Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.VIII.

reddit melodiā ſuꝑioꝝ ſiue medioꝝ nec ecōuerſo ſuꝑio acuitas deſtruit ſonū guioreꝫinferioꝝ ſicut di. mar. Itē ẜm ariſ. in li. de ce. ⁊mū. Stelleſt ex materia corꝑis celi in qͣ poſite ſt̓ atꝫ fixe. et iō natural̓r ſūt ſplendide ſic̄ etceluꝫ in qͣ reuoluūt̉. vn̄ oēs ſtelle hn̄t lumenꝓpriū p̄ter lunā. Et qͣꝫuiſ ſtelle ex ſe ſint luminoſe ad ꝯſūmatōꝫ tn̄ ſue lūioſitatiſ recipiūtꝯplemētū ab ip̄o ſole. Itē ſtelle ſt̓ ſue v̓tutis ⁊lumioſitatis ſibi inuice cōicatiue. vna ei auget claritatē alteriꝰ ⁊ bonitas vniꝰ fortificatbonitatē alteriꝰ ſic̄ d̓r in li. de ꝯiunctōibꝰ planetaꝝ. Itē ſtelle ꝓprijs circul̓ ⁊ ſedibꝰ ſt̓ ꝯtente. ⁊ iō ſi circulꝰ vniꝰ int̓ſecando aliqn̄ ſubintret circulū alteriꝰ ꝓpt̓ hͦ ꝓprias ſedes ſtellenō deſerunt. nec ſt̓ alijs ꝑ qͣs trāſent impedimenti l̓ iniurie inuicē illatiue. Itē ſtelle q̇dāvt di. mar. celeriꝰ orte. celeriꝰ occidunt. q̇daꝫv̓o tardiꝰ orte. citiꝰ occaſum petūt. quedamaūt piter oriūt̉. ⁊ tn̄ nō ſil̓ occūbere dinoſcūt̉Hec at̄ varietaſ ortꝰ ⁊ occaſus accidit ex diſpari altitudīe circuloꝝin qͥbꝰ oriūt̉ vel ex eleuatōe ſiue dep̄ſſione climatū in qͥbꝰ occūbere vidēt̉. Nā ẜm varia eleuatōꝫ l̓ dep̄ſſioneꝫcorꝑis celeſtis. varijs tꝑibꝰ vel oriūt̉ vl̓ occubūt. Itē ſtelle ſt̓ tempoꝝ ānoꝝ .ſ. ⁊ mēſiū ⁊ dieruꝫ diſtīctiue ⁊ ꝑmutatiue. Nā ſicut d̓r in li.de ꝓpͥetatibꝰ elemētoꝝ ari. Permutatō tꝑiſnō eſt niſi ꝓpt̓ ꝑmutatōꝫ ſtellaꝝ in ſignis diuerſis ⁊ ſuꝑ climata ſeptē vt ex p̄mutatōnelune ſingul̓. xxviij. diebꝰ. aut ꝑmutatōe mercurij ⁊ veneris in oībꝰ decē mēſibꝰ vel minꝰillo. aut ex ꝑmutatiōe ſol̓ in qͦlibꝫ āno. aut exp̄mutatōe martis in. ij. anis. aut iouis in. xijaut ſaturni in. xxx. aut ex ꝯiunctōe ⁊ p̄mutatione triplicitatis ad triplicitatē in. cc. ⁊. l. annis. aut ꝓpt̓ ꝑmutatiōꝫ ſtellaꝝ fixaꝝ orbis. ꝑmutant̉ ei in. c. ānis vno gdū quaꝝ accidit p̄mutatio magna. xxxvj. milibꝰ ānis. Et h̓ eſtānꝰ magnꝰ qd̓ eſt vltimū oīm reꝝ. hucuſqꝫariſ. in eodē li. In libro at̄ ciceronis di. Macro. Iſtiꝰ mūdani anni finis eſt cū ſtelle oēsoīaqꝫ ſidera ac planete a certo loco. ad eūdēremeauerūt. Hoc aūt ⁊ ph̓ici volūt pꝰ ānorū. xv. milia. ꝑacta ꝯtingere ⁊cͣ. Quicq̇d autēſuꝑ hͦ dixerūt ph̓i. hͦ certitudinal̓r tenēdumeſt ꝙ noſtꝝ nō eſt diffinire qn̄ vltimus finis

