Druckschrift 
2 (1477)
Entstehung
Seite
689
Einzelbild herunterladen
 

CapitulumSecundum

recte notauit de calumnia dicendo. Non habeatis calūniatore. credo habuit ītentionē bona in accuſando. hmōi. Ecōtra cuꝫqͥs accuſatus ab alio falſo de aliqͦ crimine. extolore torture ꝯfeſſus ē crimē qd̓ non ꝯmiſerit. ſe īfamauerit: tenet̉ inqͣtū pt̄ d̓clarare ſe falſum dixiſſe. magis em̄ tenetur quis ſediligere ꝯn̄ter vite ſue fame ꝓuidere ꝙͣ alios. Etſi ex hoc ſequeret̉ infamīa. īmo etiammors accuſatoris. non ei īputat̉: ſed malitieip̄ius accuſatoris ſi aduertent̓ hoc facit. vl̓ īſipientie ſi ex errore hoc agit. ſibi īputet oad hoc īdebite ſe poſuit cum ꝑiculo alterius.¶Itē nota ẜm Pe. tarā. ex īiurijs illatisq̄buſcūqꝫ mōis ſolēt tria oriri ordinē ī leſoPrimū ē rācor ī affectu. Secūdū ē ſignū rancoris ī effectu. Tertiū ē actio ꝯͣ īiuriātē. Pri .ſ. rācorē ſtatī dꝫ dimitte̓ īiurianti .i.ꝙͣ hr̄e. Secūdū dꝫ dimitte̓ cum īiuriās petitpeniā. et iſta dimiſſio exterior ē aliud niſiquedā acceptatō ſatiſfactōis. vl̓ īdicatio recōciliatōis v̓bo vel facto exp̄ſſa. vt offenſusoffendentē releuat genuflexū an̄. vel cumdicit. dn̄s parcat vobis ⁊cͣ. Tertiū aūt .i. actionē iniuriaꝝ tenet̉ dimitte̓ niſi facta ſatiſfactōe. Sed aduertēdū circa ſigna rācoris quedā remota ſūt. quedā ꝓpinqͣ que ingerūt ꝓbabilē ſuſpitionē de rancore vt aliqͥs vult vnꝙͣ īiurianti loqui. vl̓ obuiās ei diuertit ab eo. aut tortuoſo vultū ſemꝑ reſpicit. hmōi. Et iſta ſigna nulli licet retinēnec an̄ nec poſt ſatiſfactōꝫ ſibi factā. qꝛ abſpecie mali abſtinendū ē ẜm apl̓m. Un̄ talis debꝫ talia ſigna face̓ ꝓbabilit̓ credat̉eſſe in odio. Signa v̓o remota ſūt que ingerūt de odio argumētū licet odiū ſequeret̉.vt ſūt ſubtractio familiaritatis ſeruitioruꝫaliquoꝝ. ſil̓ia. Et illa licꝫ retinere oībꝰ ſiuean̄ ſatiſfactōeꝫ ſiue poſt dūmō fiat maloaīo: ſed maiori ſui alteriꝰ pace. tn̄ tenet̉ iniuriatꝰ quere̓ recōciliatōeꝫ īiuriantisip̄o penitēte niſi ī caſu .ſ. crederet ꝓbabiliter ꝓpter hoc liberaret aīam eiꝰ a mortali odio. non eſſet occaſio mali. puta qꝛ exhoc iniurians ſuꝑbiret vel audaciā ſumeretſil̓ia faciendi. vn̄ oſtēderet ex hoc alijs īiuria offendiſſe. hmōi. hec oīa Umb̓. ī expoſitione regule bt̄i Aug. Debet aūt fieri ſatiſfactio vel reſtitutio infamie vl̓ fame ꝙͣcitiꝰpt̄ abeſt opportunitas ſine alijs ꝑiculis.De quarta dānifi.§. iiij.catōe .ſ. reꝝ exterioꝝ. Notandū pͥmo reſticuenda eſt res rapta vel furata vel alio modobſurpatiuo habita in ꝓpͥa ſpecie īmo indiuiduo ſi ip̄a habet̉. nec p̄t̄ dari alia ea eiuſdēbonitatis. niſi forte pecunia ꝯͣ volūtateꝫ dn̄iip̄ius rei. iij. q. j. Reintegranda ſūt oīa ſpoliatis. hoc verū niſi in caſu vſurpatio rei

