Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber.V.

ne cibi aſꝑitate lederet̉ nec nimis factuꝫ durum eſt ſed mediocrit ne nimia duricia ſenſualitas guſtꝰ impediret̉. Concauū autemet rotundū fuit intrinſecꝰ vt cibꝰ aſſumptuſhincinde facilius moueret̉ et ꝑ dentes ſineimpedimēto ſpūs trāſduceret. Item neceſſarium eſt os ꝓpter aeris ⁊ ſpūs attractiōeꝫaer ei attractus pos in ipſius concauitateīmutatur depurat̉ et ſubtiliatur ⁊ ſic ad cordis refrigeratōꝫ ꝑ cannale pulmonis tranſmittit̉ ſine cuius refrigerio cor pnimij caloris incendio vreret̉ et deſtrueret̉. Iteꝫ neceſſarium eſt ꝓpt̓ vocis informatione. ad hocei eſt palatū oris concauū vt plectrū linguemoueret̉ faciliꝰ ⁊ ad vocem formandā expedite eleuaret̉ ⁊ depͥmet̉. Iteꝫ vtile eſt ad groſſaꝝ ſuꝑfluitatū a cerebro ⁊ pulmonē veniētium crebra eiectione quibus ꝑ oſtium oriſeiectis vitalis ſpūs in corde et aīalis in cerebro ſuas cōplent actiones expeditius. Iteꝫvtile eſt ꝓpt̓ membroꝝ nutribiliū a ſuꝑfluiſexoneratōeꝫ qn̄ ergo ſtomachꝰ crudis humoribꝰ onerat̉ natura ꝑ vim expulſiuā operate ꝑoris orificiū expurgat̉. ſicut di. Cōſtā.et Gal̓. ſuꝑ illud ampho. in vomitibꝰ ⁊ purgationibꝰ que ſpōte fiūt ſi qualia oportuitfiāt ꝯferūt ⁊ bn̄ ferūt. ſi v̓o nō ꝯtrariū. patit̉aūt os. vt dicit Conſtan. in viatico. qn̄qꝫ exalijs mēbris ſibi vicinis infirmantibꝰ. Patitur autē puſtulas vlcera ⁊ hmoī ex corruptis humoribꝰ aliudē adbuccam defluentibus. ſi rubeat ita ꝙ nigredini attineat ⁊ caleat doleat aūt ardeat materia ſanguinea eſt⁊ colerica. ſi v̓o multū nigreſcat tanto moleſtius eſt ⁊ timidius ne forſan ad cancrū deueniat̉. Accidūt aūt vlcera in ore lactentiuꝫꝑuuloꝝ ꝓueniētiā ex acumīe lactis ⁊ eiꝰ corruptōe. hucuſqꝫ ꝯſtan. in viatico particulaſecunda. De dentibus ¶Capl̓m. XX.Entes ẜm grecodicūt̉ odutes quaſi omnia oppoſita diuidentes ⁊ incidentes vt dicit Iſid̓ Et ſunt dētes ẜm ꝯſtan. quedā plātaria in oſſibus maxillaꝝ et menti qͥbuſdaꝫradicibus inſerti ⁊ ſunt in maribus ẜm con

ſtan. xxxij. Sedecī eī in maxillaribꝰ ſunt poſiti quoꝝ quatuor in anteriori ꝑte pares vocant̉ et quadrupli. ⁊ hilati ſūt ⁊ acuti inciſores vel p̄cilores a medicis nūcupant̉. ad inciſiones cuiuſlibet cibi ſūt apti ⁊ qͥcquid ineis accipit̉ in ore conterit̉ ⁊ mordet̉. Sūt iterum duo qui canini ſūt dicti collaterales qͣdruples ⁊ inſummitate acuti duris cibis tn̄molendis apti. Et dicunt̉ ẜm Iſid̓. canini. qꝛad ſil̓itudinem caninorum ꝯſiſtunt ⁊ caneſꝑipſos oſſa rodunt. p̄ciſoribꝰ eniꝫ dentibꝰſunt fortiores acutiores et rotudīores. ⁊ id̓oa qͥbuſdam collumnelle vocant̉ ⁊ qd̓ priores p̄cidere non pn̄t iſtis tanqͣꝫ fortioribusad ꝯfringendū tradunt. Sunt et decem alijex vtraqꝫ ꝑte ſuperioris mandibule q̄collaterales qͣdruplis hi ſt̓ latī atqꝫ groſſi. hi molares ſunt vocati et ad molēdum bene ſuntapti. nā que ꝯciſa et confracta ſunt a pͥoribꝰmore mole ſubigūt. vt di. Iſid̓. Sunt q̇demin ſuꝑiori mandibula. xvj. denteſ. ſcꝫ quatuor quadrupli atqꝫ pares ⁊ duo canini ⁊ nouem molares ⁊ totideꝫ etiā dentes numerocollocant̉ in inferiori mandibula ſeu ī mento. dentes igit̉ qͣꝫtum ad ſuū numeruꝫ ⁊ etiāad officiū quadripharie diuiduntur. quidāenim ſunt inciſiui ⁊ hi ſunt quatuor. duo ſuperiores ⁊ duo inferiores q̇ primo aſpectuiſe offerūt. q̇dam v̓o ſunt pares ⁊ hi ſunt quatuor. duo ſuꝑiores et duo inferiores qui alt̓utrum iuxta inciſiuos poſiti mutuo ſe ꝯtingunt. Quidā v̓o dicunt̉ collaterales ſeu canini et hi quatuor ſcꝫ duo ſuperiores ⁊ duoinferiores ſe mutuo collidentes. quidaꝫ v̓oſunt molares et hi. xx. ſcꝫ. x. ſuperiꝰ et totidēinferius mutuo ſe tangentes et que ab alijsinchoata ſunt quaſi mole ꝯtinue concidentes. Hi omnes ſunt mandibulis radicati etquodāmodo furcati ſed diuerſimode quiaanteriores .ſ. qͣdrupli ⁊ pares vnā hn̄t furculam ſeu radice. canini v̓o molares tres vel qͣtuor habere dicūt̉. vt di. ꝯſtan. Dentium qͣꝫnumeꝝ diſcernit qͣlitas ſexuū. nam in virisplures. in feis pauciores inueniunt̉. vt dicitꝯſtan. ⁊ Iſid̓. Diſtinguunt̉ etiā dentes ẜmꝓceſſum etatis. quoniā ſicut di. Ariſt. li. ij. ꝙdentes lenuꝫ generaliter ſūt nigri et n̄ acuti