Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

Liber.IIII.

vn̄ omne aīal hn̄s ſubtilē ſanguinē et mun atqꝫ calidū alijs aīalibus ſenſum habetmeliorē. Sāguis ei mūdꝰ ſubtil̓ calidusmaioris motꝰ intellectui ꝯueniētior eſt. Itēomne aīal carēs ſangͥne eſt maioris timoriſaīmali hn̄ti ſanguinē ꝓpt̓ hoc hn̄s mundūſanguinē calidū leue non mouet̉ niſi modicū ꝓpt̓ timorē. Itē ſanguis thauri ꝯgelat̉citiꝰ coagulat̉ ſangͥne oīm aīalium aliorūSanguis ei oīm aīmaliū coagulat̉ ẜm magis minꝰ p̄ter leporis cerui et ſibi ſimiliūin nat̉a quoꝝ ſanguis coagulat̉. vt dicitAriſto. Sanguis thaurinꝰ ſicut dicit idē li.iij. et. xij. maxīe eſt coagulatōis velocis.forſitan ꝓpt̓ exceſſuꝫ caloris ſiccitatis vnd̓hauſtuſ crudus int̓ficit ſicut venenū. vn̄ deq̇dam ph̓o d̓r hauſto ſangͥne thauri ſe peremit. Itē idē li. xiij. ſanguiſ in ꝑte dextera calidior eſt qͣꝫ in ſiniſtra. Et ꝓpt̓ vigore calidi ſangͥnis in ꝑte illa manꝰ dexta ꝓnior ē adoꝑandū et habilior qͣꝫ ſiniſtra. vn̄ di. Ariſt.li. j. leo pͥus mouet pede dextrū qͣꝫ ſiniſtrūet ſuꝑ amphoꝝ. d̓r mulier portās maſcu ſubito vocata ab aliqͦ pͥmo mouet pedēdextꝝ facit calidus ſanguīs in cōcipiētemaſculū cōpletius oꝑat̉ Itē in eodē libro d̓r ſanguis pͥma p̄cipua ē materia cordisepatis. vn̄ cor ꝯcauū eſt ad ſanguinē copioſius recipiendū ſpiſſuꝫ ad eundē diligenter cuſtodiendū. in nullo mēbro ē ſanguiſſine venis niſi in corde tantuꝫ de corde exit quaſdā venas ad aliā loca corꝑis venit aliunde ſanguis ad cor quoniā fons eſt p̓ncipiū ſanguinis mēbrū pͥmū recipiensſanguineꝫ. et manifeſtat̉ ex anathomīa etmo generationis. qꝛ pͥma creatio cordis apparet ſanguinea. vn̄ ẜm Ariſt. cor eſt pͥmuꝫſanguinis receptiuū. in medio ponit̉ vt tranſfundat tanqͣꝫ a medio a centro adoīa alia mēbra. vn̄ dicit cor ē mediū totiꝰaīalis a quo ꝓcedit motꝰ ſenſus vitā totius aīalis. Et id̓o cor eſt in oībus habentibꝰſanguine. quiā neceſſario p̓ncipiuꝫ ſanguinis eſt ep̄ar. Hec oīa aꝑte dicit Ariſto.li. xiij. qͣꝫuis de p̓ncipio ſanguis alio ſitſcriptū in libris medicoꝝ. ſed iſta ꝯtrouerſia nihil ad nos. qꝛ vtraqꝫ poſitio vl̓ opinio

nobis deſeruit ad nrām intentionē. Exdictis igit̉ autoꝝ ſentētijs breuit̓ recolligeſanguis natural̓ eſt purꝰ calidus ſubtilisdulcis aīalis nutribilis v̓tutis naturalisſeruatiuꝰ ſedes aīe ipſius ꝯtentiuꝰ. iuuentutis ꝑfectiuꝰ. cōplexionis alteratiuꝰ. vigoris cordis ſpirituū ꝯſeruatiuꝰ. letificatiuꝰamoris excitatiuꝰ. ſui diffuſione in ſuꝑficiecorꝑis ipſiꝰ coloratiuꝰ. ſanus tꝑatus. ſanitatis ꝯſeruatiuꝰ. corruptꝰ corruptōis inductiuus. vt pꝫ in lepra eſt ſanguis corruptꝰin fontibꝰ alijs humoribꝰ admixtꝰ malicie eoꝝ eſt tꝑatiuus. ſua v̓tute doloris oculoꝝ mitigatiuꝰ. vt di. Conſtan. ſanguislumbe vel irundinis de ala dextera extractꝰoculis calidꝰ inſtillatuſ maculas abſtergitoculoꝝ. ſanguis ei talis valde eſt ignitiuus diſſolutiuꝰ ſicut ibidem dicit comentatorin viatico in tractatu de pannis et maculisoculoꝝ in fine. De ſanguinis mala ꝓprietateCapl̓m. VIII.Unt etiā ſanguinis quedaꝫ ꝓprietates minꝰ laudabiles alijs ſup̄dictis. quātobn̄ diſpoſitus nature ē amicabilior vtiliortanto corruptꝰ fuerit eidē eſt nociuior etgrauiores infert corꝑi paſſiones. alioꝝhumorū malicia ſangni admixta ꝓpt̓ amicabilitatē eius ad naturā ſe ita ſubito manifeſtat et ab eorū leſione ſibi natura minus p̄cauēs latentē ipſoꝝ maliciā formidat vt pꝫ in febribꝰ enutriceis alijs mixtisin qͥbꝰ colera rubea vel aduſta ſanguini admixta ita cito ſe nature vel medici iudicio manifeſtat vt di. Gal̓. ſuꝑ amphoꝝ. Itēſanguis ſi fuerit in corꝑe ſuꝑfluuſ menſtruoſas in hominibꝰ generat paſſiones niſi nature vel medicine bn̄ficio euacuet̉ citius vtꝫſanguine mēſtruali ꝓpter ſuꝑabudantiāhumiditatiſ caloris indigentiā in mulieribus exiſtēs ſi vltra debitu retineat̉ peſſimaꝝ eſt occaſio paſſionū. Inducit eniꝫ qn̄qꝫſpūalium ſuffocatōꝫ qn̄qꝫ ydropiſim. qn̄qꝫetiā freneſim. ſiue manifeſtā paſſionem ꝓutille ſanguis corruptꝰ nimis diu retentꝰ ad