TitulusPrimus

taxillos ſubmittit. ⁊ tūc ē tanꝙͣ rapina et reſtitue̓ tenet̉ qd̓ ſic acqͥſiuit ei cui vicit ẜm legem oēm diuinā ⁊ mūdanā. Ged ꝯmūit̉ hocaccidit qui vna die dīcit alia die ꝑdit. vt merito poſſit de eo dici. Ue qui p̄daris. nonne ettu p̄daberis ip̄e?. q. d. ſic. Ei tn̄ qui ſic attraxit inuitū vel decepit. nō eſt reſtituenduꝫ qd̓perdidit: ſed pauꝑibꝰ erogandū. ¶ Decimūoctauū eſt ſcandalū. Nā hoc videt̉ vitiū infectiuū. Cū em̄ qͥs vibet aliū ludere vbi nihil cogitabat de ludo inclinat̉ ad ſil̓e. Et precipuecum filij ſint inclinati ⁊ apti ad imitandummores ꝑentū videndo pr̄em ludere. blaſphemare. clamare. ⁊ alia mala facere q̄ producitludus. ſine freno ad talia aſſueſcit. et ſic ſcandalizat filios et alios ſuo exemplo ludendo.Sed dīc xp̄c Math̓. xviij. Qui ſcādalizaueritvnū d̓ puſill̓ iſtis qͥ ī me credūt expedit ei. i.meliꝰ ē ei vt ſuſpendat̉ mola azinaria ī colloeiꝰ ⁊ demergat̉ in ꝓfundū maris. ¶ Decimūnonum eſt triſticia q̄ in eo eſt tanta ſi perditꝙ nil boni libet ei age̓. qͦnīmo aliqui intrantdeſꝑationē ⁊ occidūt ſeipſos. Triſticiam etiānō modicam afferunt om̄ibꝰ diligentibꝰ eosde actu ita turpi ⁊ ꝑiculoſo aīe ⁊ corꝑi infami coraꝫ deo ⁊ mundo. Et dīc Augꝰ. de peni.diſ. v. c. j. ꝙ pct̄or reuerſus ad penitētiā int̓cetera debet hoc deflere de triſticia magͣ quādedit bonis de ſuis malis oꝑibus. ¶ Uigeſimum eſt vſura maxima. Si em̄ qͦs ꝓ centū q̄exponit mutuo recipiendo. x. vel. v. ꝓ. c. dicitur vſurarius. qd̓ dicendū eſt de eo qui ponitſe ad luduꝫ cū decem florenis et in eadem dielucrabit̉ ꝑ ludū centum florenos? certe videtur maxima vſura. vn̄ et ꝓ ſe retine̓ nō pt̄: ſꝫvel reſtitue̓ in certis caſibꝰ. vel pauperibuserogare in alijs. Si aūt ꝑdit ſibi īputet ⁊ ſuefatuitati. Uſurarius dīc Criſoꝰ. ſuꝑ om̄es ēmaledictus. ¶ Uigeſimumpͥmum eſt xp̄ianitatis vituꝑatio. Contra illud qd̓ ait Apl̓usij Coꝝ. vj. Non vituꝑet̉ miniſteriū noſtrumi. ſeruitiū qͦ ſeruimus xp̄o. Sed ꝑ ludū ẜuit̉diabolo. Sicut eī deus īuenit. xxj. lrās pͥmo.Nā alie poſtea ſūt ſuꝑaddite: ad ꝯponendabibliā vbi eſt oīs ſapīa reuelata. Ita inuenitdiabolꝰ taxillū bibliam ſuam vbi poſuit. xxj.pūcta tanꝙͣ lrās ſuas nigras vbi in vſu eiusreꝑit̉ om̄is malitia pct̄i. Qd̓ em̄ eſt malū qd̓inde nō ſequat̉? Non deficit ibi qd̓ eſt ſummeabhomīabile .ſ. ſodomia. Nam adoleſcentulimiſeri vt habeāt ad ludenduꝫ aſſentiūt om̄iturpitudini dantibus eis pecunias pro ludo.Non gͦ debet dici xp̄ianus qui deditus ē ludocum vituꝑet nomen xp̄i.Ꝙͣtum ad ſecūdū.§. vij.ſ. ꝙ eſt inſeꝑabile tale vitiū ab hoīe: notaturex hoc qd̓ dr̄. cōmorātiū. Nō em̄ tales tranſeunt ſicut faciūt electi tranſeuntes de t̓renis

