De tēpore.Diuī Auguſtini

Lconcupiſcentijs. Sobrie quippe etpie viuamꝰ in hoc ſeculoexpectantes beatam ſpem: et aduentum glorie magni dei: etſaluatoris noſtri Ieſu xp̄i: qui dedit ſemetipſum ꝓ nobis vtnos redimeret ab omni iniqͥtate: ⁊ mundaret ſibi populū acceptabilem: ſectatorem bonorū operum: vt cū venerit in maieſtate ſua cūſanctorū angelorū milibus: ꝓ bonis laboribus⁊ ſancta cōuerſatione reddat nobis premia vite eterne potiꝰqͣꝫ pro deſidia et voluptate preſentis vite cruciatū retribuatſempiternū: quia veraciter de eo ſcriptū eſt: qd̓ reddat ſingulis ẜm opera: ieſus videlicet xp̄s: qui cum patre et ſpūſanctoviuit et regnat deus: per omnia ſecula ſeculorum. Amen.¶ Dn̄ica viceſimaquinta. De caſtitate et mundicia. Sermo. j.IormM Lorioſum et inſignem inter ceteras ꝟtutes caſti¶A Itas ⁊ mūdicia locū tenet fratres chariſſimi: quiaip̄a ſola ē que mūdas mētes hoīm preſtat videredeū. Unde ipſa veritas ait. Beati mundo cordeqm̄ ipſi deum videbūt. Ac ſi ecōtrario diceret. Illi vero miſeri ſunt quoꝝ corda ſunt carnali cōcupiſcentia polluta: quiaeternas merguntur in penas. Caſtitas enim angelica ē vitacaſtitas cū hūilitate ſpūſſancti merebitur habitationē: quaꝫexpellit immundicialibidinū: dicēte ſcriptura Corpus peccatis ſubditū ſpūſſanctus effugiet. Mēbra noſtra debēt deoeſſe dicata: nō fornicatiōi. Opponat homo deſiderio carnisſue eternorū flammas tormentoꝝ. Aſſueſcat iuuenis caſtitatem: vt ſit dignus ſapiētia dei. Ubi immundicia ē corporis:ibi habitatio diabolici ſpūs: qui maxime gaudet in inquinatione carnis noſtre. Oēs immūditie deo diſplicēt: ⁊ maximeque non ſunt naturales. Admonet itaqꝫ nos ſcriptura ſanctaij. dicens. Poſt concupiſcētias tuas non eas: ⁊ a volūtate tuaauertere. Si preſtas aīe tue cōcupiſcentias eius: faciet te ingaudiū inimicis tuis venire. Eiuſmodi quoqꝫ ſalomō ſapiētiſſimus proferebat ſentētias de cauēda immundicia dicēs.Fauus diſtillans labia meretricis: et nitidiꝰ oleogūttur eiꝰnouiſſima aūt illius amara quaſi abſinthium: et acuta quaſigladius biceps. Pedes eius deſcēdunt ad mortē: ⁊ ad inferos greſſus illius penetrāt. Per ſemitam vite non ambulāt:vagi ſunt greſſus illius et inueſtigabiles. Nūc ergo fili audime ⁊ ne recedas a verbis oris mei. Longe fac̄ ab ea viā tuā:et ne appropinques foribus domus eius. Hoc ſiquidem nōſolū de meretricū immundicia dixit: ſed etiā de om̄i carniscōcupiſcētia: q̄ ſollicitat aīam ſuā conſentire ſuis deſiderijs.Sed ratiomētis ꝓhibere debet impetus carnis: ⁊ refrenarevoluptates eius iniquas. Itē ille qui ſupra ꝓhibet cohabitationem feminaꝝ: iuuenibus dicit. Nunqͥd abſcondere pōthomo ignē in ſinu ſuo: vt veſtimēta illius nō ardeāt: aut ambulare ſuper prunas: et nō cōburent̉ plante eius? Sic qui ingreditur ad mulierem ꝓximi ſui: nō erit mūdus cum tetigerit eam. Similiter et beatus apl̓s admonet nos. Bonum eſtijinquiens mulierē non tangere: quaſi ſtatim in tactu periculūeſſet. Pulchra eſt enim caſta iuuenū pudicicia ⁊ deo amabilis ⁊ ad om̄e bonū vtilis. Qui filios habet ſpiritales vel carnales nutriat illos in caſtitate deo: non in fornicatione diabolo. Quid ꝓdeſt homini filiū habere: nutrire: amare: ſi eternis eū nutriattormētis? Qui in caſtitate viuunt: angelicamhabēt interris cōuerſationē. Caſtitas hoīem celo coniūgit:angelis facit ciuē. Qui mulierē habet legitimā: legitime vtatur ea tꝑibus oportunis: vt ẜm apl̓m poſſit vacare orationi:ijet bn̄dictionē mereat̉ filiorum a deo accipere. Nemo dicat afornicatiōe ſecuſtodire nō poſſe. Fidelis enim ē deus (dicitapl̓s) qͥ nō permittit nos tētari ſupra id qd̓ portare poſſumꝰſed faciet cū tētatione ꝓuentū. Talis vnicuiqꝫ hōi tentatiodatur: ſiue ī carnis deſiderio: ſiue in ambitione ſcl̓i: vel etiāin quacunqꝫ tētationis moleſtia: qualē autcū laude vincere:aut cū opprobrio ſuccūbere poterit. Oībus enim caſtitas ꝑneceſſaria eſt: ſed maxime miniſtris xp̄i altaris: quorū vitaaliorū debet eē eruditio ⁊ aſſidua ſalutis predicatio. Talesenim decet dn̄m habere miniſtros: qͥ nulla cōtagione carniscorrumpant̉: ſꝫ potiꝰ ꝯtinētia caſtitatis ſplēdeat: ⁊ totis honeſtis fulgeāt ī populo exēplis: qͥbus dn̄ s ꝑ legiſlatorē dicitxix Sancti eſtotē: quia ⁊ ego ſanctus ſum dn̄s deus veſter. Deꝰi.j. enim lux ē ⁊ tenebre ī eo nō ſunt vlle: nec aliqua feditas ei ſociari poteſt. Et ideo fratres chariſſimi: ſiue viri ſiue femine

