Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

eo in ſe vim multā habeat. d̓r a virore.virtus que latitat in radice ſe ꝓdit in virorevirge. Et d̓r virga quaſi vi regens. virga enīvtunt̉ magi ad placandos ſerpētes idcircoin virga ſuſtinent hos alligatos. v̓ga etiamvtunt̉ ph̓i reges magiſtri. vt dicit Iſi. li. xvij. virga etiam vtunt̉ viatores agroꝝ areaꝝſeu pratoꝝ dimenſores. legati nuncij ac paſtores. Uirga ſiq̇dē ex triplici cōponit̉ ſub̓aſcꝫ ex cortice ligno medulla. mediante medulla nutrit̉ vegetat̉. mediāte ligno erigit̉ſuſtentat̉. corticis v̓o beneficio tegit̉. ab exterioris aeris iniuria defenſat̉. Naꝫ vt dicitmentator ſupra libꝝ de plantiſ. Corticem habet pelle arbor. lignuꝫ oſſe. medullā locovene. calor naturalis exn̄s potiſſime inmedulla virge mediante ramo a pullulathumorē attrahit a ſtipite radice. qd̓ groſſius terreſtriꝰ eſt in attracto humore tranſmutat̉ in lignū in corticē. qd̓ vero aquoſiꝰeſt ꝯuertit in frondiū multitudinē. et quodvnctuoſius eſt puriꝰ trāſmittit ad virgē ſuperficiē vt inde ꝓducat florem vt tandeꝫ fructum generet atqꝫ ſemen. Naſcit̉ aūt flosqͣꝫ fructus de ſub̓a virge ſine ipſiꝰ corruptione aliqua violationē. flos inſenſibiliterde virga egrediēs erupens virgā non violat nec deflorat. ſed fecundat potiuſ ac ꝑficit et decorat. virga itaqꝫ non percipit fecundationis gratiam nec potentiam generandi ex cōmixtione ſemīs ſicut animatia ſed exrore celeſti ꝑiter et calore ſol̓. Uirga aūt exqͣaſcendit. ſurſum ſemꝑtendit ſuā ſummitatem verſus celuꝫ erigit quouſqꝫ ꝑueniat adꝑfectu incrementuꝫ. eſt media inter ramuꝫ ſtipitē ſeu radicē a qua cōcipit fructum. etinter fructu quē ꝓducit. ex ſub̓e ſue teneritudine flexibilis eſt valde. defacili inclinabil̓in qͣꝫuis ꝑteꝫ. Item v̓ga extrinſecus ē aridaſicca aſpera nodoſa. ſed interius molliſ eſtin medulla. ſub cortice humoroſa. quantoaūt virga plus creſcit tāto a terra plus recedit. quāto ſurſum altiꝰ ſuſtollit̓ tanto in eius acumine gracilior acutior inuenit̉. Iteꝫvirgā ex ſe debꝫ eſſe erecta. ſed qn̄ eſt nouellaſi caſu aliquo ad terrā incuruet̉ difficile ē vtindurata in illa curuitate ad rectitudineꝫ re

uocet̉. īmo ſepe facilius frangit̉ qͣꝫ rectificet̉.quādo vero virga inuenitur curua in igneponit̉ et calorem eius rigorem duriciemreſoluentem remolliente adformā rectitudinis facilius reducit̉. Item virga canibuseſt odioſa ꝑuulis qꝛ virga eorū inſolentiacoercetur. De virgultoCa. CLXXVIIrgultum a uirga eſt dictū ẜm Hug̓. eſt locuſvbi multitudo creſcit virgaruꝫ.ẜm aūt Iſid̓. li. xvij. virgultū eſt ramus derobore ipſiꝰ arboris pullulat. Sed v̓ga dicitur que de ramīs orit̉ et ꝓcedit. Uirgultumaut ſine cōmixtione ſeminuꝫ ꝓcedit. In hyeme vileſcit. in vere v̓o placet. quia tunc vireſcit floreſcit p̄ciſum rurſum pullulat reuiuiſcit a t̓ra in ſuo ortu elongat̉. quāto pluscreſcit tanto plus verſus celuꝫ eleuat̉. Aliqn̄dicit̉ virgultum viridariū vel virectū locusſcꝫ viridis amenus. plantis herbis virentibus conſitus ſicut ſupra de orto patet. qͣrein litera O. De vite Ca. CLXXVIIItis dicitur a uinciendo quia vincit̉ ligatur. ẜm Iſido. aut vitis eſt dicta. eo vim habeat citius radicandi. vel dicunt̉ vites eo vim habeat vt inuicē vittis ſe innectāt viciniſqꝫ arboribꝰ reptando religent̉. Eſt eniꝫearū natura flexibilis quaſi. ſcilicet brachijsquibuſdā quicquid comp̄hēderint vi teneant cōſtringant. illa ligamina quibuſarbores vel palos capiunt. capreoli dicunt̉. ſicdicti eo arbores capiunt vel mutuo ſe conectunt quorum adminiculo freti palmiteſventos ſuſtinēt turbines ne frangant̉ Dicunt̉ et̄ corimbi. qꝛ ſunt ſicut anuli quibꝰxima queqꝫ ligant ne longius laxati palmites ventorum flatibus diſſipent̉ et ſine periculo fructus ſuos ſuſtineant. Uitibus autēiſta maxime conueniūt. oblaqueatio. Oblaqueari autem eſt terram circa radicem aperire velut lacꝰ efficere vt radix humore abundantius humectet̉ caloris ſolariſ radio