Liber
.XVI.
genꝰ ignis. amētiſti fulgēs purpura. ſmaragōi nitēs viriditas. ⁊ ſingl̓i colores ſub qͣdaꝫvarietate ſt̓ lucētes. nomē hꝫ a patria. Hunclapidē india ſola parit. vt d. Iſid̓. tot eī credit̉bre v̓tutes quot hꝫ colores. De optallio d̓r īlapid̓. ꝙ optalliꝰ lapis oculos ſe portātis ſeruat illeſos ⁊ acutos. ſꝫ alioꝝ oculos circūſtātiuꝫ. obducta nube recōdit. vn̄ qͣdā acriſia ꝑcutit vt nō videāt l̓ aduertāt q̄ fiut coraꝫ eisEt ideo aſſerit̉ furtis tutiſſimus eē patronꝰvt d̓r in lapid̓.¶ De orite Capl̓m. LXXIIIIRites gemma eſtnigra ⁊ rotundā. Alia ē viridis maculaſ hn̄s. Tercia eſt cꝰ altera ꝑs eſtaſpera. alt̓a v̓o plana. ⁊ eius ſub̓a eſt qͣſi ferrilamīa. Hic lapis geſtatꝰ cuſtodit a morſibꝰreptiliū et feraꝝ ⁊ aīaliuꝫ alioꝝ Appenſus et̄mulieri phibet impgnari eā. ⁊ ſi p̄gnās ē fac̄citius abortiri.¶ De petra Ca. I. XXVEtra grecum nop men ē. ⁊ ſonat ideꝫ qd̓ ſolida ſiue firma. vt di. Iſi. Ex ꝑtibꝰ eī t̓re ſolidis ⁊ꝯpactis ſub̓a petre ſiue lapidis generat̉. Ul̓petra a penetrādo ē dicta. penetrat enī pedēqn̄ fortiꝰ p̄mit̉ ⁊ calcat̉. Ab aqͣꝝ et̄ ſtillicidijs⁊ guttis penetrat̉. Idē aūt eſt petra ⁊ lapis. ſꝫlapis qͣſi ledēſ pēde d̓r. qꝛ ſue duricie ⁊ acumine pedē ledit. vt d. Iſi. Lapis tn̄ vſual̓r planꝰmoll̓ ⁊ ſparſꝰ. Saxa v̓o adherēt ⁊ a mōtibꝰexcidūt̉. Silex v̓o d̓r durꝰ lapis ab eo dictꝰ ꝙꝑcuſſus exiliat ignis. vt di. Iſi. qͣꝫuis ei petraex ſe ſit frigidiſſima. ferro tn̄ ꝑcuſſa ex ſe mittit ignē. nā ex forti et violēta aeris colliſioneinter ſuꝑficiē ferri ⁊ lapidis aer illiſus ſubitoignit̉ ⁊ ſcintillādo de ſilice egredit̉. ẜm ariſ. iniiij. meth̓. ex ſola t̓ra lapis n̄fit. vincēſ eī in eaſiccitas nō ꝑmittit eā coagulari. Fiunt autēlapides l̓ ꝑ ꝯgelatōꝫ vl̓ ꝑ ꝯglutinatōꝫ. Ex comixtione ei aque ⁊ tre fit lutū qd̓ int̓lapidē ⁊t̓rā eſt mediū. qd̓ paulatī ꝑ partiū coadunatōꝫ ⁊ ꝯſtrictōꝫ ſit lapis. vn̄ tali trāſmutatōniaptiꝰ eſt lutū vnctuoſuꝫ. qꝛ qd̓ nō eſt tale nō
ſiccitatis. Terra ergo ꝑ fortē ꝯglutinatōeꝫ etcōmixtioneꝫ hūoris ꝯuertit̉ in nat̉aꝫ lapidisqͥ ex diuerſitate t̓re diuerſoꝝ coloꝝ recipit qͣlitatē. Aliqn̄ etiā ꝓmunt̉ lapideſ ex aqͣ ꝯgelatiōe. Inueniunt̉ ei quedā loca ſuꝑ que aqͣ infuſa ꝯuertit̉ in lapides diuerſoꝝ coloꝝ. ⁊ hocfit ex qͥdā vi minerali in locis illis exn̄te ꝯgelante aqͥs que ſt̓ pͥncipia lapidū. vt di. Ariſt.Fiut aūt lapides l̓ ex luto vnctuoſo v̓tute ſolis occultē illud coagulātis. ⁊ ꝑ partiū coherentiā in ſub̓am lapidis ꝯſtringētis. vel fiūtlapides ex aqͣ ꝯgelata quādā v̓tute mineralilapidis forme inductiua ẜm ipſaꝫ materiaꝫlapidū efficiunt̉ quidā rare ſub̓e ⁊ debil̓ ꝯpoſitōnis ⁊ q̇dā fortioriſ. ⁊ q̇dā generant̉ tardiꝰq̇dā citiꝰ qͥdaꝫ fortiꝰ ẜm fortiorē qͣlitatū actiuaꝝ potentiā ⁊ debiliorē reſiſtētiā paſſiuaꝝẜm ei cōmixtionē iſtaꝝ qualitatū in ſub̓a lapidis diuerſificant̉ lapides ī nat̉a ⁊ in v̓tute.v̓tus eī celeſtiſ influēs ad loca mineralia ineis ſuas impͥmit actiōes ⁊ ẜm ꝙ īuenit materiā aptiorē ⁊ ſue actōni obedientiorē in eis īp̄ſſionem relinq̇t nobiliorē. Et iō quidā lapides p̄cioſi naturā ⁊ vim pianetaꝝ ī ſuis effectibꝰ imitant̉. vtꝫ in topazio q̇ motū lūe ſentire ꝑhibet̉. vt d̓. Amb̓. Baſi. Iſi. Dyaſ. ⁊ alijvt poſt patebit. Note ergo ꝓpͥetates lapidiſſiue petre ſt̓ iſte. qꝛ lapis vniuerſal̓r eſt frigidus ⁊ ſiccꝰ cōpactus durꝰ grauis ⁊ pōderoſꝰ. ſuo pondere centrū petes. terrā cōprimēſet eiꝰ ꝑtes ne dilatent̉ ad inuicē vniēs ⁊ ꝯiungens. vn̄ dicit Amb̓. ꝙ lapides ſūt oſſa terreqd̓ eī faciūt oſſa in corꝑe. hͦ faciūt lapides indiuerſis ꝑtibꝰ ipſiꝰ terre. ipſam ei ꝯſolidant⁊ ne ꝑtes eiꝰ nimia ſiccitate ab inuicē d̓fluātipſaꝫ cōprimūt ⁊ adunāt. lapides ꝑ aquarūſuꝑfuſionē a ſua duricia non remolliunt̉. exſtillicidijs tn̄ guttati deſcēdentibꝰ excauant̉.vt di. Greg̓. Lapideſ et̄ ſi candētes fuerint invino extincti. vinū corrumput ⁊ in acetuꝫ cōuertūt. vt dicit Iſi. In lapidibꝰ etiā general̓rrequirit̉ materie puritas v̓tꝰ et p̄cioſitas. cōloris ⁊ figure diuerſitas. ⁊ multiplex vtilitasNā vtiles ſt̓ in edificijs ꝯſtruēdis in plateisſternēdis ꝓ pontibꝰ faciēdiſ. ꝓ hoſtibꝰ expugnādis. ꝓ lupis ⁊ canibꝰ effugādis. ꝓ metallis ex eoꝝ ſub̓a extrahēdis ꝓ mētall̓ exornanB 4