De tēpore.ſiue clerici: ſiue laici: ẜm apl̓i admonitionem: mūdemꝰ nos ij. Cab om̄i inqͥnamēto carnis et ſpūs: ꝑficientes ſanctificationēin timore dei. Studeamus vt ei qui ad eternā ſuam gloriamnos vocauit placeamus: quatenus cū eo feliciter ī eternumregnare poſſimus: preſtāte domino noſtro ieſu chriſto: qͥ cūpatre et ſpirituſancto viuit et regnat.¶ In eadē dominica. De incauta familiaritateextranearum mulierum. Sermo. ij.Emo dicat fratres chariſſimi: ꝙ temporibꝰ nr̄is Ser¶M martyrū certamina eſſe nō poſſint. Habet enim ⁊pax nr̄a martyres ſuos. Nam ſicut frequēter ſug☞ Ageſſimus iracūdiam mitigare: libidinē fugere: iuſticiam cuſtodire: auariciam contemere: ſuperbiā hūiliarepars magna martyrij eſt. Nō incōgrue dictū eſt fratres chariſſimi. Auariciam cōtemnere: iracundiā mitigare: libidinēfugere. Contēnenda eſt enī auaricia: q̄ nobis ideo iniqua lucra ꝓcurat vt ſuos faciat nos. Noſtri enim eſſemꝰ ſi illanr̄anō eſſet. Cōtemnēda eſt inquā auaritia: q̄ velut ignis quātomagis acceperit: tanto amplius querit. Iracundia vero mitiganda eſt: q̄ prius nocituris impedit qͣꝫ nocēdis. Ꝙ auteꝫlibidinem fugiendā eſſe ſuggerimus: apoſtolus paulus euidenter oſtēdit: qui cū oībus vitijs predicauerit reſiſtendū:dū cōtralibidinē loqueretur: non dixit. Reſiſtite: ſed fugite j. Cfornicationē. Ac ſi contra reliqͣ vitia deo auxiliāte debemꝰin preſenti reſiſtere: libidinē vero fugiendoſuperare. Sic etalibi inſcripturis diuinis legimus. Noli inquit in faciē vir Ecginis intēdere: ne te ſcandalizet vultus eius. Et btūs ioſephvt impudicam dn̄am poſſet euadere: palliū quo apprehēſus Ge.fuerat reliquit et fugit. Ergo cōtralibidinis impetū apprehende fugā ſi vis obtinere victoriā. Nec tibi verecundū ſitfugere ſi caſtitatis palmā deſiderat obtinere. Unde fratreschariſſimi ab oībus xp̄ianis: precipue tn̄ clericis ſiue monachis indigna ⁊ inhoneſta familiaritas fugiēda ē: qꝛ ſine vlladubitatiōe qui familiaritatē non vult vitare ſuſpectam: citodilabitur in ruinā. Sed forte negligēs quiſqꝫ ⁊ minus de aīeſue ſalutē ſollicitꝰ: reſpōdet ⁊ dicit. Ecce ego ⁊ familiaritatēhabeo mulierū extranearū: ⁊ tn̄ caſtitatꝭ ornamēta cuſtodioInfelix eſt et nimiū periculoſa iſta preſumptio. Multi enimdumſe putabant vincere victi ſunt. Sed dicit aliquis. Intermulieres extraneas habitās cōtinentiam teneo: et volo habere