Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber.VIII.

ua. Amphitridos ē. qn̄ de ſua plena rotūditate eſt dubia .ſ. qn̄ eſt. xj. vl̓. xij. Panſilenoseſt. qn̄ ex toto eſt plena .ſ. qn̄ eſt. xiiij. Itē lunatriplicis ſtatꝰ eſt on̄ſiua. qꝛ aūt eſt cū ſole .i. īꝯiunctione qn̄ accendit̉ aūt a latere qn̄ ſcꝫ aſole recedit. vel qn̄ ad ſolē reuertit̉. aūt in plena oppoſitōne qn̄ ſcꝫ total̓r ſoli opponit̉. Qn̄aūt a ſole primo recedit apparet corniculataad modū arcꝰ. cornibꝰ ſemꝑ v̓ſis v̓ſus ortū.Qn̄ v̓o iteꝝ appropinquat ad ꝯiunctōꝫ recipit eandē formā. ſed v̓ſis ſꝑ cornibꝰ ad occaſum. In ꝑte autē auerſa a ſole ſemꝑ apparetvacua. ſed in ꝑte ante ad ſoleꝫ verſa luminerepleta. Itē luna eſt oīm humoꝝ augmentatiua. qꝛ ꝑ occulta nature ſpiramina. fluxꝰ etrefluxus augmentat̉. Un̄ in eiꝰ detrimentoin oſſibuſ medulle. cerebella in capitibꝰ ⁊ humores in corꝑibꝰ diminuunt̉ ⁊ eiꝰ incremēto multiplicant̉. Un̄ eiꝰ defectui oīa ꝯpatiūtur ⁊ eiꝰ decrementū inferioꝝ eſt detrimētuvt di. Mar. Itē aquaꝝ maris eſt attractiuaſicut eī adamas trahit ferruꝫ poſt ſe. ſic lunamouet ⁊ trahit poſt ſe occeanū. Und̓ in ſuoortu intumeſcit mare ⁊ creſcit ex ꝑte oriētali.⁊ decreſcit ex ꝑte occidētali. Et ecōuerſo qn̄eſt in occaſu. creſcit mare ex ꝑte occidētis etdecreſcit ex ꝑte oriētiſ. Scd̓m qḋ luna plꝰ vl̓minꝰ ꝓficit in lumine. ſic plꝰ vel minꝰ in ſuofluxū ſe extendit vel retrahit ipſum mare. vtdi. Mar. Macrob̓. et̓ in li. ciceroniſ. Occeanus in incremēto lune retinet modū iſtum.Primo ei die creſcētis lune fit copioſior ſolito. ⁊ abudat in ſūmo. Sed ſecūdo minuit̉⁊ ſic deſcēdit vſqꝫ ad. vij. diē. deinde iteꝝ creſcit ꝑ. vij. dies. itaqꝫ in. xiiij. die eſt iterum plena in ſūmo. vnd̓ ⁊ in nouilunio ſꝑ eſt marepleniſſimū et et̄ in plenilunio. Iteꝫ luna ē roris in aere generatiua. vim eī ſue huiditatisaeri imprimit ⁊ aerē inſenſibil̓r īmutans inipſiꝰ ſuꝑficie rore gignit. Manifeſte eī videmꝰ qꝛ qͣnto eſt luna eſtiuali tꝑe ſerenior tātoabūdantiꝰ ros ſuꝑ gͣmina ſe on̄dit. Itē lunaeſt int̓ planetas breuiſſimo tꝑe ſui curſus cōpletiua. breuiſſimū eī habꝫ circulū. ⁊ iō infraſpaciū. xxviij. dieꝝ. ꝑ omīa ſigͣ zodiaci euagatur. vt di. p̄tho. Sub luna ē cancer et cācer ēdomꝰ eius. regnat in cācro. ſed ī libia diſceſ

ſus regni eſt. ⁊ eſt planeta frigidꝰ et hūiduscū exceſſu femineꝰ. noct̉nuſ. morat̉ aūt in qͦlibet ſigno duobꝰ diebꝰ ⁊. vj. horis ⁊ byſſe. ⁊ inxxviij. diebꝰ ꝯplet curſum ſuū. Itē luna interoēs ſtellas erraticas ē magis ī incerto et invago motū ſiue curſu ꝓceſſiua. Nā ꝓpt̓breuitatē ſui curſꝰ. nūc ſub ſole. nūc ſupͣ. nūc an̄nūc retro. euagat̉. Et cū ſol circuit ꝑ circuloſauſtrales inferiores lua ꝑagit circulos boreales ſuꝑiores. Nūc lūa ſupina ē velut nauicula ſurſū hn̄s cornua v̓ſus terrā inclinata.qn̄ v̓o decreſcit ē erecta. vt di. Beda. Iteꝫ qn̄luna recto diamētro int̓ nos ⁊ ſolem ē intpoſita. ſolet eē eclipẜ .i. defectus ſolis cauſitiua.Iſta at̄ defectio nūqͣꝫ pōt accidere ẜm nat̉aꝫniſi in ꝯiunctōne ſolis ⁊ lune qn̄ de nouo accendit̉. ⁊ ipſa ꝯiuctio ī linea ecliptica celebratur. Hoc ſꝑ eſt qn̄ ſol eſt ī capite draconis. ⁊luna ī cauda vel ecōuerſo. Un̄ albu. in li. demōtibꝰ planetaꝝ. Si luna int̓ nos et ſolē obuiat. defectu radioꝝ ſolis nob̓ facit in capitevel in cauda draconis. Quid autē ſit caudadraconis. qd caput poſt dicet̉. Item luna ꝑinterpoſitōeꝫ tumoris terre int̓ſe ⁊ ſolē. defectus ſui luīs eſt paſſiua. vn̄ mar. in li. aſtro.ſic dicit. Luna aſcēdens vl̓ deſcendes in ſolarem lineā incidit ſi fuerit triceſima. Quādoex toto ſoli eſt ſb̓iecta obſcuritatē ſolis t̓ra facit. ſed iſtū defectu nō ſingul̓ mēſibꝰ facit. qꝛnō ſemꝑ in eadē linea q̄ int̓ ſolē et terrā dyametraliter ē oppoſita ſolari corꝑi ſe opponit.Idē v̓o defectꝰ fit lune. cū luna ſoli fit totalit̓oppoſita .ſ. qn̄ eſt. xv. Si eī directe fuerit tūcſol ſubt̓ra emittit. ſol vmbra tumoris terre īlineā ſibi oppoſitā quā ſi corpꝰ lune intrauerit. ꝓpt̓ vmbrā terre intpoſitā int̓ ſe ⁊ ſoleꝫ aſuo luie tūc pͥuat̉. Ꝙ ergo ſingul̓ menſibusluna plena nō fit in linea eclipiica q̄ eſt vmbre int̓poſito. iō ſingul̓ mēlibꝰ lūa ſuo lumīenō priuat̉. Itē luna ē qn̄qꝫ cuiuſdaꝫ obſcuritatis ⁊ obnubilatōnis in ſe ꝯtētiua et hͦ ex ꝓprij qͣlitatē corꝑis q̇ nat̉al̓r eſt obſcura cūlume ex ſe n̄ hēat ſꝫ a ſole. vel vt dicūt aliqͣ illaobſcuritas ē ex vmbra tre. ex qua qͥdaꝫ lineareſultat in corꝑe lūari q̄ ipſiꝰ lumē in ꝑte obfuſcat. et hoc fit maxime qn̄ ad terraꝫ appropinquat. ex cuius vicinitate et nebulolitate