TitulusPrimus
ſtrumēti petere poſſent dāna caſus fortuiti. Sꝫ ſi pactū fiat ꝙ in om̄i caſu ſiue īcurieſiue fortuiti vterqꝫ ſuſtineat medietatē damni forte tolerari poſſet. qꝛ cum caſus incurieꝓpͥe debeat imputari ꝯductori ⁊ caſus fortuitus locatori fit quedam recompenſatō vnius cum altero ad vitandum litigia.¶ Queritur. vtꝝ hoc .§. xbv.ſit licitū. Accipit Pe. ab aliqͦ pecuniaꝫ mutuo ⁊ ꝓ eo Martinus ſatiſdat ſeu ſcriptā ſecuritatis facit. ⁊ vult vnū vel duos ducatosꝓ qͦlibet cētenario. ℟o. Si ſatiſdator ſeu fideiuſſor eſt fictus qꝛ .ſ. ip̄e eſt mutuator ⁊ fingit ſe ab alio facere mutuare ⁊ ꝓ fideiuſſione illa ficta vnū vel duos ducatos petit: vſurā ꝯmittit. xiiij. q. iij. c. vſura. Si at̄ eſt verſatiſdator qꝛ .ſ. alius eſt qͥ mutuat vtrū liciterecipiat illa duo vl̓ vnū. Lau. de ridol. arguit pro ⁊ ꝯͣ. Nā ꝙ ſit vſura ꝓbat̉ ſic. Paria qͥdem vident̉ mutuare vltͣ ſorteꝫ ⁊ certū quidreciꝑe. ⁊ penes creditorē ſatiſdare et aliquida debitore reciꝑe. Naꝫ ego ꝯſtituo te mei creditoris debitorē ꝓpter qd̓ a te debitore ꝑcipioillos duos floren̄. et ſic ſi ſoluo creditori tumihi ad reſtitutōeꝫ teneris tanꝙͣ debitor meus vere ſortis: quod gͦ plus das vſura videt̉.qꝛ ꝑinde videt̉ ac ſi mutuaſſeꝫ ⁊ ſi hoc ꝓceditcū pro te tuo creditori ſoluo. tanto fortiꝰ cūnō ſoluo. Nō eī debeo eſſe melioris ꝯditōniscū non ſoluo ꝙͣ cum ſoluo. Nec obſtat cū incaſu nr̄o etiaꝫ in me ſuſcipio ꝑiculū. qꝛ ſi tuilli nō ſoluis ego teneor ſoluere. qm̄ tu mihiremanes obligatus ad reddendū. extͣ de fideiuſſo. c. ij. Sed ꝙ non ſit vſura videt̉. qꝛ ſolūin cōtractu mutui cadit vſura. ſed hic nō eſtdare ꝯtractū mutui ſed ꝯtractū innoīatū .ſ.do vt facias mihi ſcriptā cautōnis. vel do vtdes illi ꝓ me ſi nō dedero. ſeu facio vt des. nōem̄ ad mutuū reſpectus habet̉ cū nulluꝫ ſitpro ꝑte recipiētis illos vnū vl̓ duos floren̄.ſed ad ſeruitiū ſcripture ſecuritatis quā tibifacio. ⁊ ſic videtur potius quedam venditiocrediti mei. Sꝫ fundamentum huius rōnisfaciliter deſtrui pt̄. nametſi vſura ex formanō cadat niſi in cōtractū mutui expliciti. tn̄pſura ex fraude bene reꝑit̉ in alijs cōtractibꝰvbi eſt implicitū mutuū. vt pꝫ ex dictis ſupͣ.Et ſic videt̉ in ꝓpoſito caſu eſſe qd̓ precipuevidet̉ dicenduꝫ .ſ. eſſe vſura. cū talis ſatiſdator facit ſibi idonee cauere ab eo pro qͦ ſatiſdat de indemnitate vel etiaꝫ ſine hoc cū reddit ſe certū inde nō poſſe habe̓ damnū. cū al̓nō ſatiſdaret. Cōcluſiue p̄dictus Lau. de taliꝯtractu dicit ſimplr̄ ꝙ tutius eſt abſtinere.Quid cū tu mittis §. xlvj.ꝑ mare vel ꝑ terraꝫ merces tuas ad aliqͣs ꝑtes. ⁊ ego ꝑiculū in me ſuſcipio et pro quolibet cētenario paloris ip̄aꝝ mertiū ꝯuenio ꝙ
