CapitulumDecimūnonum
ſatiſfaciendū de dānis et expēſis. Secꝰ ſi appelat ex ꝯfidētia iuſte cāe. qꝛ .ſ. credit ſe hr̄e iuſtācām. hec. b. tho. vbi ſupͣ. Itē ꝯdēnato ad mortē ſi iuſte hoc fit non licꝫ ei ſe defende̓ ꝑ violētiā et huiuſmōi. al̓ eſſet mortale. nō tn̄ tenet̉face̓ vn̄ ſequat̉ eī mors: puta mane̓ ī loco carceris ſi īuenit aꝑtū. vel nō ꝯmede̓ ꝯdēn ato admortē ꝑ famē ſi cibꝰ eī occulte offerat̉. Sꝫ cōdēnato īiuſte ad mortē licꝫ reſiſte̓ ꝯdēnāti. iudici. ſicut ⁊ latronibꝰ. ⁊ ſe defēde̓: niſi forte ꝓpt̓ſcādalū vitādū cum ex hoc aliqͣ gͣuis turbatōtimeret̉. hec. b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxix. arti. iiij.Inducitur etiam te .§. vij.ſtis in iuditō. Et triplicit̓ p̄t peccare. Primodicēdo falſitatē ſcient̉. ⁊ talis peccat mortalit̓ẜm. b. tho. ſcd̓a ſcd̓e. q. lxx. tū qꝛ facit ꝯͣ iuſticiā ledēs bonū ꝯmune vel ꝓximuꝫ. tū qꝛ facitꝯͣ octauū p̄ceptū exp̄ſſe. qͦ dr̄. Nō loq̄ris ꝯͣ ꝓximū tuū falſū teſtimoniū. Exo. xx. tū qꝛ ꝑiurat. Nā teſtis iurat. al̓ n̄ crederet̉ ſibi ꝙͣtecūqꝫreligionis ſit. extͣ eo. Nuꝑ. Et iurare debꝫ ẜmRaÿ. et Hoſti. ꝙ dicꝫ totā veritatē quā nouitde re illa. iij. q. ix. Portamur. et ꝙ non admiſceat falſuꝫ nec aliqͥd de ſuo adijciet. iij. q. ix.Pura. Item de quorūdā ꝯſuetudine addit̉ (⁊bn̄) ꝙ nulli pādet teſtimoniū. iiij. q. iij. §. Iteꝫin criminali. Poteſt tn̄ remitti iuramentū deꝯſēſu ꝑtiū. extͣ eo. Tuis. niſi in cā mr̄imoniali. Teſtificādo inſuꝑ falſū aduertent̓ tenet̉ adreſtitutōꝫ omniū q̄ exinde ꝓximus amiſit ꝓpt̓eiꝰ teſtimoniū. xiiij. q. vj. Si res. et. ij. q. j. Notū. Secūdo peccat in teſtificādo cū id qd̓ eſtſibi dubiū aſſerit ſibi certū. et tal̓ peccat mortalit̉: qꝛ exponit ſe ꝑiculo peccati ⁊ dānificatōis alteriꝰ: cū poſſit ꝯͣriū eē eiꝰ qd̓ dic̄. et etiāpeierat cū iuret ſe ſcire illud qd̓ neſcit. Nā nōadmitteret̉ eiꝰ teſtimoniū ſi n̄ diceret ſe ſcire.quinīmo ſolēt teſtes interrogari: vnde ⁊ qūcſciāt. Etſi interrogati de cā ſcīe nō dicāt nonpalet teſtimoniū. iiij. q. iij. §. Item ſolaꝫ. et inAuten. de teſti. §. Et licet dudū. et tenent̉ adreſtitutōeꝫ ſi in̄ ꝓximus iniuſte dānificaret̉.Debet gͦ hō in ferendo teſtimoniū ẜm. b. tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. lxx. id de qͦ eſt certꝰ ꝓ certo aſſere̓.⁊ id de qͦ eſt dubiꝰ ſubdubio ꝓferre. Ueꝝ qꝛ exlabilitate humane memorie ꝯtīgit ꝙ qͥs reputat ſe qn̄qꝫ certū de eo qd̓ falſū eſt. iō ſi qͥs cūdebita ſolicitudine recogitās eſtimat ſe eē certū de eo qd̓ falſū ē nō peccat mortalit̓ hoc aſſerēs: qꝛ n̄ dicit falſū teſtimoniū ꝑ ſe ⁊ ex intentōne: ſꝫ ꝑ accidēs ꝯͣ id qd̓ intēdit. hec Tho.Sꝫ nec tenet̉ ad reſtitutōem dānū paſſo. ar.xxiij. q. v. De occidēdis. Non aūt excuſaret̉ apct̄ō ſi ex īpremeditatōne et negligētia ⁊ ſi nōex malitia dice̓t falſū: nec etiā vt videt̉ ob reſtitutōem ſi inde ꝓximus dānū incurreret. extͣde iniur̄. et dā. da. Si culpa. Tertō peccatuꝫꝯmittit̉ ⁊ mortale cū pecunia accipit̉ ꝓ teſtimonio ferēdo etiaꝫ ſi ꝓ teſtimonio peritatis.
