dicatoribꝰ ⁊ ꝯfeſſoribꝰ ⁊ q̄ſtuarijs qͦ queruntpecunias nō aīaꝝ ſalutem. Etſi is q̄ rapinaꝫvel vſurā vel fraudē fecit nō reſtituit cuꝫ he̓steneat̉ ad oīa onera defūcti inꝙͣtuꝫ ſufficiathe̓ditas: tenet̉ ⁊ ip̄e facere dictam reſtitutōꝫextra d̓ vſuris. c. Michael. Et eadē rōe hereshe̓dis ⁊ ſic in infinitū cū ſcit̉ ab eis hereditas