LiberIX
¶ De nocte¶ Capitulum. XXIIIIOx a nocendo eſtdicta eo ꝙ oculis nocet. nā oculū pͥuat a ſua ꝑfectione .ſ. ab actu videndi. occultat enī reru colores in q̇bus oculusdelectat̉. cauſat̉ aūt nox ab vmbra terre cuiꝰinterpoſitio intercipit a nobis ſolares radios et impedit ac tollit a noſtris aſpectibꝰ vtſum ſolis. Eſt aūt nox frigidā et humida qͣlitatibus hyemis ſimilima. ⁊ io quieti aīaliūvirtutū eſt cōgrua ⁊ oꝑationi naturaliuꝫ effectuū neceſſaria. Un̄ nox eſt tꝑs dormitionis et qͥetis vt v̓tutes qͥ ꝑͤ vigilias diurnasdiſtracte ⁊ diſperſe fuerat debilitate bn̄ficionoctis quieſcāt ⁊ coadunent̉. ⁊ ſic coadunate cōfortent̉ Ne nox ꝓpter ſolis abſentiā eſſꝫpenitus indecora ſtellaꝝ fulgoribꝰ illuſtrat̉vn̄ ex ſtellaꝝ motu noctis tenebroſitas mīoratur. et noctis curſus ⁊ ꝓceſſus diſcernituraeris etiā nocturna denſitas tꝑatur. vt dicitAlbu. ⁊ ideo in nocturnis tenebris ambulātes vel nauigātes de facili deuiāt niſi eorumvia ꝑmotu ⁊ fiderū ſitū dirigat̉. oīs infirmitas plus extendit̉ generalit̓ nocturno tꝑe qͣꝫdiurno. ⁊ patiēs de nocte plus qͣꝫ de die aggrauat̉. ꝑ galloꝝ cantū finis noctis p̄dicit̉. etaduētus future diei p̄nunciat̉. Nox etiā ẜmexcubias militares in qͣttuor vigilantiuꝫ ordines diſtribuit̉. vt dicit Beda. Nā pͥmi vigilant in noctis cōcinio. ſecūdi in cōticinio.tertij in media nocte ſiue ipſiꝰ noctis intēpeſto. quarti in gallicinio. Omni enī tꝑe in caſtris vigilāt ⁊ excubāt. q̇a ſemꝑ inueniūt qͦdformidāt. vt dic̄ idē ſuꝑ Lu. xij. p̄ter hec noxeſt ex ſe horroris ⁊ timoris incuſſiua. fantaſmatū ⁊ illuſionū ꝯtētiua. plura eī fantaſmata occurrūt de nocte qͣꝫ de die. plures etiamoccurrūt dormiētibꝰ de nocte qͣꝫ de die vigilantibꝰ fantaſie. ſicut d̓r. multa paſſa ſum ꝑviſum ꝓpter ip̄m Matth̓. xxvij. Nox etiameſt cōdenſatiōis ⁊ infectionis aeris inductiua. tanta ei de nocte fit ex fumis ⁊ vaporoſisexalationibꝰ aeris immutatio et infectio. ꝙvix animātia viuerēt niſi luna ⁊ ſydera ſuomotū ꝯtra huiꝰ maliciā obuiarēt ẜm Albu.
Nox etiā eſt illoꝝ que claritate diei occultātur manifeſtatiua. ſydera enī de die latēt. denocte v̓o lucent. Immūdoꝝ aīaliū eſt nutritiua. nā aper ⁊ alie fere ſilueſtres de die in ſuis foueis ⁊ antris latitāt. de nocte v̓o ꝑ vineas ⁊ agros euagari nō ceſſant. Audacie ⁊ ſecuritatis maleficis eſt ſepiꝰ p̄ſtatiua. Namde die dep̄hendi timent latrones et fures q̄nocturno tꝑe ad omne flagiciū ſūt audaceſvt dicit Greḡ. hora tēpeſtatis nocturna mora ꝑiclitantibꝰ in mari eſt maxime nociua.qꝛ quādo nox naufragiū patiētibꝰ ſuꝑueniteuadendi locꝰ alicui vix occurrit. vt dic̄ gregorius Cotiꝰ medietatis vite humane ē noxinſenſibiliter ꝯſumptiua. tantū enī tꝑis conſumimꝰ dormiēdo de nocte qͣntū de die vigilando. vn̄ nox ſubtrahit q̇ ad laborē ꝑtē maximā vite noſtre. vt dicit Gal̓.¶ De ſabbatoCa. XXVAbbatū eſt precipuū ſeptimane feſtū. quod ad celebrandū ideo in die. vij. fuit a dn̄o inſtitutū. quia die. vij. requieuit dn̄s ab omnioꝑe ⁊cͣ. Gen̄. ij. Un̄ apud hebreos ita p̄ualuit hec ſolēnitas intantū ꝙ nullū opus ſeruile ſabbatis fieri ꝑmittebat̉. imo in ſabbatis ẜuis et ancillis ⁊ animalibꝰ ⁊ iumētis reqͥesfieri iubebat̉. Ignis in domibꝰ iudeorum inſabbatis nō accendebat̉. Cibus in die ſabbati neceſſariꝰ in die p̄cedente p̄parabat̉. Cultioribus indumētis ppl̓s in ſabbatis ornabat̉Lautioribꝰ cibis ⁊ epulis cōmuniter ppl̓usin ſabbatis vtebat̉. Templū orōis grā plusqꝫ in alijs diebꝰ frequētabat̉. Altaria ſacrificijs maioribꝰ ⁊ oblationibꝰ pinguioribusſemꝑ in ſabbatis cumulabāt̉. lex in ſabbatisſꝑ populis a ſacerdotibꝰ exponebat̉ in eorūſynagogis. Catus cū pſalmodia ſolenniusagebat̉. oīs diſcurſus ⁊ euagatio ppl̓o ꝓhibebatur. Un̄ iter ſabbati ſpaciuꝫ tantūmodomille paſſuū vocabat̉. plus enī ambulare inſabbatis illicitū putabat̉ ſicut dicit gloſa ſuper actꝰ apl̓oꝝ. Arma ſumere niſi ſolū ꝓ defenſione legis nō ꝯcedebat̉. vt pꝫ. j. Mach̓. ij.In quiete igit̉ ſabbati q̇es animi figurabat̉violator ſabbati ſine miſericordiā interfici