Et rō huius eſt qꝛ exp̄ſſe facit ꝯͣ iura. cuꝫ hocꝓhibeāt ⁊ valde iuſte ad vitandū corruptōeꝫveritatis ꝓpt̓ pecuniā. Un̄ dicit Augꝰ. ꝙ nonlicet teſti vende̓ veꝝ teſtimoniū. xiiij. q. v. Nōſane. ⁊ multomagis peccat cum accipit teſtispecuniā ad falſitatē dicendā. vel occultandāperitatē. Poteſt tn̄ teſtis acciꝑe expenſas tm̄ab eo qui eū ꝓducit: puta ſi ex teſtimonio ferēdo dietā facit. vel etiā oꝑam ſuā et lucrumdimittit. ⁊ huiuſmōi. iiij. q. iij. §. Uēturis. Accipiēdo aūt pecuniā ꝓ teſtimonio reſtituat eia qͦ accepit. niſi ille d̓diſſet ad corrūpendū teſtē. nā tūc ei dꝫ dari in cuiꝰ iniuriā accepit. vl̓pauꝑibꝰ erogari. Quarto peccat̉ in omiſſione teſtimonij cū ferri dꝫ in vtilitateꝫ ꝓximi.Pro cuiꝰ declaratōe diſtīguendū ē ẜm. b. tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. lxx. Nā teſtimoniū ſuꝑ aliqua requā qͥs nouit. aut ab eo requirit̉. aut nō reqͥrit̉. Si requirit̉ tūc ſubdiſtinguēdum: qꝛ autrequirit̉ auctoritate ſui ſuꝑioris cū ei teneat̉obedire. aut nō auctoritate ſui ſuꝑioris. Etſipͥmo mō. i. aucͣte ſui ſuꝑioris cū ei obedire teneat̉ in hijs q̄ ꝑtinēt ad iuſticiā. tūc ſine dubio tenet̉ ferre teſtimoniū in hijs dūtaxat inquibꝰ exigit̉ ab eo teſtimoniū ẜm ordinē iur̄:puta ī māifeſtis ⁊ d̓ quibꝰ p̄ceſſit īfamia. Et īhuiuſmōi omittendo teſtīoniū ferre peccaret:qꝛ ꝯͣ ob̓iam age̓t. et ꝯͣ caritatē nō iuuādo ꝓximū vel bonū cū debet. Sꝫ ſi exigat̉ teſtimoniū ab eo in nō manifeſtis ⁊ de quibꝰ n̄ p̄ceſſitinfamia. nō tenet̉ ferre teſtimoniū. Si at̄ requirat̉ teſtimoniū eiꝰ nō aucͣte ſuꝑioris: tuncad liberādū hoīem ab iniuſta morte ſeu quacūqꝫ pena vel falſa infamia vel aliqͦ dāno tenet̉ nihilominꝰ ferre teſtimoniū. Ad qd̓ facitdictū pſalmiſte. Cripite pauꝑem: et egenū demanu peccatoris liberate. Et illud Inno. Neglige̓ cū poſſis ꝑturbare ꝑuerſos nihiſ aliudē ꝙͣ foue̓. Nec caret ſcrupulo ſocietatis occulte qͥ māifeſto crimini deſinit obuiare. lxxxiij.di. Error. Si nō reqͥrit̉ ſuꝑ hoc. ⁊ in̄ videt ſeqͥiniuſticiā et dānū ꝓximo notabile in ꝑſona.fama. vel ſub̓a: tenet̉ face̓ qd̓ in ſe ē vt veritateꝫ denūciet ei qͥ p̄t ad hoc ꝓdeſſe. Iuxta illudꝓuer. xxiiij. Erue eos qͥ ducunt̉ ad mortē. EtRo. j. Digni ſūt morte nōſolū qͥ faciūt ſꝫ etiāqͥ ꝯſentiūt faciētibꝰ. Et. xxiij. q. iij. on̄dit cumpluribꝰ alijs. c. Et in p̄dicto caſu ẜm Ray. dedāno etiā ſacerdotes ⁊ alij cl̓ici ⁊ religioſi tenent̉. xiiij. q. ij. ꝙͣꝙͣ. niſi ſit talis cā in qͣ nō liceat eis ferre teſtimoniū. vt in cā ſanguinis.Idē Ul. ¶ Suꝑ hijs aūt q̄ ad ꝯdēnatōeꝫ alicꝰꝑtinēt n̄ tenet̉ ẜm Tho. hō ad teſtificādū niſicū a ſuꝑiore ꝯpellat̉ ẜm ordinē iuris: qꝛ ſi cirea hoc veritas occultat̉ nulli ex hoc ſpāle dānū naſcit̉. etſi īmineat ꝑiculū accuſatori nō ēcurādū: qꝛ ip̄e ſe in hoc ꝑiculū ſpōte ingeſſit.Alia aūt rō ē de reo cui ꝑiculū īminet eo nolēte. Vil. etiaꝫ dicit ꝙ in odioẜ exceptōibꝰ vel
C