aliene eſſet occulta. ex reſtitutōne eiꝰ in ſuaſpecie detegeret̉ raptor. vel aliud īcōueniensſequeret̉. tūc ſuffice̓t dare p̄ciū eiꝰ. Secundo notandū ſi ipſa res male ablata ꝑijtmorte. vt aīal. vl̓ ſibi auferret̉. nihilominꝰ reſtitue̓ tenet̉. ẜm Raÿ. alios. Si aūt d̓teriorata ē ī bonitate. vl̓ diminuta ī p̄cio. ſupplendum ē p̄ciū. qꝛ debuit reſtitui eiuſdē bonitatis. ẜm Raÿ. ſi equꝰ vel bos ablatꝰ penesraptorē ē debilitatꝰ ita extimet̉ vale̓. v. florenos pͥus valebat. x. reſtituet. x.. v. Similiter ſi furatꝰ ē ſextariū frumēti valentemtūc. xl. ſolidos reſtituit valet. xx. duo ſextaria tenet̉ redde̓ vel. xl. ſolidos: nec ſuffice̓treſtitue̓ ſextariū. ẜm Ray. Al. īmo etſi illoint̓medio int̓ vſurpatōeꝫ reſtitutōeꝫ plꝰ valuit ꝙͣ tꝑe vſurpatōis illo pluri p̄cio reſtituerẜm aliquos. Tenet̉ etiā raptor reſtitutōnedamni petere remiſſionē de īiuria ſaltē interpoſitaꝫ ꝑſonā. vel ſe exp̄ſſo nomīe furisvel ſuppreſſo ẜm qualitas negocij reqͥrit ſiē manifeſtū vel occultū. Tertō nota ſi ēres fructificās tenet̉ reſtitue̓ oībꝰ fructibꝰ inde ꝑceptis qui ꝑcipi potuiſſent a diligēte poſſeſſore: puta agrū vſurpauit alteriex quo ꝑcepit de fructibus niſi. xx. ſextaria frumēti. qꝛ male fecit cultiuare vbi. xxx.ꝑcepiſſet diligens cultiuator ānuatim. talisreſtitue̓ tenebit̉ nōſolū. xx. ꝑcepta: ſed. xxx.Sil̓r ſi equū furatꝰ eſt quo lucratꝰ ē menſatim vnū florenum vbi dn̄s lucratus fuiſſetvnū dimidio. tenebit̉ reſtitue̓ ad ratōnemvnius floreni cum dimidio menſem. Et intelligit̉ hoc deductis expenſis factis ī vtilitatem ꝯſeruatōnem ip̄ius rei neceſſarijs tn̄ ſuꝑfluis. expēſis factis cauſa colligēdo fructuū. hmoi deducunt̉ tam a male fidei ꝙͣ bonefidei poſſeſſore Ray̓. Tho. Damna etiā que paſſus dn̄s eſt ex carentia rei ſuetenet̉ ſatiſfacere. extͣ de īiu. dam. da. c. Siculpa Tho. Raÿ. Iteꝫ qͣrto nota qn̄ plures ꝯcurrūt ad furtū vel dānū facienduꝫ ita vnꝰ face̓t ſine altero: qͦlibet tenet̉ ī ſolidū.i. ad totū dānū reſtituēdū r̄ſtaurādū qͦuſqꝫilli ſit ſatiſfactū ītegraliter. Illo autē reſtaurato ad plenū vnū illoꝝ: tenet̉ poſtea quilibet alioꝝ parte ſua ſatiſfacere ei qui totumreſtituit. ẜm Tho. ray. inno. hoſti. et alios.extra de homi. c. Sicut dignum: puta duovel plures vadūt ad furandum aliquid itavnꝰ non iret vel faceret ſine altero. ſiue cummulti ſtipendarij bellāt īiuſte ita vnusfaceret ſine alio p̄cipue principalibus multicōſiliū p̄ſtant ad faciendum extorſiones. velexpellendo iniuſte aliquē ciueꝫ. ita ſine aſſenſu eoꝝ poſſet fieri: tenent̉ om̄es in ſoliduꝫ. De his tn̄ plene habes ſupͣ. ti. j. Cuītonota duobꝰ vl̓ pluribꝰ exn̄tibꝰ heredibꝰpſurarij vel raptoris ſi alt̓ factꝰ ē ſoluendo