Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

virtutē caloris equalitatē hūoris oꝑatiōicaliditatis obedientē. directe ſurſuꝫ ſinealiqua tortuoſitate eleuat̉. qͣꝫuis ei abies generet̉ ex humore leui ſubtili. illiꝰ tn̄ hūorisſuꝑfluitatē reijcit natura ad eiꝰ ſuꝑficiē .ſ. int̓lignū corticē. ibidē a calore exteriori inuiſcat̉ in naturā reſine cuiuſdā odorifere trāſmutat̉ ꝓpter eandē etiā viſcoſitatē vnctuoſam ligno abiegno incorꝑatā abies igni appoſita facilime inflāmat̉. Varijs inſuꝑ edificioꝝ ſtructuris abies accōmodat̉ maxīeꝓpt̓ ſuā rectā altitudinē formā piramidalēedificatiōi nauiū vtilit̓ adaptat̉. De aloaCa. V.Loa arbor eſt aromatica in india generat̉. vt di. papiaſ. Et eſt arborodoris ſuauiſſimiatqꝫ fragratiſſimi cꝰ ꝑticula vicetymiamatis altaribꝰ adolet̉ vn̄ nomē extraxiſſe dicit̉.De ligno aūt aloēs d̓r in plat̓. Aloēs ē lignūcalidū ſiccū qd̓ recipit̉ in magno fluminebabiloniē cui ꝯiugit̉ tygris fluuiꝰ ꝑadiſi. vn̄a pluribꝰ credit̉ p̄dictū lignū int̓ꝑadiſi arbores oriat̉ caſu aliqͦ vel impulſu ꝑadiſoad flumē indie deducat̉. habitātes aūt iuxtafluuiū milſis retibꝰ in flumē lignū intercipiunt reſeruāt vſui medicine. ml̓tū eſt medicinale. Lignū aūt aloē ē triplex. vt dic̄ ꝯſtā.in li. graduū. pͥmū eſt valde pōderoſū qͥd ēnodoſū eſt valde aromaticū. ē ſubamariſaporis ſubnigri coloris ſubrūfi ꝯtritoni dentiū oīno reſiſtēs. Dicit etiā cummaſticat̉ ſtatī odor aromaticꝰ videt̉ attingere cerebꝝ q̇dammō replere Secūdū genꝰeſt minꝰ pōderoſum nec adeo aromaticuꝫnec amaꝝ. Tertiū genꝰ ē ſubalbidū valde leue nec eſt alicuiꝰ ſaporis ꝑui odoris niſi ſitaliūde coaptatū. Sophiſticat̉ aūt lignū aloes quodā ligno ſibi ſil̓i in pōderoſitate etnodoſitate modico aromaticitate. a quibuſdā lignū aloēs ſilueſtris nūcupat̉. hoc lignū ꝯfricat̉ plūbo vt color immutet̉. addita ſuꝑfluitate auriū vt fiat aliqͣntulū amaꝝet ſubrufum. ponit̉ in decoctōe optimi aloes muſco vt fiat valde aromaticū. ſic fitvt vix ab optimo diſcernat̉. cognoſcit̉ tn̄ qͥa

duriſſimū eſt et maſticatiōi dentiū oīno reſiſtit maſticat̉ ſaporamarꝰ interiꝰ nonſentit̉. Lignū aloeſ ſtomachū ꝯfortat. digeſtionē ꝓcurat debilitatē cordis ac cerebri confortat ſingulariter ꝯſincopim et cardiamaxīe paſſioneꝫ iuuat. ꝯtra oēs cordispaſſiones debilitates ex frigiditate ꝓueniētes valet vinū decoctiōis aloēs. ſꝫ q̄a vinuꝫinde fit amaꝝ modicū apponat̉ ꝓdelicatis aqua roſacea vinū tꝑet̉. et tale vinū poterit diu reſeruari. q̄a a ligno multū immutatur. eiꝰ ſumꝰ nares receptꝰ infrigidatū cerebrū calefacit debilitatū ꝯfortat. Et vt laudes eiꝰ ꝯcludā in oībꝰ corꝑis debilitatibusſubuenit adiuuat ſi q̄s debito vti ſciatHucuſqꝫ plat̓. De aloeCa. VILōe etiā dr̄ cuiuſ herbe ſuccꝰ herba aloen appellat̉. hec herba ī india et ꝑſia et locisalijs pl̓imis reꝑit̉. cꝰ ſuccꝰ expͥmit̉ ad igneꝫdecoquit̉. et poſt ſoli exponit̉ et exiccat̉. vt di.plat̉. Aloe etiā tria ſūt genera .ſ. citrinū. epaticū. caballinū. vt dic̄ plat̓. Et differunt iſtetres ſpēs in bonitate. bonū eſt caballinūmeliꝰ eſt epaticū. ſꝫ optimū ē citrinū. diſcernunt̉ ex colore citrino et rufo. p̄cipue cumfrangit̉ puluis apparet ac ſi eēt puluis croci eſt eius ſub̓a clara maxīe qn̄ ꝯfringit̉ minuta fruſta. qd̓ frāgit̉ ex eo minꝰ ē fetidūminꝰ amaꝝ. Epaticuꝫ v̓o aloē aſſil̓at̉ epati īcolore. colorē enī hꝫ epaticū .i. nigꝝ foramīna q̄dā velut ora venaꝝ obſcuraꝫ etiā habetſub̓am clarā. eſt amariꝰ qͣꝫ eſt citrinūCaballinū aūt alōē nigꝝē et obſcuꝝ. feculētam hꝫ ſub̓am amariſſimuꝫ ſaporē horribiliſſimū odorē. Sophiſticat̉ aūt caballinūita vt videat̉ epaticū vel citrinū puluerecroci et acetoſi decīēs ī illo ītingat̉ deſiccetur. tūc inouat̉ eiꝰ color et odor vt citrinuꝫvl̓ epaticū videat̉. diſcernit̓ tn̄ qꝛ frāgit̉ etdigitis ꝯfricat̉. ſtatī fetidiſſimū ſentit̉ amariſſimū īuenit̉ qͦd eſt ī epatico citrino.aūt aloē qͣnto ſua nat̉a ē minꝰ amaꝝ minꝰ fetidū ē magͦ laudabile. Aloe āt qͣꝫuis exnat̉a ſit amaꝝ. tn̄ ml̓tipl̓r ē vtile ſalutiferuꝫ