SeptimumCapitulum
nibꝰ ⁊ preda p̄fate nauis. Sicut gͦ nō defecitpſure vitiū ī eo dū in hoc ſeculo vixit. ita nōdeficiet punitō gehēne in alia vitā: ⁊ ẜm modū delicti erit et plagaꝝ modꝰ. vt dr̄ Deut̄.xxv. ¶ Demū ē ꝑiculoſiſſimū iſtud vitiū qꝛtrāſit ad ſucceſſores. ſicut lepra Giezi trāſfuſa ē in poſteros. Alia pct̄a nō excedūt actores eoꝝ: vnuſqͥſqꝫ ī iniqͥtate ſua moriet̉. Filius nō portabit iniqͥtatē pr̄is Ezech̓. xviij.nec ire. nec ſuꝑbie: nec īuidie. nec alia. Sꝫ īvſura ſicut ⁊ rapina ⁊ om̄i illicita vſurpatōefilius ⁊ quilibꝫ alius heres vſurarij ⁊ raptoris ⁊ filij filioꝝ ad qͦs deuenerūt bona ip̄oꝝobligata reſtitutōni: portabūt iniqͥtateꝫ patris vſurarij. id ē penā debitā. nō quideꝫ propct̄o quod actu ꝯmiſit pater. pro illo em̄ ip̄eſolus pater portabit onus ſuū: ſed pro pct̄ōqd̓ ꝯmiſit filiꝰ eius vel qͥcunqꝫ heres ip̄ius īretinēdo bona aliena. in qͦ imitat̉ ip̄m pͣuuꝫpr̄eꝫ. Et ſic de progenie ī ꝓgenieꝫ in ꝑpetuūobligat̉ heres vſurarij vel alienoꝝ detētoresinꝙͣtuꝫ durāt bona ip̄oꝝ. ad vlterius nō tenet̉ niſi de eo qd̓ ꝑuenit ad eum qͦuſqꝫ creditoribꝰ ſit ſatiſfactū ꝑ ſolutōꝫ vel remiſſioneꝫin foro ꝯſcīe. Caueat aūt heredes taliū. filij.nepōtes. cōſanguinei. vel extͣnei. ne in hmoilaborent craſſa ignorancia: qꝛ nō excuſareteos a damnatōe. Sꝫ illud verificaret̉ ī eis.Ignorans ignorabit̉ id eſt reprobabit̉: ſolaignorācia inuincibilis eos excuſaret. Legit̉de quodā vſurario ꝙ cū infirmatus eēt ⁊ gͣuiter ac filios duos hr̄et viſitatus a ꝯfeſſoreꝯfeſſus ē: et nō negauit pct̄m ſuū. Cui cū declaraſſet ꝯfeſſor ꝙ oportebat eū omnia malaablata reſtitue̓: al̓ ſaluari ⁊ abſolui nō poterat ⁊ filij ad hoc eū hortarēt̉ vt poſſet et ſacͣmenta ſuſciꝑe et aīam ſaluā facere: ſciebantem̄ vſurarios ꝯtractus eius. Rn̄dit ille miſer. Ego nō poſſum. qꝛ ſi ſuꝑuiuerē nō haberem ad māducanduꝫ: ſꝫ oporteret me mēdicare. Si morerer et vos oporte̓t ire ad hoſpitale. nihil em̄ vobis remaneret: qꝛ omniade vſuris ſūt. Cui illi. Non curetis de nobis:ꝓuideatis ſaluti veſtre. Tacete ait ille. Voloire potius ⁊ ad miſcd̓iaꝫ dei ſtare ꝙͣ mercedēhoīm. qꝛ inhūani ⁊ īmiẜicordes ſūt: deus aūtclemētiſſimꝰ. Sicqꝫ ī ſua obſtinatōe migͣuitQd̓ attendēs vnꝰ ex filijs hortatꝰ eſt germanū ad reſtituendū ne ſeq̄rent̉ pr̄eꝫ dānatione. Cui ille. Si pater meus vſuras fecit egoillas nō feci. Volo portione mea gaude̓ dumpiuo: de futuro neſcio qͥd erit. Permanſit gͦin vitio pr̄is detinēdo ꝑtem ſua. Alius veroreſtituit certis ꝑſonis: ⁊ īcerta pauꝑibꝰ erogauit. Cū aūt in bonis duceret dies ſuos exſubſtancia fenebri ī puncto ad inferna deſcēbit moriēs. Alter vero qͥ ſtatū religioſuꝫ aſſumpſerat facta reſtitutōe de ꝑte ſua quadābie cū oraret vidit in viſionē terrā aꝑtaꝫ ⁊ ī
