Liber.XVIII
nocumento munimē. Et pili neceſſarij ſuntad cutis ꝯſeruationem. Ungule fuerūt neceſſarie ad extremitatū cuſtoditiōem. ⁊ etiaꝫin multis aīalibus ad defenſioneꝫ. Ingeniata eſt eniꝫ natura in ſinguliſ animantibꝰ vtaliquid hēant munimēti ꝯtra leſionem. ⁊ iōcerui hn̄t cornua. apri culmos ⁊ leones vtūtur vnguibꝰ ꝓ mucrone. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ in aīalibꝰnihil ſuꝑfluum. nihil diminutū. minora aūtaīalia que carent dentibꝰ acutis ⁊ vnguibuſet cornibꝰ agilitate ⁊ membrorū abilitate adfugam muniunt̉. vtꝫ in leporibꝰ et damuliset hmōi. Item oē aīal generās aīal aliud. habet oculos p̄ter talpā que oculos clauſos tela. ⁊ hec tela data eſt ei ꝓpter debilitatē viſuſEt omne aīal habens aures mouet eas pret̓hominem. Et omne aīal ſpirat. ſed quedā ꝑvias manifeſtas vt ꝑ os et ꝑnares. ⁊ quedāꝑ vias occultas ſcꝫ ꝑ occultos poroſ vt apeſet muſce ⁊ aīmalia anuloſi corꝑis. Et omneanimal quadrupeſ habens ſangͥnem habetmedullam ⁊ maxīe homo multum habet demedulla reſpectu ſui corꝑis. ⁊ hoc fuit neceſſarium ꝓpter eiꝰ multiplices oꝑationes Etomne aīmalhabēs cornua habet ſoleas pedis ſciſſaſ. excepto animali vnicorni qd̓ vnūcornu habet in fronte. ⁊ vnā ſoleam in pedeſicut equus. Et omne aīal cornutum habetcornu vacuū preter ceruū et vnicornem. Etomne aīal cornutū eſt quadrupeſ. habēs ſcꝫcornua naturaliter. excepto ſerpente quodāin egipto qui cornutꝰ inuenitur. ⁊ ceraſtes amultis nūcuꝑatur. ⁊ dico de aīmalibus cornua hn̄tibus que ſunt de natura oſſis. namteſtudines q̇dam habēt cornua mollia et viſcoſa. tamē cornua nō ſunt. ſed potiuſq̄damadditamenta cū quibus teſtudines quia debilis ſunt viſus vias ſibi querūt. ⁊ ſi qua occurrerint eis dura ſtatim cornua retrahuntet inter ſuas conchulas ſe recōdunt. nā ſuisconchulis vtunt̉ ꝓ domibꝰ ⁊ ꝓ caſtris. Iteꝫquēdā animalia habent dētes in vtraqꝫ mādibula. ⁊ q̄dam inferius tantū. ⁊ que nō hn̄tdentes in ſuꝑiori mādibula ſunt cornuta. qꝛmateria illa tranſit in cornua. Nullum aīalhn̄s dētes recuruos ſiue culmos vt aper habet cornua qꝛ materia illa tranſit in culmoſ
culmus enī ⁊ cornua ſimul nō conueniuntEt animalia deputata p̄de habent dentes diuiſos ⁊ acutos vt melius poſſint intrare predam ⁊ euellere fruſtum vt lupi ⁊ leones. Animalia v̓o domeſtica vt vacca ⁊ domeſticabilia vt elephas ⁊ camelꝰ dentes habent equales et cōtinuos quaſi ſint vnuꝫ vt melius comedant herbā ⁊ equalius p̄ſcindant eaꝫ circa terrā. Nec habet aliqd̓ animal plures ordines dentiū in ore qͣꝫ duoſ exceptis piſcibꝰqui p̄ter dentes maiores quos habent ſerratos ⁊ diſtantes in mādibulis habēt interiuſdentes qd̓ammo inſitos. quibꝰ vt dicit ariſ.recolligunt cibos ne aque liquiditate de orecitius diluant̉. vtꝫ in lupis aquaticis. id ē lucijs ⁊ etiam in multis alijs. In india tamē dicitur eſſe animal moſtruoſum ſimile corꝑevrſo ⁊ in crine homini ⁊ ī facie. ⁊ habꝫ caputrubeum ſicut miniū. os maximuꝫ et horrendum ⁊ in vtraqꝫ mandibula tres ordines dētium inuicē diſtinctorū. cuius extremitatesſunt vt leonis. et cauda eiꝰ eſt ſimilis caudeſcorpionis agreſtis habentibꝰ aculeum. ⁊ ꝑcutit pilis ſuis ſicut porcus agreſtis ſuis ſetis. ⁊ habet vocem horribilē ſicut voceꝫ tubeet eſt velocis curſus ⁊ comedit homines ⁊ inter omnes beſtias terre nulla crudelior. nulla mōſtruoſior inuenit̉. vt dicit auic̄. ⁊ hec beſtia grece vocat̉ baricus. vt dicit idem. Pli.aūt li. viij. ca. xxij. apud medos inqͥt vt ſcribitheſyaſ eſt beſtia ꝑnicioſiſſima quā manticoram vocant. habes triplicem dentiū ordinēpectinatim ſibi alterutrū coeuntē. auriculis⁊ facie homni ſimilis eſt. glaucos habet oculos ⁊ coloreꝫ ſanguineū. leoni ſimilis. caudaſcorpionis modo ſpicula ingerens ⁊ infigēſet vocem habet voci homini ſimileꝫ. vt ſi miſceat̉ voci hominis fiſtule ⁊ tube videt̉ in cocentibꝰ conuenire ⁊cͣ. Un̄ideꝫ eſt animal dequo auic̄. loquit̉ et pli. Iteꝫ omne animal generans animalhabꝫ duos renes ⁊ velicam.ſed aīalia ouātia nō hn̄t renes vel velicaꝫ. ſuꝑfluitas enī humidi in auibus tranſit in vnguēs ⁊ in pēnas. in natatilibꝰ trāſit in cōchulas ⁊ in ſquamas. ⁊ id̓o non indigent mēbroſuꝑflui huidi receptiuo. Itē omnē aīal hn̄scornu ⁊ nō hn̄s dētes ſuꝑiꝰ ruminat. ⁊ habꝫK 2