Druckschrift 
De proprietatibus rerum
Einzelbild herunterladen
 

regionis calide ad frigidā regionē talia autores retulerunt in ſuis ſcpͥtis poſteris reliquerūt. Hec aūt de ꝓprietatibꝰ frigiditatiſdicta ſufficiant ad plens. qꝛ alie patent oppoſitū eoꝝ que dicta ſunt ſuꝑius de calore. De ſiccitateCapl̓m. III.Iccitas eſt quedam elemētariſ ꝓprietatis paſſiua qualitas quā nūc caliditaſnūc frigiditas introducit. pluſ tn̄ ſe hꝫ ad calore qͣꝫ ad frigiditateꝫ ſiccitas ſit lima caloriſ. Dicit̉ at̄ ſiccitas qͣſi ſine ſucco .i. humore qꝛ humor ficcitas opponunt̉ cuiꝰ effectꝰpͥncipal̓ eſt deſiccare ſicut humiditatis humectare. ſecūdarios aūt effectꝰ habꝫ ml̓tosſicut eſt īſpiſſare. exaſꝑare motū retardareꝯſumere d̓ſtruere mortificare. Proprietaſitaqꝫ illa que hꝫ deſiccare pͥncipalit̓ parteshumidas a circūferentia ad centꝝ retrahitet ne int̓minaliter fluxibilitate ſue ſubſtātieres humida ſe diffundat qͣſi obicem ſe opponit. hoc videmꝰ qꝛ in littoribuſ maris areneſiccitas terminū ponit mari vbi dominatur terre natural̓ ſiccitas. fluxibiles marisimpetꝰ vlteriꝰ ꝓcedere ꝑmittit ſic̄ exp̄ſſedicit Gre. ſuꝑ Iob. xxxviij. Quiſ poſuit mari terminū ⁊cͣ. Dicit etiā idem hieronimusHiere. v. ibi. poſuit arenā terminū mari ⁊cͣ.Idem enim exp̄ſſius ponit ph̓us. Siccitasigit̉ que ꝑfecte terminatur in ꝓprio centro eſt qualitatis hūoroſe male in ſe tminabilis termīatiua ſue int̓minabilitatis finiſīmobilis ꝓut patet ad ſenſuꝫ ſue fluxibilitatis reꝑcuſſiua et in ꝑte vel totaliter in extremitatibꝰ conſumptiua. Eſt igit̉ ſiccitas bumiditati ꝯtraria tam in effectu qͣꝫ in naturaaccidental̓r tn̄ poteſt eſſe aliqn̄ humectationis inductiua. cum ſit lima caloris excidat intendit caloris motu ſiue actu qui excitatus diſſoluit actualem vel potentionalem quā inuenit hūiditatē q̇deꝫ diſſolutaet diffuſa mēbra humiditatē elicit ſeu humorē. Siccitas etiaꝫ qn̄ dominat̉ qͥa hꝫ motum ad centrū mēbra coartat et ꝯſtringit. etſic conſtrictionē educit̉ humiditas priꝰfuit per corpus diffuſa. vnde videtur corpꝰ

humectari quod prius ſiccum fuit. Sic etiam videmꝰ in montibus ſiccis herbas ſpecialiter humidas ꝓcreari ſicut ē herba quedicitur craſſula. cimbalaria. vermicl̓aria ⁊cͣ.Nec hoc eſt mirum. nam liccitas que naturaliter intendit conſeruari montē in ſua ſiccitate hoc per ſuū ſimile. ſcꝫ per ſiccum viactiua ad ſui nutrimētū attrahit omne ſiccum. Humidum vero abhorrens fugiēstanqͣꝫ ſuū contrarium de ſe repellit vſqꝫ adradices herbaꝝ que inſuꝑficie montis tanqͣꝫ ſuperflue ab interioris montis ſubſtantia ſunt reiecte. vnde humorem ſic reiectumradices attrahunt. inde nutriuntur herbehumide craſſe fiunt. Eadem videtur ratio cōmentatoris ſuper librum metheoroꝝvbi dicit fontes et flumina naſcuntur demontibus quia cum ſint montes cauernoliet ſpongioli plurimū etiam contineāt calidi fit a montibus magna attractio ratiōevacui etiam rōne calidi aeris incluſi. Qd̓igitur attrahitur ſimile monti in ſiccitate ſibi incorporat̉. Quod vero diſſimile ē vtpote in humiditate repellitur aggregatur invnum locū quod tandē expellitur forascapita fontium ad flumina ꝑficienda continue deriuatur. Siccitas igit̉ eſt attractiuaſibi neceſſariorū et ſibi quidē ſimilium eſt incorporatiua. ſuꝑfluorū vero aūt diſſimiliūſibi expulſiua. Item ſiccitas eſt naturaliterattenuatiua quia ſiccitas conſumit humiditatem quā inuenit in ſubiecto qua conſumpta ſequit̉ extenuatio. Itē ficcitas eſt ſubſtātie induratiua quia ꝯſumēdo humiditateꝫin materia efficit ipſaꝫ durā ſicut in luto eſtvidere. quia liccatū duruꝫ fit. Item ſiccitateagēte in rem ſubtilē vt in acrea ſub̓am ſiueaqueā ſubtilor efficit̉ rarior. ſicut videmuſ flante borea aer deſiccat̉ rareſcit ſubtiliat̉. Item accidental̓r poteſt remollitiuaqn̄ enī ſiccitas ꝯſumit humiditatē que ꝑtiūeſt conglutinatio ſequitur per conſequensꝑtium ſeꝑatio mollificatio ſicut eſt viderein ligno vetuſtiſſimo cuiꝰ humiditate ſiccacitatē ꝯſumpta ſic molle reodit̉. ī puluere mollē tactui cedentē redigit̉. Itē natural̓reſt aſperatiua. nam agens. in ſubiectum hu