ꝓfundū ignē maximū immenſū flammā extēdentē. Et ī ꝓfundo īferni int̓ ceteros viditpr̄eꝫ ſuū ⁊ fr̄eꝫ ſuū ſuꝑ eū quē pater frequēter maledicebat dicēs. Maledictꝰ ⁊cͣ. qꝛ ꝓpterte vt diuitē te dimitterē huc deueni. Et filiꝰrn̄debat. īmo tu maledicaris qꝛ ꝓpter te hucpeni. Si em̄ nō dimiſiſſes mihi male acqͥſita: ego cauiſſem me ab alijs vitijs. Et ſic ſtabant in iſta altercatōne. Quod ille cernensdominuꝫ laudauit de ſua illuminatōne quiareſtituerat. Et ſic apparet ꝯtinuatio eius. qꝛnon deficit moriente vſurario ſed tranſit adalios vt dictū eſt niſi reſtituat̉.¶ Capitulū ſeptimū. vbi agit̉ de multiplicimō pſuraꝝ .ſ. ⁊ que ꝯmittit̉ in mutuis exp̄ſſis ⁊ ī pignoribꝰ. ⁊ ī ſecuritatibꝰ ⁊ in ſociētatibꝰ ⁊ in locidis animaliū ⁊ in cambus.Uia vſure vorago queaīas deuorat plurimas multa hꝫintricamenta ꝓpter fraudes adīuentas. et difficult̓ deſerit̉ ꝓpterobligatōꝫ reſtitutōis. ideo poſt ſimoniā d̓ eatractet̉. cū habeat etiā ꝯuenienciam cū ea inhoc .ſ. ꝙ ꝯmitti pt̄ ꝑ triplex munꝰ. a manu.lingua ⁊ obſeqͥo. Et vtrūqꝫ ſola ſpe ⁊ ītentōeꝯmittit̉. Dicit̉ aūt vſura qͣſi vſus rei vl̓ erisſeu vſu rea. datur em̄ ob vſum eris. id ē pecunie vel alterius rei que vſu ꝯſumitur. etob hoc eſt rea et mala. quia datur propt̓ illud ꝓpter qd̓ dari nō dꝫ vt declarabit̉ infra¶ Diffinitur autē ſic..§. j.Uſura eſt lucrū ex mutuo principalit̓ intentum. Lucꝝ dr̄ ꝓprie incrementū qd̓ quis hꝫex volūtaria ꝯmutatōe vltra ea q̄ prius ſuaerāt. vn̄ ſi mutuo vni hn̄ti. x. de mea ſubſtancia ea intentōe vt vltͣ mutuatū rehabeaꝫ abeo illa. x. cum al̓ habe̓ nō poſſem. nō ꝯmittopſurā. qꝛ nō intēdo hic lucꝝ ſꝫ tm̄ qd̓ meumd̓ iure erat rehabe̓. ar. xiiij. q. iiij. ab illo. Exmutuo ſubdit̉. qꝛ regulariter vſura ꝯmittit̉ī mutuo. Ꝙͣuis em̄ in alijs ꝯͣctibꝰ ſepe reꝑiatur vſura titulo emptōis vel venditōis velpignoratōnis. ⁊ hmōi palliationis: ibi tn̄ eſtimplicite mutuū. Naꝫ ſi cū vendo tibi cannāpanni valentē nunc vnū ducatū: ex eo ꝙ visdilationē vnius āni ad ſoluendū pretiū. volo ꝓpter iſtā expectatōꝫ vnum ſolibum plusdicto p̄cio: iſta venditio reſoluit̉ in mutuū.Ita em̄ eſt ac ſi mō tu mihi dares vnū ducatū pro p̄cio illius pāni queꝫ qꝛ tibi mutuo ꝑannū volo vnū ſolidū: ecce vſura explicata.extͣ de vſuris. ī ciuitate. Et dicitur mutuumquaſi de meo tuuꝫ. quia tranſfertur dominium rei mutuate ī eum cui mutuatur ⁊ ſtatpericulo eius. vnde proprie locum habet inhis que vſu ꝯſumunt vt victualia. vl̓ diſtrahunt̉ vt pecunia numerata. ⁊ ideo gͣuari nō