IXLiber.
in orientē. ⁊ talis dies continet horas. xxiiij.Artificialis vero dies ꝯtinet in eqͦnoctio. xij.horas In alijs vero temporibꝰ plꝰ vel minꝰẜm dierū incrementu vel decrementuꝫ Dierum aūt alius nominat̉ a kalendis aliꝰ abidibus. alius a nonis. Primꝰ aūt dies mēſis dicit̉ noīe kalendarū. a kalon qd̓ ē vocoqꝛ tūc ſolebāt mercatores ad nudinas cōnocari. et erat feſtū ſolēne. qd̓ vocat̉ feſtum neomenie. id eſt. noue lune. quia tunc luna videbatur eſſe noua. None dicunt̉ quaſi nundine. qꝛ tunc nudine inchoabāt. Idꝰ ideꝫ eſtqd̓ diuiſio. qͥa tunc nudine diuidebant̉ Ex qͣpatet triplex dieꝝ differētia .ſ. kalendaris. deputata ad celebrādū. nōnalis attributa adnegociandū. idualis ſtatuta ad recedēduma nudinis et ad ꝓpria reuertendū. Dies ātnaturalis ꝯſtat ex. xxiiij. horis q̇bus ſol circatotā terrā raptū firmamēti circūfert̉. Cuiuſꝑtes ſunt quadrans. hora. punctu. momētuvncia. athomꝰ. Eſt aūt quādrās quarta ꝑsdiei natural̓ .ſ. ſpaciū ſex horarū. Hora ſextaꝑs eſt quadrantis .i. viceſimaqͣrta ꝑs diei natural̓. Et d̓r hora extrema et finalis ꝑs tēꝑis.ſicut orā dicit̉ extremitas fluuij ſiue maris.vt dicit Iſido. Punctu eſt quarta ꝑs hore.Momentū eſt decima ꝑs puncti ſiue qͣdragelima ps hore. Et d̓r momentū qͣi minimūatqꝫ anguſtiſſimū tꝑs a motu ſydeꝝ nuncupatu Uncia aūt d̓r. xij. ꝑs momēti. Uthomꝰeſt quadrageſimaſeptima ꝑs vncie. et dicit̉athomꝰ qͣſi ſine diuiſione. qͥa vltra athomūnon recipit ſubdiuiſionē. Dies itaqꝫ eſt illuminationis a ſole receptiua ⁊ lumīs receptiad alios diffuſiua. vn̄ dies a dian greco deriuatur. Eſt aūt dian idē qd̓ claritaſ. vt dicitIſi. Itē dies menſiū annoꝝ ⁊ tempoꝝ eſt deſcriptiua ⁊ diſtinctiua. Oīa eī temporū et ſeculoꝝ curricula dieꝝ numero cōputāt̉. Iteꝫẜm acceſſum ſolis ⁊ receſſum eſt dies breuitatis vel magnitudinis receptiua. Et iō ꝓpt̓ſolis elongatione a noſtro habitabili in hyeme eſt breuiſſima. in eſtate aūt lōgiſſima. ꝗͥatūc ſol nob̓ viciniꝰ appropinqͣt. Itē ſyderū etcorpoꝝ ſupioꝝ eſt dies occultatiua. qꝛ qͣntodies eſt clarior. tāto ſtelle a noſtriſ aſpectibꝰamplius elongant̉. Itē int̓ colores ⁊ rerū vi
ſibiles formas eſt dies diſcretiua. Nā figure ⁊ forme q̄ de nocte latēt de die patēt. vt dicit Beda. Itē diei p̄ſentia auiū lucis eſt letificatiua. in ortu eī diei gaudēt ⁊ cantāt auesItē viatoribꝰ eſt dies ſecuritatis et pacis tributiua. latronibꝰ inimica. et timoris incuſſiua. latrones eī de die timēt. Itē diei claritaseſt tenebroſitatis noctis euacuatiua. ⁊ ipſi īmediate ſucceſſiua. ⁊ qͣnto nox p̄cedēs magͣtempeſtuoſa eſt ⁊ turbulēta. tanto eſt ſuccedentis diei pn̄tia magis grata Itē dies ē ſtatus ſui immutatiua. creſcit ei ꝯtinue ⁊ decreſcit. et quāto plꝰ decreſcit ⁊ abbreuiat̉ in hyeme. tāto plus ieſtate ꝓlongat̉. Itē dies eſt atorpore ⁊ ſomnolentia excitatiua. nā dies exercitio ⁊ labori hoīm deputat̉. et qͣnto plꝰ dies declinat v̓ſus finē. tāto ſapiens oꝑariꝰ adperfectionē diurni operis plus conat̉. vt dicit Gregorius¶ De auroraCa. XXIUrora finis eſtAnoctis p̄cedētis. et diei ſeq̄ntis p̓ncipium. et dicit̉ aurora. vt dicit Iſiborus quaſi aurea hora eo ꝙ rutilanteꝫ admodū auri diffundit colorē Vnde et ſol ī aurora a grecis criſoſdomos. id eſt. auri domꝰappellatur. Nā radij eius ſplendentes aureas comas demōſtrant. Vel dicit̉ aurora qͣſiaura rorans. eo ꝙ in aurora ros generatur.Ex cuius humectatōne infundit̉ terra et aeris caliditas tꝑatur. Aurora lumē a ſole impetrat. clarior eſt ip̄a nocte. ſed obſcurior claro die. Aues mūdas ⁊ diurnas ad volāduꝫ⁊ cantandū excitat. nocturnas āt fugat. ī ortu aūt aurore flores pͥmo clauſe aperiunt̉. ⁊herbe qͥ eſtū p̄cedente marceſcūt in auroraerigunt̉. vires aīales ī aurora ꝯfortant̉. ⁊ aīalium egritudines alleuiant̉ et diminunt̉. Inaurora aūt humor ſanguineꝰ p̓ncipalit̓ dominat̉. Un̄ ẜm Cōſtan. aurora vſqꝫ ad tertiam imitat̉ naturaꝫ veris. meridies eſtatis.hora veſꝑtina tꝑis autunal̓. nox v̓o hyemisqͣlitatibꝰ aſſil̓at̉ in aurora ꝓpt̓ dn̄iuꝫ ſanguinis ſomnꝰ dulcis eſt ⁊ ſalubris. tūc etiā tꝑismaxime galli ad vociferādū concitant̉. Oritur autem lucifer in aurora et orientis ſolis