Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Un̄ ⁊ lux ſb̓intrās ad int̓iora aeris l̓ criſtalli hꝫ ſuū locū ipſiꝰ ſuꝑficie ambiēte ⁊ a ſub̓aadiucti ſibi corꝑis diſtīguēte. qͣꝫuis n̄ poſſitꝓpt̓ ſimplicitate ſue ſub̓e recte ꝑcipi vl̓ videri in re. īmo qd̓ mirabiliꝰ eſt ml̓te luces ꝑiterꝯcurretes imꝑmixte ⁊ tn̄ vnite ꝯiugunt̉. ſalua cuiuſlibet ſub̓ali forma q̄ ab alia differt.licet nll̓a reſpectu alteriꝰ matial̓ ſit l̓ formal̓ſic̄ manifeſte docet ⁊ di. dyoni. in li. de di. no.cꝰ hec ſunt v̓ba. Lumīa inq̇t lampadaꝝ cuꝫſint ī domo vna tota inuicē totis ſunt cōia.diligente tn̄ hn̄t a ſe inuicē diſcretiōeꝫ. vnitadiſcretōe ⁊ vnitate diſcreta. videmꝰ ei ml̓tisadvnū lumē accēſis lāpadibꝰ iuxta oīm lumina vnā claritate et indiſcrete relucētē. necpoterit qͣs vt arbitror alicuiꝰ eoꝝ ab alijs exaere ꝯtinēte cetā dū ſil̓ ſt̓ ibi ſeq̄ſtrare aūt alterū ſine alto cernere. totis incōfuſe inuiceꝫꝯtꝑatis. Subducta at̄ vna ſil̓ et ꝓpriū lumērecedit. nihil ſecū ceteroꝝ luminū auferensaut de ſuo aliq̇d eis relinqͣns. Erat enī oīmvt dicta eſt ꝑfecta vnitas natural̓r ꝑmixta ⁊nulla ꝑte ꝯfuſa. q̄ ſi tanta ē in hͦ corꝑali aereet materiali lumīe ⁊cͣ. Hucuſqꝫ dyo. In qͦbꝰv̓bis manifeſte docet lumīaria ſil̓ vniri. ſalua tn̄ cuiuſlibet ꝓprietate ſub̓ali ⁊ accidētali qͣs deferūt ſecū. ſiue accedēdo ſiue recedendo. Lux itaqꝫ ẜm dyoni. eſt ſub̓a in ſe ſiſtenſa qua ꝓcedit irradiatio q̇dam ⁊ illuminatocorpoꝝ alioꝝ. ſemꝑ eī lucet lux in ſe. ⁊ tn̄ nonſemꝑ illumīat ſed ſolū qn̄ inuenit corpꝰ hn̄ſmateriā diſpoſitā ⁊ aptā ad illuminatōꝫ. vtdi. Aug. Subſtātia eī celoꝝ eſt vere lux qͣ incorꝑibꝰ obtinet pͥmū locū. Et tn̄ celū nō illuminat in tenebris vel in nocte. Semꝑ ergolux lucet inuiſibil̓r ⁊ in tenebris. ſed nō ſemꝑillumīat viſibilit̓. vn̄ v̓tutē lucis ſentit omīscreatura. Inuiſibilit̓ ei oꝑat̉ v̓tus lucis ſenſum ⁊ motū in aīalibꝰ vt d̓r in li. fontis vite.Dicit etiā al. in li. d̓ iudicijs aſtroꝝ ypocratem dixiſſe ⁊ docuiſſe. ꝙ niſi ſtellaꝝ lux de nocte ſubtiliaret denſitatē aeris deſtrueret̉ omne corpꝰ aīatum. ⁊ tn̄ certu eſt ſtellaꝝ lucemde nocte ſepiꝰ nō videri. Impiſio enī ⁊ oꝑatio lucis eſt manifeſta in mari. qꝛ fluit et refluit ꝑ applicatōeꝫ lune ad alique ſitum ſiueillumīat aerē ſiue nō. In viſceribꝰ etiā terre

