CapitulumSeptimum
Etſi quis vellet hūc ꝯtractū ſoccidā vocareerit īiuſta: ⁊ obligabit̉ talis ad reſtōꝫ. Aliomō tradunt̉ ꝑ modū locatōis vel qͣſi venditōnis modificate. puta cum qͥs tradit certasoues alicui monaſterio ſub hoc pacto ꝙ proqͣlibet oue accipiat annuatim duos ſolidoscum tn̄ fructus cuiuſlibꝫ valeat. v. vel. iiij. ⁊cū hoc ꝙ ⁊ſi oues tradite moriant̉. nihilominus remaneat monaſteriū obligatū toto tꝑevite tradētis ac ſi om̄es viuerēt. ſꝫ poſt mortem eiꝰ oēs oues libere ſint monaſterij etiāſi nūerus eēt centuplicatꝰ. Et tūc ẜm Hoſti.⁊ Io. de lig. ꝯtractus ē licitꝰ. adeo ꝙſi euentus mortalitatis ſequat̉. monaſteriū ſeu eccleſia nō pt̄ pete̓ reſtōneꝫ cū nō ſit leſa ī traditōne. ⁊ hoc niſi iam oues fuiſſent infecte ⁊ad mortē parate ⁊ monaſteriū nō aduertit.Conſulit tn̄ idem Hoſti. ꝙ ī hoc caſu ſentiatꝑteꝫ dāni. ne cū iactura monaſterij velit locupletari. Aduertat etiā tradēs ꝙ ī tali contractu ꝯuentus ꝯſenſus int̓ueniat. qꝛ ſi ſoliꝰabbatis vel cellerarij nō teneret̉ monaſterium ſtare ꝯtractui. extͣ d̓ depo. c. pͥmo. Aliqn̄tradunt̉ ꝑ modū ſocietatis. ⁊ hoc etiā varijsmodis. et qn̄qꝫ iuſte et qn̄qꝫ iniuſte. Et iuſteqͥdeꝫ vt cū vnus hꝫ. xx. capita. aliꝰ totidē veletiā deceꝫ ⁊ ꝯmunicāt adinuicē eas. ⁊ ꝑiculū⁊ emolumentū ⁊ expenſas ꝯmunicāt eqͣliterſi equalit̓ ponunt in ſocietate. vel ꝓ rata ẜmꝙ ponūt. ⁊ pn̄t etiā tales ꝯuenire ꝙ de fetibꝰrecuꝑent̉ capita mortua vl̓ de velleribꝰ emātur capita ad augendū gregē. Iniuſte at̄ fithmōi ſocietas cum qͥs dat certa capita ouium extimata certo pretio hoc pacto ꝙ ruſticus nō accipiat aliquaꝫ vtilitatē donec tradens recepit prius totā ſorteꝫ. hoc em̄ pactūẜm Ul. ē valde iniquū. ſicut etiā ſi qͥs paciſcatur ꝙ anteꝙͣ ruſticus recipiat aliqͥd. reſtaurabit de fetibꝰ oīa mortua. hoc em̄ pacto eſtqͣſi trade̓ oues īmortales. Predictū caſuꝫ videt̉ formare Lau. de ridol. in ſuo tractatu depſuris. ⁊ latius ꝓſequit̉. ¶ Querit̉ em̄ vtrūlicitū ſit dare pecora ruſtico cū pacto ꝙ tradens recipiat om̄es fructus pecorū quouſqꝫꝯſequat̉ totuꝫ ſuū capitale ⁊ extunc ſint pecora ꝯmunia. ℟o. ꝙ Io. de lig. tenet ꝙ non.Rō eſt ẜm eū. qꝛ talis pͥmo vult capitale certū poſtea vult lucrū locare. Sꝫ ip̄e Lau. dīcꝙ ꝯmunit̉ talis ꝯͣctus licitꝰ reputat̉. et credit illū de iure poſſe multū bene ſuſtineri. Etad rōeꝫ Io. rn̄det ꝙ ibi nō eſt ſaluū capitalecū ꝑiculo tm̄ tradētis ꝑeant. et ideo n̄ miꝝ ſimaius emolumentuꝫ ꝑcipit exqͦ plus ꝑiculiſuſtinet. hec ille. Sꝫ ſi qͥs bn̄ ꝯſiderat caſumpoſitū videt̉ ꝙ poſſit intelligi duplr̄. et pͥmomo erit illicitus ſi videlicꝫ ītelligat̉ ſic ꝙ trabens dicta pecora velit capitale ſuuꝫ ſaluumgrege ꝑeunte. etſi non perit in pn̄ti vult nihilominꝰ prius de fructu pecoꝝ ſuū capita-
