CapitulumDecimumquintum
Quaſi caſtrenſe eſt qd̓ filiuſfamilias ex aduocatōne vel alio officio publico percepit: putaſi ſit officialis ſeu rector et inde recipit ſalarium. Iem dicit̉ de medico. ⁊ ſimiliter qd̓ p̄ſbiteris ⁊ clericis ex offitō ſuo aduenit. Et in p̄dicto duplici peculio filius cenſet̉ vt pr̄ familias vt poſſit de eo facere elemoſinā et face̓ vtplacet. 6. de inoffi. teſta. l. fi. Profectitiū ē qd̓ex rebꝰ pr̄is vel eaꝝ occaſione aduenit. vt fructus ſiue lucꝝ. et in iſto nil iuris habet filiusſꝫ pr̄ plenā ꝓpͥetatem. vt inſti. ꝑ quas ꝑſonasnob̓ acquirit. §. j. Aduentitiuꝫ ē qd̓ ex alia qͣcūqꝫ cā filio aduenit ſiue a matre ſiue ab aliaextranea ꝑſona ſiue de alijs oꝑatōnibꝰ ſiue delaboribꝰ ſuis: et in hoc peculio ſeruat̉ filio ꝓprietas. Etſi pr̄ p̄moriat̉ filij eſt: ſꝫ viuēte patre habet pr̄ plenū vſufructū. et de eo filiꝰ teſtari non p̄t. extͣ d̓ ſepul. licet. li. vj. In bonisaūt que hꝫ pater multominꝰ filiꝰ habꝫ aliquāpt̄atem niſi qꝛ debet ali. ⁊ ideo accipiēdo ꝯtravolūtatē eius furtū cōmittit. Item nota ꝙ ſivxor occulte et ꝯͣ voluntatē viri dedit de eiuspecunijs vel alijs rebꝰ ī notabili qͣntitate. notabili dico ẜm ſe vel etiā ẜm ꝓportōem ſubſtātia viri: qꝛ tūc furtum ꝯmiſit et mortalit̓ peccauit ſi notabiliter dedit ꝯſanguineis ſuis ſiue alijs ludis fucis vel alijs vanitatibꝰ expenderit: et dando etiā pauperibꝰ. iſto modo peccauit: qꝛ ſi non habet ꝑafernalia ſed dotes tm̄non p̄t dare elemoſinā ꝯͣ volūtatē viri. Tho.ſcd̓a ſcd̓e. q. xxxj. In extrema tn̄ neceſſitate p̄t⁊ debet ſubuenire etiā ꝯͣ volūtatē mariti dūmō tn̄ ip̄e ex hoc non incurrat notabile detrimentū ſui ſtatus. lxxxvj. di. Nō ſatis. Si etiāmulier vltra gubernatōem domus exerceretartē aliquam lucroſaꝫ. vt aurificiū. lanificiū.ſericiū et huiuſmōi. tunc de ſuo lucro poſſet ⁊notabilit̓ dare ꝓ pijs cauſis hn̄te eiꝰ familiavnde ꝯuenient̉ aliūde ſuſtentetur. Alb̓. De pane et de vino et huiuſmōi que ꝯmunit̉ ꝯſueuerūt viri dare pt̄atem familie erogandi eoip̄oꝙ nō ꝓhibuerūt ꝯceſſiſſe vident̉: dūmō moderate fiat. quinīmo ſi aliqn̄ ꝓhibuiſſent pie pn̄tinterpretari .ſ. ꝙ intendant pro huiuſmoi ꝓhibere eas a nimio non a toto Nil. Si tamenꝯſcientia ſua eis dictaret ꝙ nullo mō ꝯtentarentur nō debent dare ꝯtra ꝯſcientiā. Parafernalia dicuntur q̄ habet vxor p̄ter dotes. vtſucceſſiones hereditarie. legata ei facta vel donata et huiuſmōi. De ꝑafernalibꝰ aūt poſſūtdiſponere vt volūt mulieres niſi obſtet ꝯſuetudo vel aliquod ius municipale. Ultra predictos tres caſus .ſ. extreme neceſſitatis in paupere. vel cū mulier ē lucroſa. vel habet ꝑafernalia. Pe. de pal̓. ponit etiā alios caſus in qͥbus mulier p̄t dare elemoſinā et alienare ſinelicētia viri. Primus ē ad vitandū dānuꝫ. ſicut fecit Abigail. j. regū. xxv. qꝛ mulier habꝫꝓprietatē in bonis ꝯmunibꝰ ſicut et vir. vn̄ ſi
