Liber.IIII.
liquiditate ſubterfugiat digeſtioneꝫ ſecūdaꝑs v̓o tranſmittit̉ ad ſplene ꝓpter neceſſitatem ⁊ iuuamentū. neceſſe eī fuit hoc ꝓpt̓ mudificationē totius corꝑis et ꝓpter nutrimētum ipſiꝰ ſplenis. Iuuamentū v̓o eſt vt profluat in os ſtomachi vt ſcꝫ ipſuꝫ fortificet inſpiſſet ⁊ vt ibi pruritū faciat ⁊ ſic excitet famēet coopet̉ ad deſideriū nutrimēti. Illud aūtmelancolie quod eſt ſuꝑfluū ſanguīs tranſmittit̉ ad ſplenē ⁊ qḋ a ſplene egredit̉ eſt illd̓quo indiget ſplen ad ſui nutrimentū ⁊ ſicutcolera rubea iuuat ſtomachū ad expellēdaſuꝑflua inferiꝰ ſic ⁊ melancolia iuuat virtutem appetitiuā ſuꝑius. d̓r autem fex ſangͥnispotius qͣꝫ colere vel fleumatis qꝛ reſudat etſeꝑatur a ſangͥne ſicut deſcēdit ypoſtaſis vrinalis ſiue ſedimē in liquore. de fleumate v̓onihil reſudat nec deſcendit ꝓpter eiꝰ viſcoſitatem. ſil̓r nec de colera ꝓpter eius ſubtilitatem ⁊ ideo fex colere vel fleumatis nō vocat̉Melancolia aūt innaturalis nō eſt ad modum ypoſtaſis ſiue reſidentie ⁊ feciſ. ſed permodū aduſtionis ⁊ cinereitatis. et hoc accidit iſtis modis. agens ei calor nimis in ſubſtantia fleumatis ipſaꝫ adurit et ꝑ adu̓ſtionē nimiā in colerā aduſtā ꝯuertit ⁊ ſi fuerithumor pͥmo ſubtilis et aquoſus qn̄ adurit̉efficit̉ ſalſus et ſi fuerit groſſꝰ trahit̉ ad acredinem vel ponticitatem. ſi vero ꝯtingat ſanguinē aduri vel incinerari. cinis eius fit ſalſus cū quadam dulcedine pauca. ſed qn̄ cōtingit melancoliā naturaleꝫ aduri illa aduſtio ſeu cinis erit acris ſicut acetum et cū cadit inſuꝑficieꝫ terre ebullit cuiꝰ odor eſt grauis ⁊ acris ſicut acetū qd̓ muſce fugiūt ꝓpt̓odoris horribilitatē. ⁊ illa ſiq̇dē q̄ magis eſtacris deterior eſt. Si v̓o melācolia quandoaduritur groſſioris fuit ſubſtantie erit ciniſeius minoris acredinis cū ponticitate pauca que cadens ſuꝑ terrā minꝰ ebullit et minus ī vmbra penetrat nec ē minꝰ malicioſaet venenoſa ita cito perimit ſicut pͥma. Heccolera nigra nature inimica peſſimas hꝫ acmortiferas qͣlitates. morbos ei inducit incurabiles ſicut cācrū et leprā ⁊ hmoi. Ex admixtione igit̉ ꝑ adduſtioneꝫ nimiā incineratifleumatis ſanguis et melancolie naturalis
melancolia innaturalis ⁊ peſſima generat̉.⁊ cū ex fleumate ꝑ decoctōꝫ generet̉ ſanguiſet ex ſanguīe ꝑ intenſioneꝫ generet̉ colera. ex.colera v̓o melancolia. Impoſſibile eſt ex eahumorē vlteriꝰ generari ſed tantūmodo incinerat̉ et ex illa incineratōne naturalē hūorem inficiente. ille humor peſſimꝰ accidētaliter ꝓcreat̉ vt dicit Conſtan. li. j. ca. xxiiij. Iſtius humoris dominātis in aliquo corꝑe hecſūt ſigna Primo quia colorcutis mutat̉ innigredine vel liuorem in ore ſentit acidumſaporem ponticū et terreſtreꝫ ẜm humorisqͣlitatem patiens aīo eſt timidꝰ ſine cā paſſio eius eſt melancolia. vn̄ oēs hanc paſſionem hn̄tes ſine cauſa ſunt timidi ſepiꝰ atqꝫtriſtes et hͦ ex melancolico hūore cor ꝯſtringente. vn̄ ſic triſtes introgati qͥd timeat vl̓ ꝓq̇ doleant nō hn̄t quid reſpondeant. alij tn̄ſibi mortē imminere putāt irrationabiliteralij inimicicias alicuiꝰ formidāt alij morteꝫdiligūt et deſiderāt. vn̄ Gal̓. ī libro paſſionūNon eſt mirū inquit ſi patiens coleraꝫ magnam triſticiam vl̓ mortis ſuſpitionē patiatur cū exterius in corꝑe obſcuritate nihil ſittimidius. vnde qn̄ aliquod obſcuruꝫ vt eſtfumus melancolicus operit cerebꝝ neceſſeeſt vt patiens timeat. quia cām vnd̓ timeatſecū portat ⁊ iō ſomniat terribilia ⁊ tenebroſa et viſui peſſima ⁊ in odore fetida vel in ſapore acetoſa ex q̇bus omnibus generat̉ melancolica paſſio. Itē maniace ⁊ melancolicediſpoſitionis eſt qn̄ tales de triſtabili gaudent ⁊ rident. de re v̓o exultāti plangūt atqꝫdolent. Itē taleſ ꝑtinaciter tacent vbi eſſet loquendū ⁊ inſolenter loquunt̉ vbi eſſet tacendum. Item alij putant ſe eē vas fictile terreūet timent tangi ne rumpantur atqꝫ frangatur. Item q̇dam putant ſe pugno munduꝫclaudere ⁊ omnia in manibꝰ ꝯtinere et ideomanꝰ ad cibū non extendūt. timent ꝙ ſi manus extenderet ꝑtes mūdi defluerent et perirent. Item q̇dā putant angelū tenere mūdum et p̄ tedio velle mundū dimittere cadere et iō manus erigūt ⁊ humeros volentesmundū corruente ſuſtinere et multuꝫ recalcitrāt qndo manus et humeros a medicisſupprimere cōpellunt̉ Item aliqͥbus videt̉ ꝙ