Liber
.XV.
ſaxonū ⁊ francoum ⁊⁊ veſtualoruꝫ Habenteui bohemos ⁊ ſaxones ab oriēte. franconeſet bauaros a meridie. ſueuos et alſatos aboccidēte. renēſes ⁊ veſtualoſ ab aqͥlone. Gēsquidē ẜm nomē patrie thuringia .i. dura cōtra hoſtes maxime ⁊ ſeuera. Eſt ei ppl̓us numeroſus elegātis ſtature. fortis corꝑe. durꝰet cōſtans mente. hn̄s terrā montibꝰ fere vndiqꝫ circūdatā ⁊ munitā. interiꝰ vero planāvalde frugiferā et fructiferā. a vineis etiamnō expertē opida ml̓ta. caſtra fortia. nō ſolūin montaniſ verū etiā ꝑ plana. amnibꝰ ⁊ ſtagnis et lacubꝰ irrigua. aere ſaluberrima. pabuli vbertate gratiſſima. armētis et gregibꝰvalde plena. In eiꝰ montibꝰ diuerſa inueniunt̉ mineralia ⁊ mētalla. vt di. herodotꝰ. quinullatenꝰ ꝑmiſit ſecreta in germanie ꝯfinioinſcrutata.¶ Dethuronia Ca. CL.XVIIhuronia gallie ſuperioris eſt ꝓuincia. ꝑs aquitanieantiquitꝰ cōputata a thuronumciuitate īclita ſic vocata. In qua gēma ſacerdotū Martinus ſanctiſſimꝰ requieuit. Eſtaūt ſita ſuꝑ amnem ligerim q̇ eam p̄terfluit⁊ irrigat ⁊ multiplicit̓ locupletat. Terra frugifera fructuoſa vinifera ⁊ paſcuoſa. aere ſaluberrima nemoroſa. gēs robuſta corꝑe. elegātis forme. audax mente. bn̄fica ⁊ efficax inopere. modeſta in ſermone.¶ De vaſconia Ca. CC.XVIIIAſconia eſt prouicia ab aqͦtannia antiquitꝰ cōprehēſa ſita iuxta pyreneuꝫ a vaſcęa opido nūcupata. vt dicit Iſi. li. ix. habēs monteſpyreneos ī vno ſolo latere ⁊ in alio occeanūmare. in alia v̓o planiciē ꝓuincie tholoſanein alia vero pictauoruꝫ gentibꝰ appropinqͣtTerra ſilueſtris ⁊ nemoroſa ſaltuoſa ⁊ motuoſa in multis ſui ꝑtibꝰ vinearum ferax intantū ꝙ vicinis ꝓuincijs ⁊ multis inſul̓ maris vini copiā adminiſtrat. Gethona fluuius a tholoſana ꝓuincia hāc ſeꝑat qui vaſconiam p̄terfluēs iuxta burdigalem metropolim vrbē vaſconū occeanū mare intrat. vt di
cit Iſi. li. ix. in ca. de vocabulis gentiū vatteiarvattea opido cognomīati pamplam iugis pyrenei montis ſolitudineꝫ inhabitāt q̇et vaſcones quaſi⁊vaccones dicunt̉. c. in .ſ. literam cōmutata. quos pompeiuſ edomitahyſpania ad triuphum venire feſtinans depyrenei iugis depoſuit ⁊ in vnū opidū congregauit vn̄ cōuenaruꝫ nomē vrbs accepit.vt dicit ideꝫ Iſi. Pli. ⁊ herodotꝰ qui recitatgentē vaſconum fore corꝑe leuem ⁊ agilemaīo audacem. ad bella p̄cipitem ⁊ ferocē.¶ De venecia Ca. CL.XIXEnecia uenetorūab antiquo dicebat̉ ꝓuincia que alitore maris adriatici in cuiꝰ ſinuvrbs veneciā nūc eſt ſita vſqꝫ ad padū fluuium q̄ diuidit inter ciuitates ⁊ fines ſuꝑiorūligurū ⁊ inferiorum. videlicet int̓ ꝑgamēſes⁊ mediolanēſes pͥmitꝰ extendebat̉. vt narratlongobardorū ac ligurū hyſtorie veriſſimꝰrecitator. multas ſiquidē nobiles nunc obtinuit cītates. nā vt di. Iſi. li. xv. mātua q̄ a māto vl̓ mancuo tireſie filia. q̄ poſt interitū thebanorū venit in ytaliā. ꝯdita. ſita eſt in venecia que gallia ciſalpina eſt vocata. Uenecieitaqꝫ ytalie eſt ꝓuincia que multarū terraꝝ⁊ ciuitatū dominiū habuit ab antiquo ī mari ⁊ in tra. cuiꝰ poteſtas hodie ꝑ longiſſimoſmaris tractuſ ⁊ vſqꝫ in greciam ſe extendit.germanoꝝ fineſ vſqꝫ ad aqͥlegiā tangit. dalmatu ⁊ ſclauorū piratarum pdā tyrannicārepͥmit ⁊ cōpeſcit. Inſulas ⁊ portus ꝓmunctoria maris ⁊ ſinus ſub eiꝰ dominio exn̄teſiuſtiſſime regit. ſubditos ꝓtegit ab hoſtibꝰpotētiſſime ac defendit. rempublicā ⁊ ciuilēiuſtis legibꝰ ſubijcit. nullā ſectā diuinis cōtrariā inſtitutis infra ſuos termīos manerediſſimulat aūt ꝑmittit. Huiꝰ gentis referreſingulas ꝓbitates eſtimo ſuꝑfluū cū de gentis venetorū virtute ⁊ potentia circūſpectōe⁊ ꝓuidentia vnitate ⁊ ciuiū concordia. amore totiꝰ iuſticie cū clementia omnibꝰ fere nationibꝰ iam ſit notū. vt dicit idem regiꝰ ſcriptor hyſtorie lombardorū.¶ De ⁊veſtualia Ca. CLXX