erit. Hoc eī ſolus nouit tꝑm ꝯditor qui momenta et tꝑa ꝯtinet in ſua ptāte. De polo ¶Capl̓m. XXXIIII.Olus ẜm bedaꝫpeſt ſtella ꝑuiſſima a qͣ tota ꝑs celiſuꝑior ē dicta. Duplex at̄ eſt polꝰſcꝫ arthicꝰ ſiue borealis q̇ ſemꝑ nob̓ pollet ⁊relucet. nobis aūt nunqͣꝫ occidit. qꝛ ſuꝑ nosexiſtit. vn̄ polꝰ a pollēdo eſt dictꝰ. qꝛ ꝯtinuemd̓o pollet. Sꝫ ſcd̓us polus d̓r antharticuſid ē auſtral̓. polo arthico oppoſitꝰ qͥ nob̓ ſꝑeſt inuiſibil̓. Int̓ iſtos duos polos qͣſi interduos mūdi extremoſ v̓tices ſemꝑ voluit̉ firmamentū. Hi duo poli nūqͣꝫ mouent̉ d̓ ſuoloco. tn̄ circularit cū ſpera vel circulo reuoluunt̉ ⁊ circūferunt̉. Axis at̄a polo ad poluꝫꝑ mediū centri terre extedit̉ circa quā totiꝰfirmamēti impetus rapit̉ ⁊ mouet̉. Hic aūtaxis nō eſt material̓. ſed potiꝰ linea q̄daꝫ intellectual̓ q̄ a polo vſqꝫ ad poluꝫ recto dyametro ſic̄ linea a pūcto vſqꝫ ad punctuꝫ eſſetracta intelligit̉. circa quā tanqͣꝫ circa mūdimediū ſempit̓nis raptibꝰ voluit̉ firmamentū. Polus igit̉ eſt ſtella q̄ ad ſitū altiſſima q̄ad motu velociſſima. q̄ ad aſpectum noſtꝝmima. qͣꝫuis ſit in ſe valde magna. q̄ ad effectum vltima. qꝛ ꝑ ipſiꝰ ſitu diſcernunt̉ ſituset t̓mini alioꝝ ſideꝝ et celeſtiū circuloꝝ. vnd̓hec ſtella ab aſtrologis potiſſime ituet̉. Eſtergo ſtella iſta breuiſſimi circuli deſcpͥtiua.ꝓpt̓nimiā elongatōꝫ ⁊ diſtantiā a noſtro ſitu eſt ſue magtudinis occultatiua. ꝓpt̓ ſituſſui īmobilitate eſt hoīm ipſam aſpicientiuꝫmaxīe certificatiua. Et iō vocat̉ ſtella mariſqꝛ nauigantiū ⁊ ſcīam nauigalē hn̄tium inmari eſt directiua. rōne ſui ſitꝰ medij totiusceli eſt on̄ſiua ꝑ giruꝫ arcturi ſibi ꝓpinqͣ abalijs ſtellis eſt diſtincta a cuiꝰ vicinitate polus arthicꝰ eſt vocata ẜm Bedam. De arcturo Capl̓. XXXVActuruſ eſt ſignūa ſeptē ſtell̓ ſitis in axe in ſe reuolutis ꝯſtitutu. vt di. Iſi. Harū ſeptemſtellaꝝ circulis qꝛ in modū plauſtri vertit̉.latini eū ſeptētrionē vocauerūt. ſeptētriōes