le. ⁊ ſic videt̉ intellexiſſe Io. te lig. vt patꝫ exrōne eiꝰ. Secūdo mō pt̄ intelligi ſic ꝙ ꝑeunte grege totꝰ ꝑeat tradenti ip̄a pecora. ſꝫ ſi n̄perit vult pͥus de fructu trahe̓ capitale ⁊ exinde face̓ pecora ꝯmūia. et ẜm iſtū modū videt̉ intellexiſſe La. d̓ ridol. vtꝫ ex rōibꝰ eiꝰ.⁊ approbat vt licitū. Preſupponit iſte La. ꝙtotū ꝑiculuꝫ .ſ. caſuū fortuitoꝝ ſit tradentis.Sꝫ vbi ꝑiculū eſſet ꝯductoris totum eēt vſura. Si at ꝑiculuꝫ eſſet ꝯmune vtriqꝫ tūc etſinō ſit vſura. videt̉ tn̄ iniuſtꝰ. vt infra dicet̉.Sed clarius ⁊ tutius eſſet ꝙ trade̓t ꝓ qͣtuorvel tribꝰ annis pecora. ⁊ in fine tꝑis equalit̓diuide̓nt fructū cū capitali. ita ꝙ tradēs ſubiret ꝑicula caſuū fortuitoꝝ. et recipiēs ꝑicula ſeu dāna ex negligencia. In diuerſis patrijs fiūt iſta diuerſis modis. Sꝫ nota generalit̉ ẜm doc̄. ꝙ qn̄ ꝯmunis ē ꝯditio in ſocietate vt eqͣlit̓ .ſ. ꝑticipēt lucꝝ ⁊ bānuꝫ ꝓportōnalit̓ licitū eſt. Secus vbi melior eſt ꝯditiovnius ꝙͣ alteriꝰ. Un̄ ⁊ cū dant̉ oues ſub iſtopacto ꝙ vbi ꝑirent ꝓ medietate ꝑeant t̓denti ⁊ ꝓ alia medietate recipiēti in oī caſu. vbiat̄ nō ꝑeant pͥus debeat tͣdens ex fructibꝰ ſuum trahe̓ capitale ⁊ exin̄ ſint ꝯmuīa: qͥ ꝯtractus cortoni celebrant̉. nō videt̉ licituꝫ ex eoꝙ recipiēs pecora nimis gͣuat̉. Nā vbi malefortunent̉ ipſe āmittit duo .ſ. medietatē precij pecorum et laborem ſue cuſtodie. tradensaūt ammittit vnum. ſcilicꝫ medietatem precij pecorum. Exquo igitur ruſticus recipiēsſeu cōducens pecora ſubſtat pluri periculodebet etiam plus participare de lucro.¶ Item queritur. Quid. §. xl.iuris cū dat Petrꝰ Io. oues ī ſoccida ꝑ quīquenniū. ⁊ de ꝯſuetudine ē ꝙ in capite quinquennij diuidant̉ oues cū fructibꝰ. interimaūt oues naturalit̓ ꝑeunt. eſt ne Io. ruſticꝰqui accepit oues in ſoccidam ad aliqͥd obligatus Pe: ℟o. ẜm Bal. de ꝑu. in. l. j. C. proſocio. In tali caſu pt̄ ꝯtinge̓ tale damnū triplicit̓ .ſ. ex natura. ſecūdo ex fortuna. tercioex culpa ſeu incuria. Et cū pͥmo mō ꝯtingittale damnū .ſ. ex natura. nō tenet̉ Io. aliqͥdreſtitue̓ Pe. Et ratio ē. qꝛ ſi fuiſſent etiā penes Pe. erant ꝑiture. Etſi fuiſſent oēs ouescū date fuerūt in ſoccidā eſtimate nō tenet̉.qꝛ in ꝯtractibꝰ nō ordinatis ad dn̄ium tranſferendū extimatio emptioneꝫ nō facit. vt. ff.ꝓ ſocio. l. cū duobo. ⁊ hoc ꝑ regulā traditaꝫ.ff. de ꝯtrahen. emp. l. cū manuſata. Si veroꝯtingat tale damnū ſecūdo mō .ſ. ex fortunavtſi ꝑirent fortuito caſu cui reſiſti nō potuit. puta ex aliqua guerra ſubito exorta p̄terom̄eꝫ extimationē. tex. dicit in predicto. c. §.dāna. ꝙ ꝑiculū dꝫ eſſe ꝯmune. vn̄ ſi oues extimate erant. xx. libraꝝ Io. ruſticus reſtituet Pe. x. libras. Naꝫ ſi nihil reſtitue̓t totumdānum eēt Pe. quod eſſet ꝯͣ illū tex. §. dāna.