¶ De cecitateCa. XIXEcitas eſt priuatio viſus. Priuatur auteꝫ homoviſu aliqn̄ propter organoruꝫ defectum et pupillarū improportionē ad ſpiritum viſibilē. Ad hoc enī ꝙ formet̉ viſus exigitur debita ꝓportio organi ſpūm recipientis ad ipſum ſpūm. vt ſupra dictū eſt de viſuli. iij. Aliqn̄ ꝓpter neruoꝝ interioꝝ opilationem. Si enī fuerit neruꝰ qui dicit̉ obticusqui eſt viſibilis ſpūs vehiculū in ſuo principio vel medio vel alicuiꝰ carnoſitatis ſuperexcreſcentia vel alicuius viſcoſi humoris abundantia totaliter opilatus virtutis viſiuetranſitꝰ nō ꝑuenit ad pupillā. et ſic cecitas īoculo generatur Aliquādo ſit ꝓpter humorum et ſpirituū cōſumptionē. vt eſt videre īſenibus quorū oculi primo caligant et defectum viſus patiunt̉. Tandē deficiente virtute videndi potentie penituſ deſtruūtur. Aliquando fit ex cauſa exteriori ſicut poculorūvulnerationē ꝑ nimiā etiā ⁊ cōtinuā lachrymarū effuſione. ꝑ ſubſtātie oculi diſſolutionem. ꝑtunicarū oculi inſpiſſationē et īdurationem. et humorū in oculo cōpactionem.Tūc enī nō eſt pupilla ſpiritui viſibili ꝑuiaet ideo talis cōpactio eſt cecitatis in oculo īductiua. ꝑ ſubſtantialis humoris ſubitā deſiccatione. vt in pupilla accidit in q̇buſdampotionatis ⁊ in minutis q̄ ex nimia ſanguīsſubtractōe qn̄qꝫ incurrunt ꝑiculum cecitatis. Aliqn̄ ꝓpter ſubitā cū deſiccatione ſubſtantialis humiditatis ſpūs viſibilis diſgregationē. vt patet in vrſo qui ad aſpectuꝫ peluis ardentis quaſi ſubito excecatur. cuiꝰ excecationis cauſa eſt aſpectus peluis ardentis et lucetis. cuiꝰ ignea virtus tunicā oculicū criſtallino humore deſtruit et conſumit.et eiuſdē luciditas que ſpiritui eſt improportionalis ip̄m diſgregat et diſpergit. et ſic neceſſario cecitatiſ ꝑpetue viciū introducit Inter omnes itaqꝫ ſenſibiles paſſiones miſerabilior eſt ipſa cecitas. vt dicit Cōſtantinus.Nā ſine omni vinculo cecitas ceco carcer ēdecipit̉ in apprehēdendo ẜm imaginatiuaꝫ.
q̄a de albo mmaginat̉ ꝙ ſit nigꝝ. et ecōuerſo.Impedit̉ in iudicādo vim deliberatiuā. Iudicat enī penes ſe et deliberat ire ad orientē⁊ deceptus in ſuo iudicio vadit ad occidētēꝑuertitur ⁊ affectiua. q̄a oblato ſibi ad eligēdum denario argēteo cū cupreo affectat eligere argenteū et eligit cupreū. Tāta ſiquidēeſt ceci miſeria vt nō ſolū puero vel ſeruo ſeſubijciat ꝓ regimine et ducatu. veꝝ ⁊ ſepiusipſi cani. et ſepe ad tantā deducit̉ neceſſitatēvt ad trāſeundū pōtis vel vadi ꝑiculū pluscogit̉ credere cani qͣꝫ ſibiipſi. Itē ſepe īꝑicul̓vbi oēs dubitāt. qͥa nō videt ꝑiculū ſecurꝰeſt cecꝰ. ⁊ ecōuerſo ſepiſſime vbi nullū ꝑiculum imminet maxīe cecꝰ timet. ſepe ī planoceſpitat pedibꝰ et offendit. ſepe vbi pes eſſeteleuādus depͥmit pedeꝫ ⁊ ē cōuerſo. vbi eſſetterre figendꝰ ip̄m eleuat et ſuſpēdit. vndiqꝫpalpādo. et ꝯtrectādo manꝰ dirigit. vndiqꝫde itinere dubiꝰ manu et baculo viā querit.raro aliqͦd ſecurꝰ agit ſꝑfere dubiꝰ ⁊ timenserit. Itē cecꝰ qn̄ nudus iacet vel ſedet tectuꝫſe reputat. ſepe etiā qn̄ videt̉ ab omnibus ſelatere putat. Itē facieꝫ aliqn̄ et oculos ad ſolem vel celū cecꝰ eleuat. ſed ipſiꝰ oculos celeſtis claritas nō immutat. ip̄iꝰ cecioculo ſolpn̄tem exhibet ſuū radiuꝫ. ſed tn̄ pn̄tis ſolisvirtutem nō ꝑcipit et effectu. vt dicit Greḡ.Item cecus aliquādo puerū ſuū ductoremverberat et percutit et offendit. ſed eadeꝫ verbera cito per puerū luit. Nam puer verbeꝝnon immemor in pontis medio ſiue quocunqꝫ alio periculo ipſum ſoluꝫ deſerit ⁊ ipſum fugiens ſibi viā euadendi ꝑiculuꝫ nonon̄dit. ⁊ ideo eſt miſer cecꝰ. qͥa in domo nihilaudet fiducialit̓ agere. ī ītinere deſeri a ſociomultū timet. In hͦ tn̄ peror eſt ꝯditio hn̄tiuꝫoculos qͣꝫ cecoꝝ. q̄a ipſi oculi hoſtes ſunt etp̄dones humani animi quoꝝ ꝯcupiſcētiasdū ſequimur ſeuiſſimis hoſtibꝰ ſubijcimurſicut dicit expoſitor ſuꝑ illud Tren̄. Oculuſmeꝰ dep̄datus eſt aīam meā. Meliꝰ aūt eſthomini ocul̓ erutis cecū fieri qͣꝫ habere oculos et eoꝝ blādicijs decipi ⁊ abduci. vt dicitGreḡ. ſuꝑ illud Mat. vj. meliꝰ eſt tibi luſcūad vitā ingredi qͣꝫ duos oculos habenteꝫ ingehenna ignis mitti