Folium primum.

¶ Hymnus de fide chriſti: quē ſctūs Ambroſivna cū Auguſtino poſt adeptā ſacri baptiſmatꝭgratiam: pro dei laude ⁊ debita gratiarū actione:alternis verſibus Ambroſio edente priorem etAuguſtino ſubſequētem: exultantibus animisdecantauerunt.Edeum laudamus.AmbroſiꝰTe dominum confitemur.AAuguſtinꝰTe eternum patrem omnis terra veneratur.AmbroſiꝰTibi oēs angeli: tibi celi et vniuerſe poteſtates.Auguſti ꝘAmbroſiꝰ Tibi cherubin ⁊ ſeraphin inceſſabili voce proclamant.Sanctus Sanctus Sanctus dominus deus ſabaoth.Auguſti.Ambroſiꝰ Pleni ſunt celi et terra maieſtatis glorie tue.Iuguſti. Te glorioſus apoſtolorum chorus.Ambroſiꝰ Te prophetarum laudabilis numerus.Te martyrum candidatus laudat exercitus.Auguſti.Ambroſiꝰ Te per orbemterrarum ſancta confitetur eccleſia.Patrem immenſe maieſtatis.Auguſti.5Ambroſi. Uenerandum tuum verum ⁊ vnicum filium.Sanctum quoqꝫ paraclitum ſpiritum.Auguſti.Ambroſiꝰ Tu rex glorie chriſte.Iuguſti. Tu patris ſempiternus es filius.Imbroſiꝰ Tu ad liberandum ſuſcepturus hominem nō horruiſti virginis vterum.Tu deuicto mortꝭ aculeo aperuiſti credētibus regna celoꝝAuguſti.Ambroſiꝰ Tu ad dexteram dei ſedes in gloria patris.Iudex crederis eſſe venturus.Auguſti.Ambroſiꝰ Te ergo queſumꝰ tuis famulis ſubueni: quos precioſo ſanguine redemiſti.Auguſti. Eterna fac cum ſanctis tuis gloria munerari.Ambroſiꝰ Saluū facpopulum tuū domine: et benedic hereditati tue.Auguſti. Et rege eos ⁊ extolle illos vſqꝫ in eternum.Ambroſiꝰ Per ſingulos dies benedicimus te.Auguſti. Et laudamus nomē tuum in ſeculum: ⁊ in ſeculum ſeculi.Ambroſiꝰ Dignare domine die iſto ſine peccato nos cuſtodire.Auguſti. Miſerere noſtri domine: miſerere noſtri.Ambroſiꝰ Fiat miſeri cordia tua domine ſuꝑ nos quemadmodum ſperauimus in te.Auguſti. In te domine ſperaui non confundar in eternum.Finis.¶ Sermo ſancti Ambroſij Epiſcopi: factꝰ poſtqͣꝫ Baptizatus et nouis veſtibꝰ indutus fuit Auguſtinus.UUod his diebus contigit humaniſſimi vidiſtis:quibus dn̄i noſtri ieſu chriſti ſummā poteſtatē et¶ VAclementiā intelligere potuimꝰ: mēorieqꝫ mādaredebemus ꝙ in nullare magis chriſtianis gratulaa.ri poſſumus qͣꝫ ꝙ hoc tꝑe et etate noſtra mirandū oculis noſtris vidimꝰ. Diuine clemētie innumeras gratias agere debemus ꝙ Auguſtinus Afer Carthaginenſis: philoſophusacutiſſimus cōtempto gētiliū cultū: ad verā chriſtiana religionē diuino nutū tandē peruenit. Hoc reſurrectionis tempus duplici leticia celebrādū eſt: chriſti ſcilicet victoria potito ac deleto inferoꝝ imperio: et Auguſtini conuerſiōe quechriſtianis plurimū cōfert. Quis expugnauit animū: qͥs ſuperauit? Non argumenta: nō vis aliqua verboꝝ: ſed dei dūtaxat virtus et clementia. Nonne rhetor hic habebat̉ p̄ſtantiſſimus? Nonne eiꝰ doctrina accinctus Mediolanū venit:ibi a cunctis ciuibus honorifice ſuſceptꝰ eſt? Ad qͥd tanta liberaliū diſciplinarū eruditio tm̄ philoſophie