Liber
XV
retulere britannia ſcꝫ q̄ nūc d̓r anglia eſt īſula que cōtra aſpectum gallie ⁊ hyſpanie eſtſita. circuitus eiꝰ obtinet qͣd̓ragīes octiēs ſeptuagintaqͥnqꝫ milia. ml̓ta ⁊ magna fluminaſūt ī ea. fontes calidi. metalloꝝ et̄ larga cōpia gagates lapis ibi pl̓imꝰ ⁊ margarita gleba optima ⁊ diuerſis fructibꝰ vald̓ aptā. ibioues lanigere in p̄cipua abudātia. ibi feraꝝ⁊ ceruorū multitudo nimia īuenit̉. pauci lupi vl̓ nulli ī inſula reperiūt̉. ⁊ iō oues que ibimaxime abūdāt tutiꝰ ī caulis ⁊ in paſcuis ſine cuſtodia relinquūt̉. vt dicit Beda. Un̄ qͥdā deſcribēs inſulā anglicana metrice ſic dixit. Anglia terra ferox ⁊ fertilis angulꝰ orbiſInſula p̄diues q̇ toto vix eget orbe. ⁊ cuiꝰ totꝰ indiget orbis ope. anglia plena iocis gēſlibera apta iocari Libera gēs cui libera mēs⁊ libera lingua. Sed ling melior liberiorqꝫmanꝰ. Multas alias ꝓſeqͥ gētis ⁊ inſule dignitates hic interponere eſſet longū. quereinfra de britanniaCa. XV¶ De aquitanniaQuītannia galileeſt ꝓuintia ī europa. vt dicit Iſi. li.xy. ⁊ eſt ſic ab obliqͥſaqͣs ligeris fluminis qͥd̓ ex plurima ꝑte terminꝰ eiꝰ ē eāqꝫpene in orbe circūcingit appellata. Terra ſiqͥdem fertilis ⁊ amena opidis ciuitatibꝰ ⁊ caſtris p̄clara aqͥs ⁊ fluminibꝰ irrigua. ſiluiscampis ortis ⁊ pratis decora. vineis ⁊ arboribꝰ fructiferis diuerſi generis cōſita. et magnis diuitijs opulēta. Sub noīe v̓o aqͣtannie multe ꝑticulares ꝓuintie cōp̄hendūt̉. vtdicit Pliniꝰ. Hec a circio hꝫ occeanū. vt dicit Oroſiꝰ q̄ aqͦtannicꝰ ſinꝰ appellat̉. ab occaſu hiſpania habet. a ſeptētrione ⁊ oriēte galliam lugdunēſem. ab euro ⁊ meridie ꝯtingitꝓuintiā narbonēſem. vt dic̄ Pro.¶ De andegauiaCa. XVINdegauia eſt gallie ꝓuintia q̄ aquitannie eſt vicina⁊ vſqꝫ ad minorē britanniā ſe extendit cuiꝰ metropolis andegauis ē nomīata.a q̄ in circuitu tota ꝓuintia andegauia ē vocata. ⁊ ē terra vinifera ⁊ fructifera bonis oī-
bꝰ opulēta. ſil̓is aqͦtannie ī vineis et ī fruge¶ De aluerniaCa. XVIIAuernia gallie luAgdunēſis eſt ꝓuintia. cuiꝰ ciuitasmaior mos clarꝰ nūcupat̉. Hec abeuro habet germaniā. ab auſtro italiā. ab occidēte narbonen̄. ꝓuintiā. a ſeptētrione galliam belgicā. Eſt āt terra ſilueſtris ⁊ nemoroſa motuoſa paſcuoſa feris pecudibꝰ ⁊ armētis referta frugifera ⁊ vinifera ī multis lociſ¶ De apuliaCapl̓m XVIIIPulia eſt regiomaritima ī italia q̄ ꝑs eſt europeab inſula ſicilie ꝑ maris brachiuꝫſeꝑata. terra ſiq̇dē eſt ml̓tu populoſa. auro ⁊argēto referta. frumēto mero ⁊ oleo opulenta. ciuitatibus nobiliſſimis inclita. caſtris ⁊opidis p̄munita. frugibꝰ ⁊ diuerſi generisfructibꝰ fertil̓ ⁊ fecūda. Finis ē europe ꝯmeridiē q̄ ſolo mari a barbaria ē diuiſa. Fōtesd̓r habere calidos infirmis p̄bētes ſanitateꝫ⁊ medicinā. Metropol̓ aūt illiꝰ regiōis bruduſiū d̓r quā greci qͣndā edificauerūt. ⁊ d̓r abrudā grece qͣſi caput cerui latine. Illa ei admodū ceruini capitis hn̄tis cornua d̓r eē diſpoſita vt di. Iſi. li. xvj. ī ca. de noībꝰ ciuitatuꝫHuic a latere adiacꝫ terra qͥ d̓r cāpania mater frugū. nā eiꝰ gleba fertiliſſima ē qͦ ad frugū ml̓titudinē ꝓducēdam ex cuiꝰ abūdātiaml̓te ꝓuintie ſuſtētant̉ etiā trāſmarine.¶ De affricaCapl̓m XIXFfrica ut quidaꝫP8putant eſt dicta quali aprica. eo ꝙſoli ſiue celo ſit peruia ⁊ aꝑta ꝓpterquod horrori frigoris nullatenꝰ eſt ſubiectavt dicit Iſido. li. xv. Alij putāt affricaꝫ eſſe dictam ab affer filio abrae ex cethura qui dicit̉duxiſſe verſus libiā exercitu et ibi victis hoſtibus conſediſſe eiuſqꝫ poſteros affros nominaſſe. vt dicit Iſido. li. ix. Incipit aūt affrica a finibꝰ egypti ꝑgens iuxta meridieꝫ perethiopiā vſqꝫ ad athlantē montē. a ſeptētrion v̓o mari mediterraneo claudit̉ ⁊ ī gaditano freto finitur. Hec mundi tertiā dicitur