Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XVI.

gutta defluit de lapidis ſub̓a. qͣre minorefficit̉ vel oīno liqueſcit. ſi v̓o ros alid̓ ip̄mingredit̉ quid eſt ingrediēs repellit egredientē. Poteſt tn̄ eſſe vt mihi videt̉ v̓tꝰ lapidis ꝯdenſat in aquā aerē ſibi viciniꝰ ꝓpinquātē vt iaꝫ videat̉ exire de ſub̓a lapidis qd̓egredit̉ de ſub̓a aeris circūſtantis. De epiſtide Ca. XLIII.Piſtides eſt lapillus rutilās rubicūduſ. q̇̄ ex ꝑte cordis geſtatꝰ tutū ſeruat. ꝯpeſcit ſeditiones. coercet locuſtas et volucres ſterilesnebulas ac gn̄dines a fructibꝰ tre. oppoſitꝰſoli ignē et radios emittit. Et ſi hūc lapideꝫinaquā feruentē ꝓieceris ceſſat eiꝰ ebullito poſt modicū frigeſcit. vt di. Iſi. Dyaſ. De exoliceto Ca. XI. IIIIxolicetos lapiseſt ſic dictꝰ. eo. xl. coloribꝰ eſt diſtinctꝰ. ē puꝰ valde efficit ocl̓oſintuētis hominis tremulos. in libia apd̓ trogoditas inuenit̉. De ferroCa. XI. VErruꝫ a feriendoeſt dictū. vt di. Iſi. ſua enī duricie ferit domat ꝯcutit omīa genera metalloꝝ. qd̓ quidē qͣꝫuis de tra originē contrabat duriſſimū tn̄ eſt ſolidiſſimū. et id̓o oīaalia feriēdo cōprimit dilatat. et hoc vt dicitIſi. iuxta t̓re genꝰ nomen aſſumit multiplicit̓ variat̉. qꝛ ẜm magis duꝝ vel minꝰinuenit̉. Generat̉ aut ferrū ẜm Ariſ. ex argētouiuo groſſo md̓o neqꝫ poroſo treo. etſulphure groſſo in cꝰ cōpoſitione pluſ eſt dep̄dicto ſulphure qͣꝫ de argētouiuo. vn̄ ꝓpterdn̄ium frigidi ſicci terrei ferꝝ frigidumſiccū valde duꝝ eſt in ſuis ꝑtibꝰ et cōpactuꝫet qꝛ minꝰ habet in ſe aerei aquei huidī qͣꝫalia mētalla. ad reſoluendū in igne difficile eſt gͣue ad remolliēdū vt di. Rich̓. Ferramēta v̓o oleo tꝑare mos eſt ne aqͣ frigiditate nimiū indurent̉. vt di. Iſi. ferꝝ ex ſanguinis ꝯtactu citiſſime rubiginē ꝯtrahit. duꝫeius ſub̓aꝫ ſubintrauerit vix recedit. vt dicit

Iſi. Rubigo ē viciū rodēs ferꝝ qd̓ ei acciditvel ſue ſub̓e impuritate ſiue ex terre ꝯtactuvicinitate. ſiue ex ſangͥnis ſiue cuiuſlibꝫ infecti aut humidi vaporis qualitate. Et ſubditidē. a ferro inqͥt ſanguis humanꝰ effundit̉de ferro ſe vlciſcit̉. qꝛ d̓re nulla alia ita citorubiginē conſumit̉ ſicut qn̄ hūano ſanguīeīmundat̉. Cum ferro magnes ꝯcordiā habꝫvn̄ et magnes ip̄m attrahit et ip̄m attractuꝫetiā mediate vaſe argēto vl̓ eneo ip̄m ſequit̉eiqꝫ ſubijcit̉ obedit. Si ferꝝ bn̄ politū alumine l̓aceto linitū fuerit ſimillimū fit eri. rubigine carebit politū ferꝝ. ſi ceruſa vl̓ medulla ceruina fuerit plinitū Iſi. Ierrū candensſi in vino vl̓ in lacte ſepiꝰ extinctū fuerit ip̄mvinū ſpleneticis alijs morbidis medicarefacit. vt di. Conſtant̓. Ferrū etiā vt di. Iſid̓. accenſuꝫ igni niſi induret̉ ictibꝰ corrumpit̉. rubens in igne eſt vtile ad cudendū anteqͣꝫalbeſcere incipiat vel albere. Vſus ferri vtilior eſt hoī in pl̓ibus qͣꝫ vſus auri. qͣꝫuis plꝰdiligat̉ auri ſpes ab auaris. ſine ferro enī reſpublica tute agit̉. qꝛ ſine eiuſ metu ſecuritas ab hoſtibꝰ non habet̉. ferro cōis iuſticiaregit̉. tuet̉ innocētia improboꝝ audacia ferri mētu coercet̉. ſine ferro nullū fere opꝰ mechanicū vix ꝑficit̉. nullū edificiū ꝯſtruit̉. agricultura nullatenꝰ exercet̉. Et ẜm Iſi. eſt dictum ferꝝ eo farra .i. ſemina ꝯdant. qꝛ ſineferro nec panis de tra acq̄ritur. nec etiā iamꝑatꝰ panis ſine ferro ꝯgrue diuidit̉ vt in vſūcibi ab hoīe aſſumat̉. Itē ferrū ferro acuiturvt di. ſalomon. ꝯfricatiōe mutua hebetudo ferri iteꝝ attenuat̉. ſic acuit̉ vt inde facilius qd̓libet incidat̉. Scoria d̓r ferri īmudiciaque ī igne excoqͥtur eſt ſic dicta. eo de fer ignis violētia ſit excuſſa. vt di. Iſi. De ferrugine Ca. XI. VIErrugo eſt limatura ferri ſicut ſquamā ē illud qd̓euolat ex ꝑcuſſione ferri. habetv̓tutem ſiccādi attenuādi. et valet cōtraopilationē ſpleniſ. vomitū tn̄ potent excitatin tantū aliqn̄ ducit ad mortem niſi puluere adamātis vel aqua in qua nocteꝫ iacuerit eius violentia repͥmatur. ꝯemorroidāsB