Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Hec corona rotūditate ſui ornat ambitumpupille in ipſa ꝯſiſtit maxima oculi pulcritudo. Hucuſqꝫ Iſi. Sicut aūt di. Haly. pupilla eſt in formant̉ imagines eoꝝ que vident̉ in oculo. Omnia aūt que ſūt in oculoex tunicis humoribꝰ aūt ſt̓ iuuantia pupillam aūt ei ſeruiētia. ſedet in medio oīmvt regina. Parua ſiq̇dem ē pupilla in qͣntitate. maxima tn̄ eſt inter oīa membra in virtute ideo maxima. ſicut et minima ꝯp̄hendit interiꝰ a ſpū de cerebro veniēte. exteriusv̓o a lumine īmutat̉. Un̄ mediante luce. reiobiecte ſpēm in ſe recipit receptaꝫ aīe iudicio tranſmittit. a ſingulis ꝑtibꝰ rei viſeꝯfluunt linee que faciūt piramidē. cuius conus eſt in pupilla baſis in re viſa ſicut ſupͣde viſu eſt oſtenſuꝫ. Quere ibi. Hec pupillaoīm coloꝝ et figuraꝝ reꝝ ſuꝑficiem expͥmentrū eſt diſtinctiua diiudicatiua. In medijſcoloribꝰ et figuris ſiue formis delectat̉. Corrumpit̉ aūt in extremis aūt ſaltē ꝓpt̓ diſconuenientiā ꝯtriſtat̉ vt dicit ph̓s. Itē oīa queextra ipſam ſibi ſunt obiecta videt et diiudicat. ſeipſaꝫ aut nūqͣꝫ videt lineas rct̄as ſuper quas venit ſpes rei viſe ad viſum. Sedqn̄ ſe videt. hoc accidit radioꝝ reflexioneꝫſcꝫ qn̄ pͥmo multiplicat̉ ſpēs rei a ſe viſe adſpeculū a ſpeculo ſit reflexio ad viſuꝫ ſicutdicit auctor ꝑſpectiue. Et id̓o forſan ſpūs viſibilis in aſpectu ſpeculi delectat̉. qꝛ pradio reflexione quaſi in ſe reuerſus fortificat̉et qd̓ammo roborat̉. Item pupilla oīa ſubangulo ꝯp̄hendit. qꝛ ſiue radij a pupilla exeant ad rem viſaꝫ ſiue a re viſa ad pupillamredeant ſꝑ in pupille medio ſiue centro tanqͣꝫ in cono āgulariter vniunt̉. angulusduaꝝ lineaꝝ alteriꝰ eſt ꝯtactus. ideo quiaoēs linee quas format̉ viſus vniunt̉ et qͣſiangulant̉ in pupille cono. ideo bn̄ et ꝓpried̓r a ph̓o oculus oīa videt ſub angulo.Iteꝫ int omnes ꝑtes corꝑis eſt maxime ſenſibilis ꝓpter nobilitatē ſue ꝯplexionis maxime eſt paſſibil̓. Et io citiſſime ledit̉. ſed difficilime reꝑat̉. Et ideo dedit ei natura defendendi tunicas cooptoria vt ſic reſiſtat facilius cauſis interiꝰ vl̓ exteriꝰ inferentibꝰ leſionem. De his aūt oculi pupille paſſioni-

bus. quere infra in tractatu ſpeciali li. vj. Decilijs Capl̓m. VIII.Ilia ſūt oculorūtegmina a celando ſic dicta eooculos tegant celent tuta cuſtodia vt di. Iſid̓. li. xj. ca. ij. Sūt aūt cilia in ſubſtātia neruoſa tenuia ꝓpt̓ facilitatē motuſqꝛ ſuo motu ꝯtinuo aerem intcidunt et ſic aleſione aeris exteriꝰ cuſtodiūt oculos et defendūt. Hec cilia palpebre dicunt̉. qꝛ palpitando ſemꝑ mouent̉. aſſidue ei adinuicemꝯcurrūt vt aſſiduo motu reficiāt obtuituꝫ.vt dicit Conſtan. et Iſid̓. ſt̓ minute palpebrevillis piloꝝ vt aꝑtis oculis ſi q̇d inciderit vl̓etiaꝫ occurrerit repellat̉ inuolutis ipſis ſecurius quietiꝰ dormiat̉. Iteꝫ vt aerem mediocrit̓ int̓cidendo mitificent ſic viſuꝫ ſerenum cuſtodiant ꝯſeruent. Hucuſqꝫ Iſid̓.ca. ij. ſupͣdicto. ẜm conſtan. aūt palpebre habent pilos oīno rectos ſed in extremitatibus mediocrit̓ reflexos et adinuenit natura vt abiliꝰ ſe claudant fortius ſi qd̓ impedimentū occurreret ei efficaciꝰ obuiarētItem cilia in creſcēdo det̓minatā habentq̄ntitatē a natura. eoꝝ pili ſe extēdūtnec creſcūt vt capilli ſed det̓mīatā ꝓportōeꝫhn̄t. Et id̓o ẜm ꝯſtan. palpebre ſunt molles nec poroſe. ſed potiꝰ dure vt pili creſcentes ſint duri et reflexi. nonimis in creſcendo ſē extendāt ſicut herba creſcens in terradura modica fit erecta illa que in t̓ramolli. Has palpebras cilia fecit natura vteſſent corꝑi ornamenta oculis iuuamēta.Un̄ dicit Ariſ. li. xij. omne aīal generansſoluꝫ hꝫ pilos in palpebris omne aīal quadrupes claudit oculū palpebram ſuꝑiorēAuis aūt habꝫ loco palpebre qḋdā cooꝑtoriuꝫ ad cuſtodiā ſenſus viſus et claudit oculum telam qͣndam appropriatam extremitatibus oculoꝝ et qꝛ natura oculi eſt aqueaet huida ideo indiget tali cuſtodia. Iteꝫ omnis auis claudit oculuꝫ palpebra inferiori.Item omne aīal carēs palpebris ē debilis viſus vt pꝫ in piſcibꝰ leporibꝰ hmōi vt dicitAriſto. li. iiij. ⁊cͣ.De ſupercilioꝝ ꝓprietatibꝰ Ca IX