vbi nō attingit lumē v̓tus lucis oꝑat̉. vt ptꝫin mineralibꝰ ⁊ rebꝰ alijs ibidē generatis. etbreuiter pn̄tia lucis eſt neceſſaria in oī corꝑemixto. ꝑ quā ꝯtraria in elemētatis vniūtur.Lux itaqꝫ a ſūmo celo empireo vſqꝫ ad centrum md̓i eſt diffuſa. q̄ in ſua ſub̓a et radicevna eſt ⁊ ſimplex. variata tn̄ ẜm diuerſitateꝫrecipientiū ſiue ſolis ſiue alioꝝ corpoꝝ ſuꝑerioꝝ vel inferioꝝ vbi eſt vna ſuba. v̓tꝰ ⁊ oꝑatio lucis licet nōlumīoſitatis. Hec eſt pͥmogenita lux qͣ creata fuit die pͥmo vt di. Baſiliuſ. que corꝑi ſolari ⁊ cet̓is celeſtibꝰ quartodie factis ſuꝑfert̉. vn̄ ſol et cetera ſidera ſuntprimeui lumīs vehicula q̄ ꝓpt̓ ſuſceptiōꝫ lucis incorꝑalis ſufficiūt ſine ſue ſub̓e deꝑdition ad illuminatōꝫ ꝑpetuā et ꝑhenne. vndeiſta lux vbiqꝫ attigit. et oīa corꝑa ẜm magiset minꝰ ꝑficit et diſponit. Aux igit̉ radix fundamentūqꝫ oīs illuminatōis vna eſt in ſubſtātia que nō ꝯtinet̉ accidental̓r ab aliqͣ corpore inferiori. ſed magis ꝯtinet oīa corꝑa. reſpectu quoꝝ penitus formalis ē. licet in ſe ſitmaterial̓ et ſitualis. ⁊ iō lux cū ſit materialiſhꝫ potentialiter ꝑte extra ꝑte. Ꝙ v̓o formal̓eſt. habet actu ꝑte extra ꝑtem qꝛ qd̓ hꝫ materiam potētia. h̓ hꝫ forma in effectu. Ex quomanifeſtū eſt. ꝙ cūlux in genere corpoꝝ minimū habet de materia ⁊ maximū de formavicinior eſt forme qͣꝫ materie. Et iō rōne materie eſt in mīmo .ſ. in pūcto. rōne v̓o formeeſt in oī loco. Nā vnūquodqꝫ hꝫ ita moueri ad locū ſicut ad formā ſuā. vt di. Ariſt. qꝛforma qͣnto eſt nobilior tanto materia ſuaꝫplus extendit. vt di. algazel. ꝓpt̓ qd̓ forma lucis qꝛ eſt nobiliſſima ī genere formaꝝ corꝑalium maxīe materiā ſuā diſtēdit. Et iō vnuſpunctꝰ luminis ſiue lucis ſufficeret ex ſe adilluminatōꝫ totiꝰ orbis. ꝓpt̓ materie ſue nobilitate ⁊ forme ſūma actualitateꝫ ẜm alga.Una igit̉ eſt lux ſimplex vt vniformis in ſuaeentia qͣꝫuis diuerſa ſint luminaria q̄ int̓ ſeſunt diſtīcta. Quāuis videant̉ in vno actuvniformit aggregata. nec lumen vnū intratſub̓aꝫ alteriꝰ qͣꝫuis ſenſibil̓r tāqͣꝫ vnū lumēvniri videant̉. Nō ergo ē incōueniēs ponere duo corꝑa ſil̓ eſſe qͦꝝ vnū ē ſubtile ⁊ formale et qͣſi ꝯplemētū alteriꝰ. reliquū autem eſt