Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber

interimit ſerpētes ⁊ venenoſis aīalibus eſtvenenū. ſicut dicit Baſiliꝰ ſuꝑ illud v̓bum īexameron. Iba ꝯteret caput tuū ⁊ tu inſi. calca. eius. Gen̄. iij. Itē ſicut dicit Gal̓. ſuꝑ amphoriſ. ibi. in ſaniei ſputo fit phuſis ⁊ fluxꝰ etvbi ſaliua tenet̉ moriunt̉ ⁊cͣ. Phtiſici ꝓptervlcus pulmonis ſꝑtuſſiunt. ⁊ a ſuꝑfluitateſaniei vlteriꝰ ſpūendo ſe exonerant ꝓut p̄n̄tſed tn̄ mors imminet qn̄ nō ſpuūt. qͥa retētaeiꝰ ſaliua cū ſanie vie ſpūs interiꝰ claudunt̉⁊ ſic p̄htiſici ſuffocati moriunt̉ Itē ſicut dicitGal̓. in li. cryſis. Inter ſputū ⁊ ſaliuā eſt differentia. Nā ſaliua eſt ſuꝑfluitas naturaliſnutrimēti pectoris ⁊ generat̉ digeſta. Sputum v̓o eſt illud qd̓ ad pectꝰ aduenitẜm diuerſitatē curſus natural̓ ⁊ curſus p̄ter naturam. nec eſt ſꝑ digeſtū. Et iō ſputū in acutisfebribꝰ ⁊ apoſtematibꝰ ſi leuiter fiat cum ſignis digeſtionis ⁊ ſine tuſſi laborioſa. fortitudinē ſignat v̓tutis ⁊ defectuꝫ morbi. ſicutd̓r in ꝓnoſtica. et ecōuerſo. Et ẜm Gal̓. et alios cōmentatoreſ ibidē. In ſaliua ſiue in ſputo ꝯſiderant̉ tria generalit̓. Eolor .ſ. odor. ⁊ ſapor. Quia ſi ſputū fuerit in colore liuidū cordis ⁊ ſpūaliū ſignat leſionē Si v̓o ſanguineum cū ſanie admixta pulmonis deſignat alterationē. Si etiā fuerit in odore fetidū interioreꝫ ſignat corruptionē. Itē ſi in ſapore fuerit amarū aūt aciduꝫ humoris corrupti inſtomacho ⁊ pulmone ſeu ī ſub̓a lingue ſigͣtdn̄ationem. Itē in ſpūtis habūdare ſignuꝫeſt fleumatice cōplexionis. vn̄ ⁊ in ſenibusſolēt ſputa abundare groſſa ⁊ viſcoſa ẜm intenſionē frigiditatis ⁊ reſolutioneꝫ vel diſſolutionē humiditatis ſubſtātialis ⁊cͣ. De voce Capitulum. XXIIIOx eſt aeris tenuiſſimꝰ ictus. plectro lingue formatus. vt dicit Iſi. ⁊ Priſtianꝰ. Organa aut vocis ſiue inſtrumēta multa ſunt. vtdicit coſtan .ſ. pulmo. arterie. guttur. vuula.os. dētes. labia. atqꝫ lingua. Sine enī iſtorūinſtrumēto vox nō format̉. Et hoꝝ q̄dā ſūtvociſ receptiua ſicut pulmo cū ſuis receptaculis ⁊ cānalibꝰ. Quedā v̓o ſunt vocis ordinatiua ſicut vuula qͣẜm ꝯſtan. pulcram red

dit ⁊ fortē qn̄ ad alia ſe habet ꝓportionaliterAerē enī introeuntē tꝑat. ⁊ ne nimis īpetuoſe exeat cohibet ⁊ refrenat. U receptiōe etiaꝫpulueris guttura ⁊ arterias ꝓhibet ⁊ ꝯẜuatQuedā enī ſunt vocis emiſſiua. vt canalespulmonis ⁊ arterie q̄ ſunt quedā fiſtule. q̄ ſifuerint lenes mūde ⁊ tēperāte dulcē ac temperatā ⁊ equalē reddūt voceꝫ. Si v̓o aſperefuerint ⁊ plus debito fuerīt late ⁊ ſtricte autdiſtorte. nimis grauē vel exilē diſſonā aūt inequalē emittunt vocē. Ad formationeꝫ igit̉vocis aer in folliculo pulmonis recipit̉ et ꝑordinatū arteriaꝝ motu ꝑos emittit̉. Un̄ exveloci aeris cōmotione ⁊ organoꝝ vocis extenſione ſonꝰ reddit̉ q̄ in ore aīalis ꝓlatus ⁊plectro lingue formatꝰ vox a ſapiētibꝰ dicit̉Hucuſqꝫ ꝯſtā. in pantegni. vn̄ Ariſto. li. iiij.Pulmo eſt pͥmū vocis receptaculuꝫ. Et ioomne aīal carēs pulmone caret ⁊ voce ac loquela. Loqui enī eſt diſtinguere vocē. Vnd̓omne aīal nō habēs linguā abſolutā nō habet vocē. vt dicit idē. Apes vel muſce carentvoce. faciūt tn̄ crepitū in volādo extendēdo⁊ ꝯtrahēdo alas ꝑaerē cadentē inter corpuſ⁊ alas. ⁊ ſic faciūt locuſte. Et huiꝰ ꝓbatio eſtꝙ nunqͣꝫ faciūt ſonū in ſedēdo. ſꝫ tantumo īvolando rana aūt habet voce ꝓpriaꝫ ⁊ anteriꝰ lingue ſue applicat̉ ori ſuo ⁊ qd̓ ex linguaꝓpinquat canne pulmonis abſolutū eſt etꝓpter hoc habꝫ vocē ꝓpriā. et eſt coax nec facit hoc niſi in aqua tantū. ⁊ ꝓprie maſculustꝑe coituſ qn̄ clamat femina ꝑ vocē cognitāRana v̓o multiplicat vocē qn̄ ponit mādibulā inferiore in aquā ⁊ extendit ſuꝑiore ⁊ ꝑextenſionē duarū mādibularū vociferant ⁊ꝓpter nimiū conatū extenſiōis lucent earūoculi ſicut candele. cantāt ⁊ vociferāt plꝰ denocte qͣꝫ de die. qͥa tūc eſt ſepiꝰ coitꝰ earūdeꝫ⁊cͣ. Itē ibidē. aues ꝑul corꝑis plꝰ vociferant⁊ garriūt qͣꝫ magni ⁊ maxime tꝑe coitꝰ. quiam vociferatio auiū eſt maxime in illo tꝑe.Itē idē. gallꝰ vociferat poſt bellū ⁊ victoriaꝫItē in auibꝰ eſt ꝙ maſculus dat vocē et nonfemina ſicut gallꝰ ⁊ mas cōturnicū. loq̄ aūtappropriat̉ hoī. q̄ aut naturaliter ſunt mutiſunt ſurdi ⁊ habet vocē ſꝫ oīno indiffinitamvt dicit ideꝫ. Itē idē in eodē libro. oēs femine