Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XI.

Ubes eſt imp̄ſſiofacta in aere ex multis vaporibꝰ inmedio aeris int̓ſticio aggregatis īvnū corpus ex loci frigore ꝯdenſatis. Und̓nubes eſt cōis materia ad niuē pluuiamgrandinē ⁊cͣ. Habet aūt nubes ſic generari. calor celeſtis vi ſua ꝑtes aque t̓re vaporabiles ad ſe ſubtiliſſime attrahit ꝑtes eaꝝſubtilioreſ ꝯſumēs reſiduū ꝯdenſans ī nubem ꝯuertit. vt di. Iſi. nubes ē aeris dēſitasex vapoꝝ et fūolitatū t̓re maris attractiōeꝯglobata. aeris etiā leuitate et vētoꝝ impulſu a calore in ꝯcauitate vetris nubis intcluſo. hincinde mouet̉ nubis ſub̓a in circuituagitat̉. Et aūt nubes cōcaua natural̓r. admodū ſpogie cauernoſa. imp̄ſſionis ſuperioꝝ corpoꝝe defacili receptiua. et radioꝝ ſol̓ ſubintratōꝫ ē ml̓tiplicis forme coloris repn̄tatiua. vt ptꝫ in arcu celeſti nihilaliud eſt qͣꝫ nubes q̇daꝫ rorida in cuiꝰ ſub̓amultiplex forma ꝑſol̓ radiū generat̉. Eſt aūtnubes interiꝰ ꝯcaua ꝑſui figuratiōeꝫ cumſpera celi cui appropinqͣt. rotudā ē exteriꝰ etꝯuexa. a latere aūt eſt ei aliqͣ forma ſiue figura det̓minata. qn̄ nubes nubi lateral̓rapproximat alt̓a alteri in figura ſe cōformatvt di. Beda. Itē nubes leuitate ſue ſub̓e ſurſum ē motiua. ẜm a vento plꝰ minuſueꝓpellit̉ citiꝰ eſt vel tardiꝰ ꝓceſſiua. Item ẜm ex ſubtilioribꝰ purioribꝰ vaporibꝰ eſtpoſita magis eſt illumīatōnis imp̄ſſionisradioꝝ ſolariū receptiua. dyaphaneitate eiſua trāſparētia luci ē ꝑuia. niſi qn̄ ex nimiſgroſſis fumoſitatibꝰ ipſius ſub̓a eſt in aereaggregata. tunc ē obſcura ſui int̓poſition inter nos ſolē lumīs ſolaris ē incceptiua. a noſtris aſpectibꝰ ablatiua. eſt etiā caloris ſolaris ſui oppoſitionē mitigatiuapter qḋ nubis pn̄tia meſſoribꝰ et alijs ī eſtuſolis laborātibꝰ eſt accepta. Itē nubes calore ſolis in pluuia reſoluta ymbriuꝫ effuſionem eſt terre fecūdatiua et germinū ac ſeminum de t̓ra ꝓductiua. Itē cum oīa fere quegenerant̉ in aere ſit qͣſi mater q̇dam cōmunis materia diuerſaꝝ rerū eſt ad terram deſua ſubſtātia trāſmiſſiua qd̓ patet. qꝛ nunc

pluit. nūc grandinat. nunc ningit. nūc fulminat. nuncqꝫ tonat. Itē nubes ex aquis marinis aggregata in altu cōtra ſoleꝫ ſuſpenſabn̄ficio caloris celeſtis eſt totiꝰ marine ſalſedinis a amaritudiniſ in dulcedinē ꝯuerſiua de mari origine cōtrahit. et tn̄ depurataa ſole maris amaritudinē ſapit neqꝫ ſentit. Itē nubes in pluuiā reſoluta vtiliſ eſt terre ꝓficua. ſed qn̄ reſoluit̉ in ventum pluri eſt nociua. qꝛ tunc eſt tēpeſtatis modice in mari vel in terra generatiua. Itē nubes in alto aeris interſticio ſuſpēſa videt̉ celo eſſe ꝓxima cōiuncta cum tn̄ in veritatemagis terre qͣꝫ celo ſine ꝯꝑatione aliqua ſitvicina. Iteꝫ circūfluxus ſiue mutua colliſionubiū eſt aeris aliqͦtienſ inflāmatiua choruſcatōnis actonitrui cauſatiua. Itē ex vento in ventre vel ꝯcauitate nubiuꝫ intercluſoſit aliqn̄ ꝑtium nubis ſubita diſruptio et extali ꝑtiſ a ꝑte ſubita attractōe eſt nubes ſtrepitus tonitrui effectiua. Item qn̄ a paludibꝰ ſiue cadaueribꝰ ſiue alijs corruptis rebꝰſit vapoꝝ corruptorū attractio ex eoꝝ incorporatōne in ſubſtātia nubiū ꝓcedit ex ipſisnubibꝰ corruptis corruptio maxīa peſtilētia infectiua. Itē qͣnto nubes tre ē viciniora celo remotior tāto maioriſ qͣntitatis ē aſpicientiū oculis on̄ſiua. Vn̄ maxīa nubes qn̄eſt vicina celo videt̉ mima. v̓o in ſe mīmaeſt iudicat̉ maxīa qn̄ tre ē vicina. vt di. beda.Itē nubes ex ſolis vaporibꝰ ſiccis ventoſisgenerata ſolet deceptiua. ymbre futuꝝptendit. ſed ī fine p̄ter ventū et turbine nihilſoluit. Iteꝫ nubes pluuioſa ſi ſubito ſimulad terrā corruerit terre vbi cadit qꝛ ſubmergit eſt nociua. Sꝫ ſi paulatim guttatimfuerit reſoluta magne vtilitatis eſt frugibuſcollatiua. Itē nubes ſepe ſuis guttiſ terramrigat. ſed irrigādo ſuiipſiꝰ eſt ꝯſumptiua. qꝛ alia irrigat humectat ſui diſſolutiōeꝫſeip̄aꝫ ānihilat. vt di. Gre. Itē qn̄ nubes vnanubi alteri eſt ꝯtraria. tēpeſtatis cōmotionis eſt in aere excitatiua. Cōtrarietas enī etaduerſꝰ ꝯcurſus nubiū ꝯtrarijs ex impulſibꝰ eſt ventoꝝ. ex quoꝝ alliſione mutua fitmotio in aere interra. De yride Capl̓m. V