TitulusSecundus
Manus feneratoria.Manus raptoria.Manus furatoria.Manus bellatoria.Manus dāpnificatoria.Manus ꝑticipatoria.Aanus ſacrilega.Manus iniuſte iudicatoria.Aanus in iudicio inique aſſiſtoria.Manus fraudatoria.Manus falſificatoria.Manus ꝓditoria.Manus ſimoniaca.Manus impeditoria.Manus luſoria.Manus turpis lucri oꝑatoria.Manus locatōnis ⁊ ꝯductōis vitiatoria.Manus detractoria.Manus ꝑſone leſoria.Manus aīaꝝ p̄datoria.§. iijDe prima manu .ſ.feneratoria poteſt ītelligi illud qd̓ hr̄ Apoc̄.xvij. Uidi mulierē ſedentē ſuꝑ beſtiam coccineam .i. diabolū habentē in manu eius poculum aureū: hec mulier ē cupiditas que ī manū .i. oꝑe vſure habet diuitias quas ſitit: ſꝫnō extinguit̉ eius ſitis. ſed ſolum delectaturin videndo. Habet aūt qͥnqꝫ modos. ſicut manus habet qͥnqꝫ digitos. ¶ Et pͥmꝰ ē ī pignoribus qn̄ .ſ. quis pro mutuo alteri facto recipit pignus ab eo rei mobilis. vt veſtim̄ti. eqͥ⁊ huiuſmodi. aut īmobilis vt poſſeſſionis exqua capit fructuꝫ ſiue lucꝝ non ꝯputans inſortem. qd̓ vſura eſt. niſi in caſu cum gener aſocero quouſqꝫ habeat ab eo dotem ſuſtinēsonera mr̄imonij accipit poſſeſſionē ab eo inpignꝰ. extͣ d̓ vſuris. c. ſalubriter. Et d̓ hoc diffuſe. ſupͣ ti. pͥmo. c. vj. ⁊. ix. ¶ Scd̓us digitusſeu modꝰ ē ī depoſitōnibꝰ. cū .ſ. qͥs deponit pecuniā apud mercatorē vl̓ cāpſorē. vt vtat̉ eaſaluo tn̄ capitali ſuo. ⁊ cū ītentōe pͥncipalit̓aliqͥd ꝑcipiēdi vltra ſortē. nulla tn̄ facta pactōne ſuꝑ hoc. ⁊ vſura ē. xiiij. q. iij. Si feneraueris. Et d̓ hoc ſupͣ ti. pͥmo. c. vij. ¶ Terciusdigitꝰ ī emptōibꝰ ⁊ vēditōibꝰ. cū .ſ. vēdit̉ merces vltra iuſtū p̄ciū rōne dilatōis tꝑis ī ſoluendo p̄ciū ⁊ hoc niſi rē illā intēdebat ẜuarein futuꝝ qn̄ tātū quātū vēdit vel plꝰ ſꝑabatvaliturā. Sil̓r qn̄ emit rē minꝰ iuſto p̄cio eoꝙ āticipat tēpus ſolutōis precij ante ꝙͣ recipiat mercē. vt tꝑe veris triticū recolligendū. ⁊hoc niſi dubiū eſſet vtꝝ plus minuſue ſit resilla valitura. ar. de hoc extͣ d̓ vſuris. In ciuitate. et. c. Nauigāti. Et d̓ hoc diffuſe. ſupͣ. ti.pͥmo. c. viij. ¶ Quartꝰ digitꝰ ī cāpſiōibꝰ ⁊ affictis aſſecuratōibꝰ. vt in cambijs q̄ dicūt̉ ꝑ veneris. ⁊ cambijs q̄ fiūt ī curia romana ꝓ bullis q̄ ſūt vere mutua cū vſura. ⁊ cū ip̄emet ſitſatiſdator ſimulatꝰ ⁊ verꝰ mutuator. ar. xiiij.
