LiberXV II
Aſia de qua dicic tur Exo. xxx. ſpēs eſt aromatica. etnaſcit̉ ẜm Iſi. li. xvij. in arabia. et eſtvirga robuſti corticis ⁊ purpureis folijs vtcortex piperis. ⁊ eſt ſil̓is cynamomo ī v̓tuteſed tn̄ potētia inferior. Un̄ in loco cynamomi duplex ē pōdus eiꝰ. In medicinis ſepiuſadmiſcet̉. vt dic̄ Iſi. Gloſa aūt ſuꝑ Exo. c.xxxCaſia in locis aquoſis naſcit̉. ⁊ in īmenſumcreſcit ac bonū odore reddit. De caſia di. pli.li. xij. ca. xxj. Frutex inqͥt caſie iuxta cynamomi cāpos naſcit̉. cuiꝰ amplitudo eſt triū cubitoꝝ. cuiꝰ ſarmentū eſt groſſiꝰ ſarmento cynamomi. Cuiꝰ ē triplex color. Primo eī candeſcit. deinde rubeſcit. tandē nigreſcit. ⁊ iſtaꝑs maxime eſt laudabil̓. poſt nigrā aūt laudabilior eſt rubea ⁊ minꝰ laudabilis ē candida. nā citiꝰ a v̓mibꝰ corrodit̉ ⁊ cauat̉. et hͦ accidit ꝓpter ſue ſub̓e molliciē ⁊ minorē amaritudinē corticis ⁊ v̓tutē. Probat̉ ei caſia cū ērecēs ꝑ odorē. ꝑ ſaporē. et ꝑ colorē. Nā caſianobilis ſubdulcis pauci ⁊ acuti eſt ſaporis.ſuaui ⁊ iocūdi eſt odoris. ſubnigri inſuꝑ velpurpurei eſt coloris ⁊ pōderis ē grauioris.⁊ maxime laudat̉ illa caſia q̄ de facili nō frāgitur ſꝫ reflectit̉ potiꝰ ⁊ plicat̉. Alia autē eſtſpēs caſie q̄ balſamo de ſaba ſil̓is ē in odore.ſꝫ amara ē. Et iō pͥma ſcꝫ nigra q̇ eſt ſubdulcis ⁊ feruētis ſaporis ⁊ boni odoris a medicis plꝰ laudat̉. Hucuſqꝫ pli. Scd̓m plat̓. aūt⁊ dyaſco. caſia eſt duplex .ſ. caſia fiſtula ⁊ caſia lignea q̄ eſt fruticis cuiuſdā cortex naſcētis iuxta ꝯfinia babilonis. cuiꝰ diuerſe ſuntſpēs Vna eſt ſil̓is cynamomo q̄ ſubrufa eſt⁊ rotūda ſolidāqꝫ hꝫ ſub̓am. ⁊ cū frāgit̉ vl̓ teritur non plicat̉ ſꝫ reſiſtit. acuta ē in ſapore ⁊paꝝ dulcis. ⁊ iſta medici vix vtunt̉. Alia eſtſpēs q̇ eſt ſubamara ꝑtim hn̄s colores diſtīctos ⁊ hac vtunt̉ medici. ⁊ eſt eligēda q̄ nonfacile frāgit̉ ſed plicat̉. et q̄ hꝫ acutū ſaporemmixtū dulcedini cū aromaticitate. cū auteꝫfrāgit̉ colores hꝫ ſubalbidos interiꝰ ⁊ diſtinctos ⁊ rufos intermixtos. Sophiſticat̉ qn̄ꝫcū admixtiōe corticis caparis. ſed cognoſcit̉qꝛ ſubamari eſt ſaporis. v̓tutē hꝫ diureticā .i.diuiſiuā ex ſubtilitate ſue ſub̓e. hꝫ etiā v̓tutē
ꝯſumēdi ex qͣlitatibꝰ ſuis. inſuꝑ hꝫ vim ꝯfortandi ex aromaticitate. reumaticas et frigidas cauſas curat. epilenticos ⁊ caducos iuuat. cerebrū ꝯfortat. renes ⁊ veſicam purgatapoſtemata maturat ⁊ ſanat. renes ⁊ ep̄ar ⁊ſplenē deopilat. fetorē oris maſticata palliataut amputat. mēſtrua ꝓuocat. et matricemꝯfortat. ꝯſincopim ⁊ defectū cordis iuuat ſiex eiꝰ puluere ⁊ roſis ⁊ oſſe cerui ſirupꝰ fiat.Hucuſqꝫ dyaſ. ⁊ plat̓.¶ De caſia fiſtula Ca. XXVIIIAſia fiſtula eſt fructus cuiuſdā arboris q̇ lōga ſemīaꝓducit. ſꝫ ſuccedēte tꝑe elōgat̉ et ingroſſat̉ ⁊ caloris actōne exteriꝰ ꝯdenſat̉. medulla interiꝰ exiſtēte nigra ⁊ huidā atqꝫ dulci qͥ mixta eſt cū albis granis et q̇buſdaꝫ cellulis ad modū faui mellis interiꝰ eſt diſtincta. Eſt aūt eligēda q̄ eſt groſſa ⁊ pōderoſa.qꝛ multā ſignat ineſſe humiditatē. reijciēdaeſt etiā leuis et ſanora. qꝛ ſignat vacuitatē etſiccitatē. v̓tutē hꝫ leniēdi mollificādi ⁊ mūdificandi ⁊ feruorē ſangnis mirabilit̓ mitigandi ac colerā ⁊ ſanguinem depurādi. apoſtemata gule diſſoluit. viſceribꝰ vtiliſ eſt. ⁊ vicijſpectoris ſubuenit. mēſtrua retēta ex ꝑinguihumore educit. tumorē viſceꝝ. ⁊ inteſtinorūdolorē potata tollit. Hucuſqꝫ dyaſco. qͣꝫuisaūt vſualit̓ in caſia duplex ſſ. ſonat. cum ſimplici tn̄ ſcribi et ꝓnunciari debꝫ vt caſia dicatur. vt dicunt autores. Un̄ Ouidius. xv. methamorpho. Quo ſimul ac caſias et nardileuis ariſtas ⁊cͣ. Et ſic vbiqꝫ dicit pliniuſ ⁊ ꝑſius et alij¶ De calamoCa. XXIXAlamꝰ aromaticꝰde quo d̓r Exo. xxx. aſimilitudīe calami vſual̓ eſt vocatꝰ. vt dic̄ Iſid̓. li.xvij. Et gignit̉ in india ml̓tis nodis geniculatus odore ſuauis. mira fragrās odoris ſuauitate. q̄ ſi frangit̉ in multas ꝑtes ſcindit̉ etdiuidit̉. et ī guſtū ē ſil̓is caſie cū leni acrimonia remordēte. vt di. Iſi. ẜm papiā v̓o feruentis eſt v̓tutis. In glo. ſuꝑ Exo. xxx. d̓r ꝙ calamus aromaticꝰ eſt ſpēs q̇ creſcit iuxta mōtē