Liber
.VIII.
in ſe neqꝫ diuiſus ẜm ſub̓am qͣꝫuis in ipſiꝰꝑtibus inueniat̉ ꝯtrarietas. quo ad aliquaꝫqͣlitatis repugnantiā. Summā enī ⁊ neceſſariaꝫ hꝫ md̓s in ſuo toto ꝯuenientiaꝫ et qͣſiqͥndam. muſicā armoniā qͣꝫuis in aliqͥbuseius ꝑtibus ꝓpter qualitates repugnantesaliquā pati diſſimilitudinē videat̉ ſic̄ exp̄ſſedicit Auḡ. ſuꝑ gen̄. Tranſibit aūt mūdꝰ iſtequo ad iſtā paſſibilem quā modo habꝫ ſpeciem ⁊ figurā. Sed ꝑmanebit ī eſſe ꝑpetuoquo ad ſub̓am et naturaꝫ ſicut idem aſſeritauguſtinus. Et dicit gloſa ibi. Celum et terra trāſibūt ⁊cͣ. Math̓. xxiiij. Ex qͣ ptꝫ ꝙ md̓srōne ſue mutatōis eſt ſiq̇dē admirādus. nihilominus tn̄ ꝓpter materie nobilitatem. ⁊forme v̓tualem actualitatē. ⁊ ꝑ ꝯſequens ꝓductionis ⁊ generatōnis reꝝ taꝫ facilem poteſtate n̄ tā ipſe mūdus qͣꝫ mūdi opifex deꝰſuꝑ oīa eſt laudādꝰ. Nulla eī ē tam vilis tāinfima in tota mūdi machina ꝑs ſiue ꝑticula in qua tā in materia qͣꝫ in v̓tute et formanō reluceat laus diuīa. Nā ī matia ⁊ formamundi q̇dam eſt differētia. ſed cū armoniaeſt ꝑs ſumma. Nā illa ꝑs mūdi que ẜm naturam purior ⁊ ſimplicior eſt atqꝫ nobilior.vniformē habet inclinatiōꝫ et appetitum adnobilioris forme ſuſceptōeꝫ. ⁊ que ſpūaliorē magis eſt inclinabilis ad formā ſpūaliorēUn̄ materia celeſtis ſimpliciorē ⁊ nobiliorēreddit et exigit formā qͣꝫ elemētaris. ⁊ et̄ ip̄amateria celeſtis nobilior eſt et ſimplicior innobiliori corꝑe vt in ſole qͣꝫ in luna vl̓ in mercurio vel in marte. Materia ei elementariſnobilior ē in igne qͣꝫ in aere vel in ceteris. vn̄groſſior eſt materia in terra qͣꝫ in alijs. Naꝫibi ſt̓ pl̓es ꝑtes materie aggregate ẜm ariſt.vn̄ dicit ꝙ ex vno pugillo terre fiunt decē aqͣīmo materia vnius elemēti purior eſt ī vnaꝑte qͣꝫ in alia. ſicut dicit in pͥmo meth̓orum.ꝑtes ei ignis ſuꝑiores nobiliores et ſimpliciores ⁊ ꝑtes terre centrales ſūt groſſiores cōpactiores ⁊ impuriores. Cu enī ꝑtes mixtorum ſunt ab elementis ẜm qd̓ ꝑtes elemētares ſunt puriores vel nobiliores fint mixtalimpliciora vel puriora. Et ẜm qd̓ ecōuerſoeſt in elementis ecōuerſo eſt in mixtis. Nobilior itaqꝫ materia mūdi ꝯſtitutiua. nobili
ori indiget forma. Et ideo ſolet diſponi materia ẜm qd̓ exigit forma. qꝛ ſi d̓ terra debeatfieri ignis. oportet ꝙ materialis terre groſſicies ſubtiliet et depuret̉. et ſpūalior ⁊ ſimplicior efficiat̉ vt ſic ſimpliciori forma ſcꝫ igneainduat̉. Et vt breuiter dicā neceſſe eſt vt ẜmforme ꝓprietatem ipſa materia p̄paret̉. Cōſiderat itaqꝫ mundi nobilitas ẜm ſui parteſdigniores ⁊ etiā effectus nobiliores. Et id̓oꝑs mūdi ſuꝑior reputatur dignior. quia ibimateria eſt purior ⁊ forma ē pulcrior et virtus amplior in ſuꝑioribus inuenit̉. Tantoenī mūdus in vniuerſo pulcrior eſt ⁊ decentior reddit̉ quanto deformis ꝑs mundi inferior ſuꝑioris pulcritudine. decentiori gloriainſignit̉ ſicut di. Auguſtinuſ. quedā ꝑfectioclaritatis ⁊ v̓tutis que in ſuꝑioribus p̄cellitad ꝑfectionē inferioꝝ et decorationē ꝯtinueſe diffundit. Qd̓ etiam videt̉ infima ꝑs mūdi in decore ⁊ lumīoſitate amiſiſſe hͦ recuperat in fecūditatis gr̄a et v̓tute. Nō enim minus eſt admirāda tre virtuoſa fecūditas inꝓductione herbaꝝ arboꝝ florum ⁊ fructuūin generatiōe varia aīaliū ⁊ reptiliū. In varia ꝓductione metalloꝝ gēmaꝝ et lapidumqͣꝫ ſit admiranda celi claritas cū diuerſitateſuoꝝ orbium ⁊ aſtroꝝ. Et qͣꝫuis mūdus totlaudabilibꝰ reꝝ differentijs ſit diuīe v̓tutisinſignitus potētia. multis tn̄ defectibꝰ et cōditionibꝰ miſerabilibꝰ qͣntum ad eiꝰ inferiorem ꝑtē vndiqꝫ eſt ſubiectꝰ. Nā mundusiſte qͣꝫuis videat̉ eē genitor ⁊ nutritor corporum. carcer tn̄ eſt ſpirituū et aīaꝝ duriſſimūexiliuꝫ eſt ac locus miſeriaꝝ innumerabiliūet penaꝝ. Nam mūdus locus eſt reatus ettrāſgreſſionis. Incolatꝰ et ꝑegrinatiōis. doloris ⁊ lacrimationis. laboris ⁊ fatigatōnishorroris ⁊ ꝯfuſionis. motus et mutationisfluxꝰ et alteratōis. trāſitꝰ et corruptōis. inſolentie ⁊ ꝑturbatōis. violentie ⁊ oppreſſionisfraudulētie ⁊ deceptionis. In mundo nihilaliud inuenit̉ qͣꝫ vanitas. malignitas. cupiditas. anxietas. d̓fectibilitas. ⁊ vetuſtaſ. mudus notos allicit̓ ⁊ diligit. ignotos abijcit etꝯtemnit. md̓us multis obeſt paucis ꝓdeſt.Amatores ſuos decipit et fallit. Nā multaꝓmittit. ſꝫ ad vltimū pauca ſoluit. ꝯtempto