Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XVII.

durat poſt exp̄ſſionem a torculari tāto plusclarificat̉ depurat̉ ampliuſ intendit̉ caloreius quādo enim adhuc eſt muſtū ab ebulitione quieſcit nec terreſtria ad ſuū locuꝫdeſcendūt nec aerea ignea ſuuꝫ locū ſurſupetunt remanet adhuc indigeſtū. id̓o qn̄bene eſt vinū defecatū lucidum atꝫ claruꝫlaudabile eſt amicum nature. quia tūcfortat̉ calor eius quotidie tam in odore ſapore qͣꝫ in v̓tute meliorat̉ niſi forſan a corrupto aere vl̓ ab aliquo corrupto vaſe caſu aliquo corrumpatur. nam ſi vas ipſum continens corruptum fuerit et ipſum vinumcorruptum erit. ex aere corrupto calore velhumiditate nimis diſtemꝑata vinū ſepe corrumpit̉. et nunc acelcit nūc pingueſcit veltotaliter cōputreſcit. et tunc nature hoīs eſtpeſſimū maxime inimicū eſt fugiendumſimpliciter vt venenū. Uinū etiam vetuſtiſſimū in calore excedit tempamentū. id̓o ſaporem mutat colorē. tale vinum ſuo acumine ledit cerebrum ꝑcutit mente. ſua ſiccitate. caliditatē inflamat ſubſtātialem humiditatē. extinguit calorem naturalē. ideonec nimis recens nec nimis antiquū eſt laudabile. ſed potius inter duo extrema eſt mediocre ẜm ab ex remitate noui vetis magis eſt remotū. qꝛ illud eſt maxime tꝑatum.Hacuſqꝫ yſa. in diet̓. De vino condito Ca. CLXXXVIIAInum conditumſit artificialit̓ ex admixtione aromatum ſpecieꝝ qͣꝫ herbaꝝ. vtꝫ in vi ſaluiato. ī vino rolato gariophilato. ēillud vinum cōueniens taꝫ in potu qͣꝫ in medicina. v̓tus enim tam ſpecieꝝ qͣꝫ herbarumīmutat vinum. ſibi cōfert v̓tutem ſingularem. id̓o talia vina ſunt ſalubriora delicatiora quādo eis ſalubres ſpecies debito modo incorꝑantur. virtus enī ſpecierum cōſeruat vina ne defacili corrumpāt̉. vnd̓ talia vina ſuo ſapore delectant guſtum. excitant appetitum ſua aromaticitate confortant cerebrum qͣꝫ ſtomachum mūdificant etiā ſanguinem penetrāt ad interiora venarumqꝫ membroꝝ. vt dicit yſa.

De vino acetoſo Ca. CLXXXVIIIInu primo dulceet etiam tꝑatum in ſapore ꝑ̄ ſolis vl̓aeris decoctionē longam ebulitionem corrumpit̉ in acetoſitatem cōuertitur quādo habet vim qua cuſtodiat̉. vtdicit Iſa. in dietis. in ca. de aceto. Nam accidentalē calorem virtute caloris naturalisexcedentē extenuantē vicentē ſubtiliat̉ ſubſtantia liquoris caloriſ accidentalis ebulitionem extinguit̉ calor naturalis. vn̄ vinuꝫquod pͥmo erat ſubſtātialiter vl̓ naturalitercalidum corrumpeniē caloreꝫ efficit̉ eſſentialiter frigidum cōuertitur in acetum. magis aūt ſiccum eſt qͣꝫ ſit frigidum. moderateenim infrigidat ſcꝫ in pͥmo gradū. ſed fortit̉deſiccat. quia in tercio gradu. vt dicit idem.vnde ꝓpter ſubtilitatē ſue ſubſtātie frigiditatis debilitatem ꝑ̄forat defacili corpus penetrat ad loca que valde ſunt remota. vndenullus alius liquor acetoſuſ vt maligranatiet ſimiliū habet vim penetrādi ad loca tamꝓfunda. qꝛ talis liquor in ſocis vicinis oꝑat̉efficacius qͣꝫ in remotis. vn̄ qui vult infrigidare calorē ſtomachi aūt alia ſibi vicinabra vtilius vtit̉ granatorum ſucco qͣꝫ aceto.ſed ad loca remota infrigidanda vtilius eſtacetum qͣꝫ ſuccus granatorū vel agreſta. habet ei vim viuacē qua dirigit̉ ad longinquaIdcirco eſt diſſolutiuū extenuatiuū inciſiuum. ſanguinem lac coagulatuꝫ calefactum in ſtomacho diſſoluit ſi bibatur. Eſtetiam acetum. vt dicit idem ſtomachi cōfortatiuum. appetitus excitatiuū augmentatiuum malorū omniū ad ſtomachū deſcēdentium potent rep̄ſſiuū. Eſt etiam ꝯtra venena venenoſa mortē inferētia vt eſt ipſuꝫopiuꝫ iuſq̇amū et euforbiū iuuatiuū. hucuſqꝫ yſa. ẜm pli. v̓o et dyaſ. acetum forte poſitūſuꝑ ferrū. vl̓ frigidā humū mox ebulit. fluxūvētriſ ſangnis ſiſtit. ſi inuenit ventrē plenūſoluit. ſi vacuū ip̄m ſtringit. letargiciſ freneticis ſb̓uenit vulnera recētiā mudificat abluit ipſa intumeſcere p̄mittit fetorē oris gingiuaꝝ abluit abſtergit. neruoſdentiūpercutit ipſos ebetes ſtupidos cito facit.