LiberXIX
guat. epaticis tamē ⁊ ſpleneticis ⁊ calculoſisminus competit. quia meatꝰ ſtringit ⁊ opilat. quādoqꝫ enī cū mirto ⁊ alijs herbis aromaticis condit̉ vt ſanior reddat̉ et odoratioret diuturnius cuſtodiat̉.¶ De claretoCa. LVILaretum ex uino⁊ melle ⁊ ſpeciebꝰ aromaticis ē cōfectum. Naꝫ ſpecies aromatice inſubtiliſſimum puluerem ꝯteruntur ⁊ in ſacco lineo vel mundo cum melle vel zucara reponunt̉. vino autem optimo ſpecieſ perfundunt̉ ⁊ reꝑfunduntur. queadmodum fit lixiuia. ⁊ tamdiu renouat̉ perfuſio donec virtuſſpecierum vino incorꝑetur ⁊ optime clarificetur. vnde a vino contrahit fortitudinem etacumen. a ſpeciebus autē retinet aromaticitatem et odorem. ſed a melle dulcedineꝫ mutuat ⁊ ſaporem.Ca. LVII¶ De pigmentoIgmentum ut dip cit hugui. dicitur quaſi pilis mentum quod ſcꝫ in pila eſt contuſuꝫnam in pila ſpectes aromatice agunt̉ ex quibus arte pigmentaria quedam delicata pocula ⁊ electuaria conficiunt̉. vn̄ et pigmentarij dicunt̉ qui ſpecies vendūt. conterunt. ꝯficiunt ⁊ cōponunt.Ca. I.VIII¶ De oximelleximel dicitur acidum mel. eo ꝙ ex aceto ⁊ melle eiuſmateria ꝯficiat̉. Nam primo acetum cum herbis neceſſarijs ⁊ radicibus diureticis diu decoquitur. colato aceto mel purum ⁊ optime defecatuꝫ additur. ⁊ ad lentuꝫignem vſqꝫ ad ſpiſſitudinem iterum decoqͥtur ⁊ bullitur ac depuratur cuꝫ albumīe ouicum aceto diſtemperato et in oximelle parūdecocto. nam omnes immundicias melliset herbarum ad ſe attrahit albumen oui ⁊ ſupernatādo vſqꝫ ad oximellis ſuꝑficiem ſecūducit. quas miudicias cum penna pigmētarius ſeu medicꝰ caute remouet ⁊ deponit⁊ ſic oximel in ꝑixide munda reponitur. Da
tur autē cuꝫ aqua calidā ad materie compacte digeſtionem mollificationē. diuiſionem.mudificationem. pororū apertionem. ⁊ opilationum diſſolutionē. poſſet eniꝫ medicinadefacili inducere periculū ſi non p̄parareturad facilem eductionem ⁊ cum oximelle nonp̄cederet digeſtioneꝫ Conſimili arte ⁊ ad coſimiles vſus de aqua ⁊ zucara cum diuerſisſpeciebꝰ fit ſyrupꝰ nūc violaceus ⁊ laxatiuꝰnūc roſeus ⁊ ꝯſtipatiuus. nunc ſimplex. nūccompoſitus.¶ De ceraCa. LIXEra eſt fex melliſintra cuius ſubſtantiam liquormelleus ab apibus eſt collectusCorrumpit autē ipſum mel. vt dicit ariſto. li.iiij. quādo nimis diu cum cere fecibuſ admiſcetur. ⁊ ideo qui vult mel in ſua puritate reſeruare debet ipſuꝫ tempeſtiue a cere ſubſtātia ſeparare. Habet autē hoc cera ꝓpriumꝙinter omniuꝫ liquorum feces ſupenatat ⁊ cucaleſcit ad fundum nō deſcendit ſed potiusquerens ſuꝑficiem ſurſum tendit. ⁊ hoc faciunt ꝑtes ignee ⁊ aeree que in eius ſubſtātiadominant. vnd̓ cera in aqua calida reſolutadeorſum p̄mit aquam et ꝑ eius ſuꝑficiem ſediffundit. nam multuꝫ habet aeree leuitatisrōne cuius ſic aſcendit. Cera autem quantoeſt recentior tāto eſt odoratior. ductilior. purior. ⁊ ad diuerſarum imp̄ſſionum et figurarum ſuſceptionē aptior ⁊ taꝫ forme ſuſcepteqͣꝫ ſcripture in ea imp̄ſſe eſt durabilior. et tal̓cera v̓ginea appellat̉. Eſt inſuper cera ml̓tisvſibus neceſſaria atꝫ apta. valet enim in medicinis in confectionibꝰ varijs ⁊ vnguentisNam virtutem habet calefactiuam. reſolutiuam. apertiuā. maturatiuaꝫ. attractiuam.euaporatiuā et conſumptiua. valet etiaꝫ adluminis nutrimentū. ⁊ ideo cera ſeruit in deorum templis ⁊ aris ⁊ in menſis dominorūUnde a cera vel a cereis dicūtur cerimoniequia in templorū cerimonijs cerei offerebātur ⁊ adhuc offerunt̉. vt dicit Huḡ. vnde quiſeruiunt de candelis cereis in eccleſia dicuntur ceroferarij. ſicut qui ſeruiunt in regum ⁊pontificū aulis pͥmicerij noīant̉. vt dicit idē.