q. iij. pleriqꝫ. ⁊ de hoc ſupͣ ti. j. c. vij. Quintus digitꝰ ī mutuis cū exp̄ſſis lucri pactōibꝰſiue ī pecunia. ſiue ī oꝑibꝰ. ſiue ī alijs q̄ p̄ciopn̄t extimari. ar. xiiij. q. iij. c. putant. Et dehoc ſupͣ ti. pͥmo. c. vj. et. vij.Secūda eſt manus §. iiij.raptoria: q̄ manifeſte rapit aliena. De manuviolēti .i. raptoris eripit pauꝑeꝫ .ſ. deꝰ Ezech̓.xxij. Et hec habet quinqꝫ digitos ſeu modos.Primus ꝯſiſtit in vſurpatis dominijs ciuitatuꝫ. caſtrorū ⁊ villaꝝ: ex quibꝰ omne emolumētū qd̓ inde ꝑcipit rapina eſt. ¶ Scd̓useſt in tallijs īiuſtis qn̄ .ſ. dn̄s ciuitatis imponit collectas vltra debitū ꝯſuetudinis vel ſtatuti ſeruitia indebita oꝑaꝝ exigit. et non ſoluit eis de labore. vel ſi ciuitas ē libera qn̄ nōꝓ rata imponit ciuibꝰ: ſed grauat aliquos nimis. ¶ Tercius ē in pedagijs ⁊ gabellis illicitis. qn̄ .ſ. īponūt dn̄i terraꝝ vel ciues nouapedagia ſine licētia pͥncipis. vl̓ etiāſi ātiquavel noua cum licētia nō ſeruant vias tutas.cū tn̄ poſſent. ¶ Quartꝰ ī latrocinijs terreſtribꝰ vel maritimis. vl̓ pirratis qͥ diſcurrūtꝑ mare p̄dando. Ex naufragio etiaꝫ in mareꝓiecta ſibi acciꝑe ad rapina ꝑtinet. vel etiaꝫde repreſalijs illicitis: de quibꝰ in tercia parte ti. iij. ¶ Quintꝰ ī ꝑſonis capiendis ⁊ vēderdis q̄ libere ſūt ſeu xp̄iane. Naetſi pagani velſarraceni capti in bello iuſto efficiātur ſeruicapientium: vnde ⁊ vendi poſſunt vt ſerui etemi. non tn̄ xp̄iani. Debēt ergo iſta reſtituiſi poſſunt. vt dicit Augꝰ. xiiij. q. vj. Si res.De hijs habes ſupͣ ti. pͥmo..§. v.Tercia eſt manusfuratoria: cū qͥs accipit occulte aliena neſciēte dn̄o. apl̓s ad Eph̓. iiij. Qui furabat̉ iam n̄furet̉ ſed magis oꝑetur manibus ſuis. Fuividet̉ oꝑari manibꝰ alienis inquantū accipitlucrū oꝑis aliorum. Et hec manꝰ habet qͥnqꝫdigitos ſeu modos. ¶ Primꝰ eſt de inuentoꝝretentōe qn̄ .ſ. quis res alteriꝰ inuentas quenon habentur ꝓ derelicto. ſibi retinet. xiiij.q. v. multi. Et d̓ hoc habes ſupͣ ti. pͥmo. c. xv.¶ Secūdus ī illicita p̄ſcriptōe. qn̄ .ſ. qͥs p̄ſcribit aliena mala fide. ſciēs .ſ. illa eſſe aliena:nec aliqͦ iuſto titulo habuiſſe. de re. iu. c. poſſeſſor. li. vj. Et d̓ hoc ſupͣ ti. pͥmo. c. xv. ¶ Uercius ē in rei pignorate cōmodate vl̓ d̓poſitate vſu: qn̄ dn̄s rei nō ꝯſentit. ⁊ tenet̉ de vtilitate inde habita. ⁊ſi amitte̓t ex culpa ſua tenet̉ redde̓ Raÿ. Et de hoc ſupͣ ti. pͥmo. c. xv.¶ Quartus in occulta reꝝ vſurpatōne. ſiuehoc fiat a filijs de rebꝰ ꝑentū. ſiue ab vxore d̓rebus viri ipſo neſciente. ſiue a ſeruis de rebꝰdominoꝝ ſuoꝝ. ſiue a diſpenſatoribus d̓ rebꝰſuorum patronorum. ſiue a diſcipulis de rebus magiſtrorum ſuorum. ſiue ab extraneisde rebus aliorum: etiamſi hoc facerēt dando