multiformiter laudat virtutes magnificasarnogloſſe.Ca. CXx¶ De petroſilinoEtroſilinū eſt herꝑbaortēſis odorata. ſic dicta eo ꝙ inpetris ⁊ locis petroſis ſepe oriaturCuius ſpecies ſunt plures ſed optimum eſtmacedonicū ſuaue guſtu ⁊ odore aromaticum. vt dicit Iſid̓. cuius vſus cōuenit eſui ⁊etiam medicine. Eſt enī herba calida ⁊ ſiccaet multū diuretica apertiua diuiſiua ⁊ conſumptiua. ac humorū groſſorum ſubtiliatiua ſtomachi cōfortatiua ⁊ appetitus excitatiua. ⁊ ideo lapidem frangit. menſtrua educit. ydropicis ſubuenit. opilatōnes ſplenis ⁊eꝑatis aperit. ⁊ multas alias paſſioneſ. vt dicit pli. dyaſ. ⁊ plat̓.¶ De pipere Ca. CXXXIIper eſt ſemenp vel fructus arboris aut fruticisin meridionali ꝑte caucaſi montis creſcentis contra feruidum eſtū ſolis. vtdicit Iſid̓. libro. xvij. cuiꝰ folia iunipero ſuntſimilia. Cuius ſiluas ſerpētes cuſtodiūt ſedincole regionis illiꝰ cum ſilue mature fuerīteas incendūt ⁊ ſerpētes ignis violentia effugant̉ ⁊ ex huius cōbuſtione grana piperisque naturaliter erant pͥus alba efficiunt̉ nigra accidentaliter ⁊ rugoſa. Cuiꝰ triplex eſtſpes vt dicit idem. naꝫ eſt piper longum ſcꝫquod eſt imaturū. et piper albu ſcꝫ quod abigne eſt incorruptū. ⁊ piper nigrū qd̓ ſcilicettorrido calore ignis nigruꝫ eſt ſuꝑficie et rugoſum. Piper autē nigrum efficaciꝰ eſt longiori temꝑe qͣꝫ aliud poteſt in magna efficacia cuſtodiri. ⁊ quāto eſt ponderoſius tātoeſt recentius ⁊ etiaꝫ melius. vt dicit idem. ſophiſticat̉ autem mercatorū fraude. nam vetuſtiſſimo piperi humefacto ſuꝑaſperguntſpumam argenti vel plumbi vt ſic videaturrōne ponderis eſſe recens. hucuſqꝫ Iſid̓. pli.autem lib̓. xij. ca. viij. dicit ꝙ piper ꝑ longamaduſtionē ſolis nigrum reddit̉ ⁊ rugoſum.⁊ hoc nō ſine piperis iniuria cuꝫ deberet eſſealbum. ſed ex celi intemꝑie ſic nigreſcit. hoc
etiam ꝑmittunt incole vt poſſit diutiꝰ et melius cōſeruari. ſed dyaſc. dicit ꝙ ſarraceni q̇ndo de nouo colligit̉ illud ponūt in clibano ⁊ſic torrent vt v̓tus germinatiua a pipere auferat̉ ne in alijs ꝑtibꝰ valeat fructificare autiterum pullulare. Eſt autem piꝑ calidum ⁊ſiccuꝫ in quarto gradu. vt dicit̉ in plat̓. habetautem v̓tutē diſſoluendi ꝯſumendi attrahēdi. cuiꝰ puluis habet vim ſternutationē prouocandi ⁊ cerebrum a ſuꝑfluitate fleumatica expurgandi ⁊ carnē ſuꝑfluaꝫ corrodendiet panuꝫ in oculo cōſumendi. et ſpūalia mēbra a frigidis ⁊ viſcoſis ſuꝑfluitatibus emūdandi. maxīe ſi cum ficubꝰ ſiccis aſſumaturhabet inſuꝑ vim calefaciēdi ſtomachuꝫ ⁊ cōfortandi. ⁊ appetitu ꝓuocandi. ſanguineis tn̄⁊ colericis nō eſt vtilis vſus piꝑis. nam ſanguinē diſſoluit ⁊ deſiccat ⁊ exurit. ⁊ tandeꝫ lepram ⁊ alias paſſiones peſſimas generat etinducit. vt d̓r in plat̓. Piper itaqꝫ granū eſtvile in aſpectu exteriꝰ atꝫ nigrū interiꝰ albuꝫſapore acutu. odore aromaticū. in quātitatemodicū in virtute maximū. actu frigidū potentia calidiſſimū. cuiꝰ virtꝰ noſentit̉ qͣꝫdiueſt integrū. ſed cū maſticatū fuerit vel cōtritum. Cuius v̓tutes dicere ad plenū eſſet longum ⁊ qͣꝫuis ſit multū ponderoſuꝫ apd̓ nosp̄cioſumqꝫ ꝓpt̓ eius raritatem ⁊ efficaciamapud indos tamen ꝓpter eius copiam pulegio vilius reputatur. vt dicit Iſido. et etiamplateariꝰ.Ca. CXXXII¶ De pulegioUlegium eſt herba multum aromatica a pullulanEdo dicta que vt dicit Iſid̓. apud indos pipere p̄cioſior eſt. Eſt autem ẜm plat̓.pulegium herba calida ⁊ ficca in tercio gradu. cuius virtꝰ conſiſtit in folijs ⁊ in flore. etdebet colligi qn̄ eſt ī flore. ⁊ eſt duplex ſcꝫ domeſticū qd̓ vocat̉ ſiſinbriuꝫ ⁊ agreſte. ⁊ vtrūqꝫ eſt multū vtile ⁊ medicinale. v̓tutem eniꝫhabet diſſoluendi cōſumendi et confortādiet reuina frigidum cōſtringendi ⁊ deliccādi⁊ tuſſim frigidaꝫ amputādi ⁊ matricēmūdificādi ⁊ coartādi vētris valuā. mēſtrua educendi ꝯfortādi ſtomachū. ⁊ appetitū excitādi