quod vnicam. Quid eſt dicere. Uolohabere qd̓ vnicā:niſi viuere deſidero ſub ruina? Sed ego inquit libidinis impetum tanqͣꝫ aduerſariū meū volo captiuū iugiter retinere.Uide ne cōtrate incipiat ipſa captiuitas preualere: ⁊ vbi teputabas obtinere triūphū: inde eternū incurras opprobriūInter oīa xp̄ianorum certamina ſola duriora ſunt prelia ca­ Iſtitatis: vbi quotidiana eſt pugna et rara victoria. Grauemcaſtitas ſortita eſt inimicū: qui quotidie vincitur et timetur.Et ideo ſicutiam dictū eſt: nemo ſe falſa ſecuritate decipiatnemo de ſuis viribus periculoſe preſumat: ſed audiat apl̓mdicentē. Fugite fornicationē. Dauid enī ille ſanctiſſimus in j. Cmille paſſibꝰ mulierēnudatā vidit ⁊ ſtatim homicidiū fecit ij.⁊ adulteriū. Et aliqui ī aliena domo cū Extraneis mulieribꝰputāt ſecaſtitatis obtinere triumphū: ignorātes dupliciterſe apud deū reos exiſtere: dū et ſeip̄os in periculū mittunt: ⁊alijs exēplū ꝑuerſe familiaritatis oſtendūt. Quāticūqꝫ enīillorū ſtulticiā imitātes ꝑ inhoneſtā familiaritatē caſtitatisornamēta ꝑdiderint: illoꝝ aīe ab illis indie iudicij reqͥrēturqͥ eis exēplū ꝑditionis oſtendūt. Et ideo fratres chariſſimicōtra mortifera blādimenta: et cōtra adiutores diaboli quifamiliaritatē ſuſpectā habere nec metuūt nec erubeſcunt: nenos exēploſuo decipiāt dei adiutoriū imploremus iugiter:vt nos de laqueo venantiū liberare dignet̉: ſciētes in malisoībus q̄ ſupra diximus xp̄ianis quotidiana martyria deeſſenō poſſunt. Si enī caſtitas et ꝟitas et iuſticia xp̄s ē: ſic ⁊ illeqͥ eis inſidiatur ꝑſecutor ē: et ille qͥ ⁊ in alijs defendere et in ſecuſtodire voluerit: martyrerit. Et ideo qͥ hec tota aīmi ꝟtute et ipſe diligit ⁊ vt alijdiligāt: et ꝟbis ſimul ⁊ exēplis oſtēdit: et vbicūqꝫ veritas vel iuſticia ſiue caſtitas lahorāt: qͣꝫtūpreualet ſe etiā vltro iugiter ⁊ ẜm ꝙ vires habuerit defendere cōtēdit: nō vnā ſꝫ plures coronas deo remunerāte ꝑcipietEt vt hec obtinere cū dei adiutorio mereamur: nō ſolū ab extranearū mulierū familiaritate: ſꝫ etiā ancillarū noſtraꝝ vel

Sermoccxlix.

Sermoccxlix.AMatth̓. v

Titū. ij.

AMatth̓. v

Sapiē. j.

Mat. xvj.Roma. ij.

ꝓuer. v.

Ecc̄. xviij.

j. Cor. v.

j. Cor. vij.1. Cor. x.

Cꝓuer. vj

j. Cō. vij.

Leuit̓. xixj. Iohā. j.

j. Cor. x.

B

D

Exci. 13

Ge. xxxix.

Ser cel.

i. Cor. vj.

ij. Cor. vij.

.Cor. vj.ij. Reg. xj.

F

A

D

C