TitulusPrimus
multominꝰ hoc p̄dicādū ſꝫ ꝙ pauꝑibꝰ ſit erogandū. De acqͥſito ꝑ torneamētū dīc Ricar. īiiij. ꝙ nō tenet̉ qͥs reſtitue̓. qꝛ eccl̓ia etſi ꝓhibꝫ torneam̄tū n̄ tn̄ acqͥſitōꝫ ꝑ ip̄m. Un̄ dꝫ pauꝑibꝰ erogari d̓ ꝯſilio tn̄ magiſꝙͣ ex p̄cepto.De ludo alee per mo .§. v.bum p̄dicatōis p̄t̄ induci illud pͣs. xxx. Audiui vituꝑatōeꝫ multoꝝ ꝯmorantiū ī circuitu.Cōmorant̉ in circuitu nōſolū hominū aſtātium luſores firmi ipſi manentes: ſed ex ipſoactu ludi. Fit em̄ ibi qͣi quidā circuitꝰ cuꝫ fitqͥdā diſcurſus ꝓiciendi et reſumendi eoſdemtax illos: ⁊ tūc finit̉ vnus ludꝰ qn̄ puncta illaex ip̄is iactatis apparēt q̄ pͥmo viſa ſunt. Sicut em̄ figura circularis finit̉ cum ad pͥmumpunctū a quo inchoata ē pꝰ diſcurſū quēdaꝫredit̉. Fit etiā circuitus quidā ī lucro ip̄iusdū qd̓ vnꝰ amittit aliꝰ vincit. ⁊ poſt diſcurſuꝫplurimuꝫ qui pͥmo amiſit qd̓ ꝑdiderat reuincit: gaudet cū vincit. triſtat̉ cum ꝑdit. Et iteruꝫ letat̉ cum vincit. Et apte dicit̉ ꝯmorāt̉.Nō em̄ ꝯtēti ſunt ꝑ horam morari in ludo ſedꝯmorant̉ totaliter .i. morant̉ tota die: et qd̓peiꝰ ē toto tꝑe vite ſue. Qui em̄ huic aſſueſcūtdimittere neſciūt. Gn̄ gͦ dīc pſalmiſta d̓ hoc.Audiui vituꝑatōem ⁊cͣ. Ubi tria notari pn̄tde hoc vitio.Primo ꝙ eſt in mūdo abhoīabile. ibi. Audiui vituꝑationem.Scd̓o ꝙ eſt in ſeip̄o inſeꝑabile. ibi. cōmorantium.Tertio ꝙ eſt diabolo aſſociabile. ibi. in circuitu.Ꝙͣtum ad primū..§. vj.Non eſt qͣſi aliqd̓ vitium qd̓ reddat hoīes itainfames ⁊ abhoīabiles ſicut lubus. Nullꝰ confidit de luſore: nec vult eū in ſocium alicuiusartis. qꝛ ſꝑ haberet timere ne furaret̉ ſibi vtpoſſet ludere. Tales gͦ luſores ⁊ vituꝑant exſuis peſſimis moribꝰ xp̄ianitatem: et vituperant̉ ab homībus. Et hoc ꝓpter multa ſceleraenormia q̄ reꝑiuntur in ludo et ex ludo. Uerepituꝑabilis eſt luſor et ſtultus cum viliſſimeſeruituti ſe ſubicit: dum taxillū qͣi deum ſuūꝯſtituit. ⁊ ad hoc aſtringēs ſe vt faciat qd̓ illeiuſſerit. Si videris inquit Sen̄. murem velledn̄ari alij muri. nunqͥd tenes riſum: quantomagis ridiculū eſt qn̄ os caninū dn̄at̉ homī?Nam de oſſibꝰ canis fiūt taxilli: qd̓ os eſt minoris valoris ⁊ ꝯditōis ꝙͣ ꝙ mus dn̄at̉ homī.Sed ⁊ luſor largit̉ ad p̄ceptum tax illi qd̓ nōlargiret̉ ad p̄ceptū dei. ⁊ plus etiaꝫ ꝙͣ fuerit.Bt̄us Martinꝰ largitꝰ ad ꝯſilium dei. qꝛ nonſolū dat medietatē clamidis ſedētiaꝫ tunicā.corrigiam ⁊ camiſiam ad mandatum taxilli.et nudus ſequit̉ dn̄m ſuū mundū vel diabolum. ⁊ qd̓ peius eſt qꝛ cū debe̓t abnegare deuꝫillū .ſ. tax illū poſtꝙͣ cognouit ⁊ exꝑtus ē ma-