ad celeſtia euntes de v̓tute in v̓tutē q̄ ſurſumſūt q̄rentes: ſed q̄ ſūt ſuꝑ terrā q̄runt cōmorantes in terrenis .i. ſil̓ corde ⁊ ore ⁊ oꝑe morantes in eis. Corde qͥdē. iuxta illud pͣs. Oculos ſuos ſtatuerūt declinare in terrā per cordis .ſ. īextinguibile deſideriū et ſitim. Ore inſuper. iuxta illud ÿſa. xxix. De terra muſitat eoꝝ eloquiū. Et Ioh̓. j. Qui de terra eſt d̓terra loquit̉. Oꝑe aūt. qꝛ oīa faciūt vt ditēt̉ſuſtinētes multa ꝑicula ⁊ labores. vt in eis illud v̓ificet̉ pͣs. Tabeſcere feciſti ſicut araneāaīam eius. feciſti tu deus .i. ꝑmiſiſti animaꝫauari ex qua auaritia ꝓcedit lubus. tabeſce̓i. deficere. ſicut aranea q̄ ſe euiſcerat ad facienduꝫ telas quibꝰ capiat muſcas. Sic auarꝰ⁊ luſor ꝯſumit ſe ad excogitandum malitias⁊ oꝑandū quō poſſit alios decipere ⁊ ſibi acquirere. Nec miruꝫ ſi luſor cōmorat̉ in vitionō recedens ab eo. Nam ẜm ph̓m ī libro ethicoꝝ. ex multis actibꝰ vitioſis ſicut ⁊ virtuoſis generat̉ hītus qͥ eſt de difficili mobilis aſubct̄o. ⁊ generatꝰ habitus adhuc ex iteratisactibꝰ dilatat̉ ⁊ firmat̉ magis. ⁊ dilatatꝰ habitꝰ ī eiꝰ actibꝰ magis ac magis delectat. ⁊ delectatō ꝑficit opꝰ. Sic luſor frequentans ludos ita delectatur in eo vt totā qͣi ſuam felicitatem videat̉ ibi ponere. Et quia ꝯſuetudo ēqͣi altera natura. ſicut naturalia tolli nō pn̄tita q̄ ī ꝯſuetudinē ducta vt lubi: vix pn̄t homīes auelli ab hmōi ꝙͣtūcūqꝫ ꝑpendat ex huiuſmōi vituꝑari ⁊ ꝯſumi. Cōſuetudo autē inmalū non minuit pct̄m ſꝫ auget. vt dr̄. xxiiij.q. j. Pudenda. Tanto em̄ ſūt gͣuiora peccataquāto aīam infelicē diutiꝰ detinent alligatā.extra de ꝯſue. c. fi. Et rō eſt ẜm Tho. primaſcd̓e. ⁊ alios doc. qꝛ cū pct̄m ꝯſiſtat in voluntate. quāto quis cū volūtate magis effrenata ⁊ firmata ī malo peccat. tātogͣuiꝰ peccat īeodē gene̓ pct̄i. Sꝫ ludēs ꝯmūit̉ ex ꝯſuetudīevt faciūt luſores ſūt effrenatiſſimi et firmatiſſimi ī auaritia ⁊ alijs mal̓ q̄ comitant̉ ludo. vn̄ grauiſſime peccāt. Et his demum euenit qd̓ pſalmiſta īprecat̉ dicens. Fiat cōmoratio eoꝝ deſerta. ⁊ in tab̓naculis eorum nonſit qͥ inhītet. Cōmoratio luſoꝝ eſt ī baraterieloco: ſed illa eſt deſerta ab hominibꝰ .i. ratōeꝑtentibꝰ. Nam nullus qui ſit bonus ciuis velrōnabilis ꝑſona ibi ꝯuerſat̉: verecūdaret̉ eīibi videri. Soluꝫ beſtie ibi ſunt .i. beſtialiterdiuentes. ſic ut beſtie habitāt libenter ī deſerto. Cōmoratio etiā vbi habitāt .ſ. in domo fitdeſerta. Bene hoc ſciunt pauꝑcule vxores taliū ⁊ familie. qꝛ tales vt habeant ad ludendūexpoliant domum veſtimentis et vtenſilibuset oībꝰ bonis vt non ſit qͦ inhītare ibi poſſit.Mirabile ē ⁊ horribile conſiderare ꝙͣ ſit iſtudpitium inſeꝑabile ab hoīe cum eſt in eo habituatus. Et ideo caueat ſibi qͦſqꝫ ne talibꝰ miſceatur. Un̄ inqͥt. Uidi vituꝑationē multoruꝫ