mihi tradas certā pecunie quātitatē. nunqͥdſum vſurariꝰ? Et rn̄det Lau. de ridol. ꝙ no.Nō em̄ eſt iſte caſus ſimil̓ caſui decret̉. nauiganti. qꝛ ibi receptū vltͣ ſorteꝫ directe ꝯcernit mutuū in qͦ ſuꝑhabundācia reprobatur.xiiij. q. iiij. c. ſi qͥs oblitus. ſꝫ ī caſu nr̄o n̄ ſic.qꝛ ꝯcernit factū .i. ſecuritatē. dat̉ em̄ vt faciat. nō em̄ bat̉ ꝓpter mutuū cū nulluꝫ int̓uenerit: ſꝫ ꝓpt̓ id ꝙ ſecurat mercatoreꝫ de mercibꝰ ſuis qͣs ꝑiculo marino vl̓ terreſtri exponit. Preterea nulla ſors int̓uenit. gͦ falſū eſdice̓ ꝙ vltra ſorteꝫ aliqͥd ꝑcipit. Nullū eī eſtdae̓ edificiū ſine fundamēto. j. q. j. c. cū Paulus. Potius at̄ videt̉ eſſe ꝯͣctus locatōis. qͣſiiſte locet ſub ſuo ꝑiculo ⁊ cū tali mercede cōductōꝫ haꝝ mertiū. qua eī eqͥtate ductus dices hūc ſubire ꝑicula ſine lucro? Et ſic ꝯcludit hanc ſnīaꝫ veriorē .ſ. ꝙ cōtractus de ſe ſitlicitꝰ. Hanc dīc tenuiſſe mgr̄m in theologiafrēm Franciſcū de Ompulis ordi. minoꝝ.¶ Cambia fiunt tripli §. xlvij.citer. ⁊ de qͦlibet eoꝝ videndū eſt ſi eſt licitū.Uno mō fit ſic. Campſor cambiendo recipivnū denariū ꝓ floreno dr̄ cambiū minutū. ēne vſura: Uidet̉ ꝙ ſic. qꝛ querit̉ fructꝰ de pecunia q̄ nō parit. ar. diſ. xlvij. ſicut hi. Io. delig. dīc ꝙ n̄ videt̉ bn̄ excuſabilis. niſi attentoint̓eſſe. qꝛ attēto ſubiecto pecunia ē inuendibilis niſi ꝓpter curſuꝫ monēte. Concludit finalit̓ ꝙ vbi qͥs plus recipiat nō eſt bn̄ tutusin ꝯſcīa. Sed Lau. de ridol. dīc ꝙſi veꝝ forethmōi cambia n̄ fore licita. nimij dānarent̉.vn̄ putat talia eē licita dūmō ſine fraude celebrent̉: nec hic int̓uenit mutuū vn̄ nec vſura: nec inſuꝑ qd̓ ꝯtra ꝯſcienciaꝫ edificet. Siem̄ tibi cambio florenū dando tibi monetā.vel dando tibi florenū accipio monetā. et inpͥmo caſu recipio mihi vnū denariū veri valoris. in ſecundo volo vnū denariū a te vltraveꝝ valorē. iam id nō retineo vel volo vt tibi vendens pecuniaꝫ que eſt inuēdibilis ẜmArchi. xiiij. q. iiij. c. pͥmo. Nec ad pecuniā reſpectū habeo ſꝫ ad intereſſe meū rōne laboris. oꝑaꝝ. penſionū. ſalarioꝝ factoꝝ ⁊ diſcipuloꝝ. qͥ pro hmōi arte exercenda ſubeo q̄ deꝓp̓o nō eſt decēs vt ſubeaꝫ. nec ī caſſuꝫ laborare vel oꝑari debeo ī tui ⁊ alioꝝ vtilitateꝫ.Expenſaꝝ quippe laboris ⁊ itineris ratio eſthabenda. extͣ de voto. c. magne. Et iſta videt̉fuiſſe ſnīa Io. de lig. ſi recte attendat̉. Pōttn̄ in hmōi cambijs ꝯmitti pct̄m multipliciter. nōſolū cū fit hoc ex auaricia ſꝫetiā cumdant̉ monete falſe vel īciſe vel diminute. mixte vel etiaꝫ cū nimis capiūt ꝓ hmōi cābio.Quantum aūt ſic ſumi poſſit nō pt̄ dari regula generalis det̓minate quātitatis vbiqꝫ.Fit ⁊ aliud cambiū. §. xbviij.qd̓ dr̄ cambiū ꝑ lrās. et fit ꝑ iſtū modū. Re-