LiberXIIII
publice aſcriptꝰ nulli ꝓprius. ſꝫ omniū vtilitatibꝰ aſſignatus.¶ De agroCap. XLVIIIGer ut dicit Iſidorꝰ. li. xv. d̓r eo ꝙ in eo aliq̇ͦd agat̉Ois eī ager vt ait. varro. aut ē aruus id ē ſationalis aūt ꝯſitꝰ .i. arboribꝰ aptꝰaut paſcualis. qꝛ herbis tantū ꝓ anialibꝰ vacat. aut florens ortꝰ .ſ. floribꝰ et apibꝰ aptusUnde ẜm antiquos ager eſt terra culta. ruſv̓o terra inculta vt ſilua et paſcua in qua tāpecꝰ qͣꝫ lachaberi pōt. vn̄ ⁊ ruſticꝰ nominat̉nā agreſtiū hoīm hec prima et ocioſa felicitas eſt. vn̄ ⁊ ager dicit̉ quaſi paſcuꝰ. qͥa a diuiſoribꝰ agroꝝ vicinis paſcēdi gratia eſt relictus ſicut alluuiꝰ d̓r ager. quē paulatiꝫ fluuius in agrū reddit ſic ⁊ artifiniꝰ d̓r ager qꝛa certis linearū mēſuris nō ꝯtinet̉ ſed arcet̉finis eiꝰ obiectu montiū et arboꝝ ⁊ etiaꝫ fluuiorū. ſic ⁊ noualis ager d̓r pͥmū ꝓſciſſus. ſiue qͥa alterniſannis vacat vt renouet ſuaſ vires. Noualia enī ſel̓ cū fructu erūt et ſel̓ vacua ſine fructu ꝑmanebūt. Aliquādo etiaꝫdicit̉ ager ſqualidꝰ quaſi excolidꝰ ſic dictuseo ꝙ a cultura iā exierit ſicut excōſul eo ꝙ aꝯſulatu iā diſceſſerit. aliqn̄ d̓r ager viginoſꝰ.id eſt. ſꝑ humidꝰ. nā humidꝰ d̓r qui qn̄ꝫ ſiccatur. vligo aūt eſt humor terre natural̓ abeo nunqͣꝫ recedēs. Hucuſqꝫ Iſi. li. xv. ca. xiiijAger eſt igit̉ locꝰ exercitij laboris ⁊ ſudorisnā cū labore ager excolit̓. ligone ꝑcutit̉. fōdit̉euertit̉. vomere aperit̉. ſemine ſerit̉. raſtro tegitur. rore ⁊ imbre ꝑfundit̉. ſpinoſis ſepibuscircūdat̉ ⁊ munit̉ hyeme gelū et frigore conſtringit̉. in eſtate eſtū ⁊ caumate vrit̉. in vereſiue verno tēꝑe colit̉. in autūno collectis fructibꝰ iterato p̄ſcindit̉ vomere. ⁊ ſic alternatiſlaboribꝰ ꝯtinue laceſſitur¶ De predioCa. XLIXRedium ſecūdūIſidoꝝ d̓r quaſi p̄uidiū eo ꝙ ſibi apatrefamilias in oībꝰ ꝓuidet̉. Et ēlocus ī qͣ a patrefamilias ī medio agrorū ſuorū domiciliū p̄parat̉. vel d̓r p̄diu eo ꝙ antiqui agros qͣs bello ceperant p̄de noīe poſſi
debāt vt dicit Iidorus¶ De pratoCa. L.ratum eſt cuius fepni copia armēta tuent̉. cui veteresromani nomē dederunt eo ꝙ ſit locus qͥꝓtinus eſt patus. qꝛ culture laborē nōrequirit. vt dicit Iſido. Et ideo talia loca dicuntur prata quia ad fenum et ad graminaſunt parata Prata ſiquidē fluminibꝰ. riuulis ⁊ fontibꝰ irrigant̉. Et iō ꝓpter humorisabundantiā herbaꝝ radicibꝰ nutrimētū cōtinue miniſtrantē herbis ⁊ floribus diuerſigeneris decorant̉. Et iō ꝓpter vernantē ⁊ virentē quā p̄tendūt pulcritudineꝫ prata ridere dicunt̉. Prata etiā ſuo virore delectāt viſum. ſuo odore afficiūt olfactū. graminū ſuorum ſapore reficiūt guſtū. pratoꝝ herbe etflores mel apibꝰ adminiſtrat. lactis copiā īarmentis et gregibꝰ generāt ⁊ augmentāt.vulnera curant ⁊ ꝯtra diuerſos morbos remediū preſtant¶ De deſertoCa. LI.Eſertum eſt terred ſpaciū ſic dictū quia ab hominumfrequētatiōe ⁊ habitatōe deſeriturnec ab hoībꝰ colit̉ nec inhabitat̉. vt dicit Iſi.Et hoc ꝯtingit aliquotiēs ꝓpter terre ſterilitatē ſiue aeris intemperiē ſeu ꝓpter aquarūet fontiū defectibilitatē ſiue ꝓpter hoſtiumvaſtitatē. Vnd̓ deſertū eſt incultū ſpinis acſentibus plenū reptilibus et venenoſis anmalibus peruiū. beſtiarū et ferarū ſilueſtrium domiciliū. fugitiuorū et latrocinantiuꝫhabitaculū. terra ſitis ⁊ ariditatis. terra eſt.et ſqualoris. terra vaſtitatis ⁊ horroriſ. terradeuij et erroris. nā in deſerto vie ſunt deuie.calles et ſemite nō ſunt trite. miricis et alijsfructibꝰ infructuoſis conſite atqꝫ plane arenoſe lapidoſe puluerulēte feculēte. ⁊ alijs incōmodis itinerātibꝰ plurimū oneroſe Et dicuntur deſerta vt dicit Iſido. quia nō ſerunt̉Unde loca ſiluarū ⁊ montiuꝫ que a ſeminevacua deſerūtur deſerta nuncupātur. nonminus tamen deſerta dicuntur loca priusinhabitata ⁊ pꝰ caſu aliqͦ deſolata. vt di. idē