ꝑ negligentiā vel malitiā viri videat ſibi īminere ꝑiculū p̄t ip̄a obuiare. Secūdus ſi virſit fatuꝰ tunc .n. diſpenſatō domus ꝑtinet advxorē niſi ꝑ ſuperiorē alit̓ ordinatum fuerit.Tertius ē ſi vir abſens nō poſuit aliū diſpēſatorem domus ſue loco ſui. Quartus ē ſi pegrinans vir expēſas taxatas dederit mulieri.ſi dult ſibi ſubtrahere p̄t pauꝑibꝰ erogare. hecille in. iiij. Siqͣ aūt furtiue accipiūt vltra predicta tenent̉ ad reſtitutōeꝫ ẜm ꝙ pn̄t. Itē diſcipulus cuiuſcunqꝫ artificis ſi abſtulit vel depecunijs vel de ip̄is rebꝰ venalibꝰ ſui magiſtrivel ſi emens aliquid ꝓ ſuo magiſtro dixit plusexpēdiſſe ꝙͣ fecerit accipiēs ſibi reſiduū pecunie qꝛ furtū eſt. Item qͥlibet gerēs negocia alterius vt tutor. curator ꝓcurator. ⁊ huiuſmōi.fingētes ſe plus expēdiſſe in emendo vel minꝰrecepiſſe ꝙͣ receꝑint in vēdendo vel al̓ doloſedānificantes. Item qͥ habet ſocietatē cū altero de lucro alicuiꝰ negotij ſi ſufficient̉ ẜm pacta inita et iuſticiā ſibi reſpōdit de ꝑte illū cōtingente retinēdo d̓ iure illius furtū ꝯmittit.Sic etiā agricola partōnalis ſi non fideliteret integre reſpondit ſuo patrono. Item ſtipēdiarius etiā in bello iuſto exiſtēs ſi pullos velalia cōmeſtibilia abſtulit ab homībꝰ ꝓ quibꝰpugnat vel blada collegit ꝓ equis paſcendis.vel al̓ eos damnificauit: qꝛ furtuꝫ ē vel rapina et ad reſtitutōem tenet̉. nec excuſat̉ ſi hocfaciat ex p̄cepto dn̄i ſui. di. viij. Que ꝯtra mores. In bello iniuſto tenet̉ inimicis de dānisdatis. De bello aūt multa habes in tercia ꝑte. in tractatu de damnis. ti. iij. Item qͥ deditopem ad furtum faciendum. et qui dedit ꝯſilium. et qui receptauit fures tenent̉ vltra peccatū ad reſtituendū ẜm modū tn̄ qͥ dictus eſtſupͣ in. c. xij. d̓ rapina. ¶ Quid ſi mulier fecitfurtū ſiue an̄ mrimoniū ſiue poſt et vir ꝑticipauit. aut vir fecit et mulier ꝑticipauit. nūqͥd licebit vxori de rebꝰ cōmunibꝰ ſatiſfacere:heo. ẜm Vil. Ubi de ꝯſuetudine regionis viret vxor ꝯmunicāt ſibi credita et debita ex cōtractu vel maleficio: ſi res furtiua ad hec exiſtit in eoꝝ pt̄ate. vxor p̄t illā reſtituere etiamꝯͣdicente marito. Si aūt ꝯſumpta ē p̄t vxor ſiexp̄ſſe vir nō ꝯtradicat negocia mariti gerendo et ſeip̄am liberando eſtimatōem reſtituered̓ ꝯmunibꝰ bonis. Prohibente aūt marito nōcredo ꝙ debeat facere huiuſmōi reſtitutōnemcū non habeat adminiſtratōeꝫ reꝝ ſꝫ maritꝰ.ſi tn̄ reſtitueret de rebꝰ ꝯmunibꝰ bona fide nōcredo ꝙ eſſet penitētia iniūgenda qͣſi ꝓ mortali. ¶ Quid ſi quis furat̉ ꝓpt̓ neceſſitatē famisvel frigoris; ho. Si ē extrema neceſſitas nonpeccat ſꝫ vtit̉ iure ſuo. de ꝯſe. di. v. diſcipulos.Unde p̄t occulte ſubtrahere vt dicit Tho. ſcd̓aſcd̓e. q. lxvj. nontm̄ pro ſe ſꝫ ꝓ alio. Nā in talicaſu oīa ſūt ꝯmunia. di. xlvij. Sicut hij. Sedhoc ītelligendū ē cum alit̓ ſibi ꝓuidere nō p̄t.