Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XV III

quoꝝ oꝑa ſunt ita ſubtilia ad ſimilia faciēda ſenſus hoīs attingit. Supplet in eisnatura in ſenſu ingenio qḋ illis videt̉ deficere in fortitudinē v̓tute. vt di. Idem. Itemvt dicit ſolinꝰ in li. de mirabilibꝰ mūdi circafine. Omne aīal hn̄s dentes ſerratos eſt guloſum bellicoſum. vtꝫ in cane. panthera. leone. vrſo. femine taliū aīalium filios generant incōpletos vt canis cecos vrſa generat fruſta carnea lineamēta diſtinctacubat illa ſub aſcellis ſuis ſicut gallina ſuꝑoua lambendo paulatim format ea donecformā recipiant debitā figuram. Panthera ſil̓r leena filios ꝓcreant ſed ꝑfecte effigiatos nec cōpletos. Itē omne aīal faciēsmultos filios pͥmo naſcentē magis diligitmagis ſibi reputat naturalē. et quedā animalia deuorant fetus ſuoſp̄ter pͥmum ſicutq̇dam porce facere ſunt ꝯſuete. vt dicit idemItē idem in omnibꝰ aīalibꝰ facientibꝰ filiosincōpletos incōpletionis eſt guloſitaſ. qꝛſi expectaret natura vſqꝫ ad cōplementuꝫ ſugendo intficerent matrē ꝓpter īmoderātiaꝫappetitꝰ. et celer ī talibꝰ eſt nat̉a vt citiꝰ naſcat̉. vt citiꝰ oriāt̉ ne ꝑiētes nimis agguent̉.It̓ qꝛ aīalia tal̓r generata ſt̓ bellicoſa ꝓptervictuꝫ vt dicit auic̄. ſibi inuice odioſa. ingeniata eſt natura remediū ad ſpeciei ſaluatōeꝫvt multi filij ꝑiter pariant̉. vt ſi forſitan ml̓tipereāt in bello ſaltē in paucis ſpēs ꝯſeruet̉ſaluet̉. et lupa parit multos filios ſicut etcanicl̓a ſil̓r et vipera d̓r. xx. filios parere ſiml̓vt di. idem. cum filij viꝑe multi ſil̓ viuātin ventre ex auiditate nutrimēti ml̓tū ſugūt attrahūt de humore. Und̓ mat̓tor nutrireno ſufficiens deficit morit̉ anteqͣꝫ poſſit adplenū filios ſuos ꝑturire. Itē di. ariſ. aui.aīalia hn̄tia dentes cōiunctos ſotulares ſt̓paucoꝝ filioꝝ. hn̄tia v̓o dentes diuiſos acutos pedes multe fiſſure ſūt multoꝝ filiorū multi ſpermatis. aīalia hn̄tia ꝑuuꝫ corpꝰpluris generatiōis ſunt qͣꝫ aīalia magni corporis. Et aīalia paucioris ſunt generatōiſpauciora hn̄t vbera differentia ad ſitum lo canicula hꝫ multas māmillas ſil̓r porca ſunt multoꝝ filioꝝ. Item aīalia ſuꝑfluicoitus ꝯtinui ſūt breuioris vite qͣꝫ illa que

raro coeunt e tꝑate ꝓpter eunuchi diutius viuūt qꝛ neruus eis p̄ſcindit̉ quē deſcēdit ſemen. Idem di. Gal̓. li. de ſpermate. huiuſmodi rōnem aſſignat auic̄. in li. de aīmalibus vbi dicit. ſperma inqͥt eſt de ſangͥne bo plene digeſto qd̓ eſt ꝯuertibile inbroruꝫ nutrimentū. et qn̄ homo eijcit illūhumorē ſeminalē. multū diſcolorat̉ debilitat̉ corpꝰ eiꝰ magis qͣꝫ ſi quadrageſies exirettantꝰ ſanguis de corꝑe. qꝛ ſperma eſt res abilitata ad tranſeundū in mēbra. id̓o qn̄ exitaufert̉ membroꝝ nutrimentū naturale et fitmagna deꝑditio ſpirituū v̓tutum in corꝑeanimalis. vn̄ frequens coitꝰ īmoderatꝰ eſtcauſa quare corpus diſſoluit̉. ſic vita conſequens breuiat̉. et elephas diutiſſime viuit qꝛ caſtitatem amat libidini raro vacat.vt dicit idem hucuſqꝫ ariſt. et auic̄. ſolinusIſaac aūt in diet. vniuerſaliter tractat de animalibꝰ ꝓut ſunt humani corꝑis nutritiua.nam q̇dam animalia ꝯueniunt humaneplexioni vt agni hedi oues porci int̓ domeſtica. cerui capreoli inter ſilueſtria. et q̄daꝫomnino cōtrariant̉. hoc in nimio calore vttiri ſerpētes. vel in nimia frigiditate vt aranee ſcorpiones. q̇dam v̓o nature hominisdiſſimilia ſunt. ſed tamē non omnino repugnantia nec mortifera ſicut ſunt hericij lepores atqꝫ vulpes cetera animalia habentiagrauis odoris carnes. talia ei animalia peſſima p̄bent humano corꝑi nutrimēta. ſilueſtria autem animalia ſunt calidiora ſicciora macillentiora qͣꝫ domeſtica. tum ꝓptermotus cōtinuitatē ꝓpter inhabitati aeriscaliditateꝫ. etiā ꝓpt̓ nutrimēti ſui ſiccitatēet io carnes habent duriores indigeſtibiliores. qd̓ patet qꝛ earum carnes occiſe itacito putreſcunt ſicut domeſtice. Un̄ omniaſilueſtria minꝰ ſunt ſapida minus nutribilia qͣꝫ domeſtica exceptis capreol̓ ſiluaticisqui ceteris ſaporoſiores ſunt laudabiloresnutribiliores. Corpora enī eoruꝫ ex motu rarificant̉ et humores ſubtiliant̉. pͥori aperiūtur hūores qui ſunt cauſa grauitatis odoris diſſoluunt̉. ſic ſaporoſiores rōe motus laboris accidentalit̓ efficiunt̉. nam hmordiſcurſus temꝑatur eoꝝ natural̓ frigiditas.K 3