litiā eiꝰ. potius eꝯͣ abnegat deū verum vituꝑabiliter qͥ ei nil nocuit ſꝫ oīa bona fecit ⁊ vīdicat ſe de eo qͥ eſt abſqꝫ culpa. O quātū vtiqꝫvituꝑandus ē qͥ manibꝰ ſuis ſe ꝑdit quem deifiliꝰ manibꝰ cruci affixis acqͥſiuit. Un̄ Bern̄.in ꝑſona xp̄i loquēs ait luſori. Ego te acqͥſiuimanibus cruci affixis: ⁊ tu conſumis te manibus decijs dedicatis. Ande maxima ingratitudo. Uix eſt dare actū in qͦ ꝯcurrant tot mala quot ex ludo. Quot em̄ in taxillis ſūt puncta tot ſcelera ex eo ꝓcedūt vnū grauiꝰ altero⁊ ideo nō mirū ſi vituꝑant̉ a deo ⁊ toto mundo. ¶ Nā pͥmū pct̄m qͣi pͥmus pūctus ſine qͦnūꝙͣ reꝑit̉ ludꝰ ē amiſſio tꝑis. Et ꝙͣuis iſtudmultis leue videat̉: tn̄ ſapiētibꝰ etiā ethnicisgͣue reputat̉. Un̄ Sen̄. Nulla maior iacturaꝙͣ tꝑis amiſſio: nā recuꝑari nō pt̄. O ꝙͣmalepoterūt redde̓ rōnē deo d̓ tꝑe qͦ toto die. ⁊ aliqn̄ etiā noctē adiūgūt: circa ludū īmoranturOm̄e tp̄us tibi īpenſū reqͥret̉ a te qͣlit̓ ſit expenſū. inqͥt Ber. Et nōſolū amittūt ip̄i ludētes tp̄us ſed ⁊ alios amitte̓ faciūt qui .ſ. taliaaſpiciūt. Nec eī tales ſūt ſine pct̄o. Et ex hocdimittūt̉ diuina ⁊ alia ſpūalia oꝑa. Et quidinterim cogitāt ludētes reſpicientes niſi vana? Sed ve qͥ cogitatis inutile. dr̄. ¶ Secundū vitiū ꝓcedens ex ludo eſt blaſphemia. Innullo exercitio ita frequēter blaſphemat̉ deꝰ⁊ tota curia celeſtis. Qd̓ vitiū nōſolū eſt mortale ſed valde gͣue adeo ꝙ dn̄s in lege ſua mādauit. Quicūqꝫ blaſphemauerit nomen dn̄i:morte moriatur. Et corpus quidē morte corꝑali: anima autē morte niſi penituerit infernali. Et aliqn̄ terribilia iudicia facit deꝰ contra tales. Aliqn̄ oculi talium ceciderunt ſuꝑmenſam luſoriam. Aliqn̄ vexati ſunt fortitera demonibꝰ. Aliqn̄ os īuerſū ē horribiliter. ⁊hmōi. et tn̄ vt ip̄e ait. Nomen meum iugiterblaſphemat̉. ¶ Tertiū ē ꝯtumelia. Nā ꝯtumelias ſibinuicē dicūt. Et quia iſta ⁊ multaalia mala ibi fiunt ꝓpter qd̓ a legibꝰ puniūt̉⁊ ꝓhibent̉ ludi. Rectores qui iſta diſſimulāt⁊ nō puniunt ꝙͣtū ī eis eſt grauiter offendūt.Nam vt dr̄. diſ. lxxxiij. Negligere quippe cumpoſſis perturbare ꝑuerſos nihil aliud eſt ꝙͣfouere. Et premittitur ibi. Error cui nō reſiſtitur: approbatur. ¶ Quartum eſt diſſipatio ſubſtantie temꝑal̓is. vnde merito figurat̉per adoleſcentiorem illum ꝓdigum qui recebens a domo pr̄na diſſipauit ſubſtantiā ſuaꝫLuc̄. xv. Frequenter videmus hoc ꝯtingerevt iuuenes emancipati vel defunctis ꝑentibꝰet aliqn̄ etiam viuentibus magnas diuitiasꝑentum ꝑ ludum cito conſumunt: et ad magnā miſeriā deueniūt. Nam ſi aliqn̄ vincuntꝑtem acqͥſitoꝝ ꝑ ludū dant eis qui mutuantmenſam luſoriam et taxillos. vel ſocijs ludi:ꝑtem expendūt in tabernis et luxurijs et cōuiuijs. Et ꝯmūiter oēs luſores in ꝓceſſu tꝑis