acumen: Adqͥd illud acre ingeniū: illa dyalectica: cetereqꝫ artes ſine preceptore adepte? Ad hoc vt diuina potentia magis eluceatmortalibus. Quo ariſtotelica inſtitutio in diſputādo ſimulationes: difficultates tēdebāt: verſutie: ꝯtentiones et aſtutie: quibus maxime erat inſtructus: argumētaqꝫ ꝯtra ſacrarum litterarūſcripturas cū vna eſſemꝰ adducta: in quibꝰ diuinū quandoqꝫ implorabamꝰ auxiliū? Quo tanta in dicēdohominis gratia: tanta in dicēdo copia atqꝫ facundia: vt nontemere eius dicta diſſolui potuiſſent: Ad hoc vt fides chriſti ſtabiliret̉. Sepius me eum tentaſſe intelligitis: quo interdiſſenſiones noſtras virtus diuina operaret̉. Optabā mirūin modū hoīem tāte doctrine illumīari: a quo ſumma gloria

et ſplendor vt inmerito chriſtiane fideioriri poſſet. Uerumetiam Auguſtinus tanta interdum ꝑtinacia ⁊ diſputatiōisſue acrimonia ac vehemētia nos vrgebat: vt inter ſupplicationes noſtras: ꝙ deus ab eiꝰ captionibus nos auerteret rogare coacti ſumus. Matris eius Monice precibꝰ ⁊ lachryBmis pene ꝯtinuis noſtriſqꝫ orationibꝰ aliquātiſper adherere cepit: et predicationibꝰ noſtris aliquādo intereſſe cupiebat: in quibus fidei noſtre ſinceritatē omnibꝰ diſciplinis etomniū artiū argumentis antecedere oſtendebamꝰ. Diuinotandē auxilio chriſti verā religionē amplexus eſt: vnde humanū genus et xp̄i fideles merito iubilare poſſunt. Uerū tn̄Simpliciano noſtro ꝓbate ſanctitatꝭ viro nō minores gratie agende ſunt: a quo Auguſtinus de religiōe beata feliciqꝫvita inſtructꝰ eſt: a quo idē multa de chriſti fide: tū exemplatum miracula accepit: quibꝰ ſi qua hereſis rubigo eſſet: penitus animū abſterſit: quibus a ſe omnis dubitatiōis timorprocul ꝓpulſatus eſt. Quātis fratres chariſſimi lachrymiserrorem confeſſus eſt ſuū: quāto luctu ꝯuerſionis diuturnitatē conqueſtus eſt: quibꝰ verbis ⁊ quo doloreſeram penitētiam dānauit. Dimidiā enī ferme viteſue partē inter gētilium mores ac vanas diſciplinas mūdanoſqꝫ errores conſumpſit. Iubilate de tāta victoria: in qua Auguſtinꝰ tanqͣꝫ duxcū cōmilitonibus ſuis Adeodato ⁊ Alipio ſocio captiui noſtri ſunt. Hec quidē captiuitas Auguſtinū beatū faciet: regnū dei parabit. Triumphare viſus eſt Auguſtinꝰ illa preſertim hora in qua nouū hoīem ſacro baptiſmate induimusin quo vna nobiſcū diuino quodā inſtinctu: hymnū cantauimus de chriſti fide. Et vberius vt inſtrueret̉: et a ceteris getilium opinionibꝰ ⁊ erroribus remoueret̉: totū cognitionisanimū intendit. Nouū in chriſti fide militē habemꝰ acerrimū contragētiles hoſtem: contra hereticos inuictiſſimū imperatorē. Nouum chriſtianū: nouis veſtimentis cuculla nigrainduimus: cingulo ex corio noſipſi precinximus: quodSimplicianus noſter ingenti leticia donauit. Agamus gratias dn̄o ieſu xp̄o ingentes: qui religioni noſtre talem ac tātum principem inſtituit. Gaudeamꝰ omnes in dn̄o qui omnia virtute ſua cōtinet: ⁊ incōprehenſibili maieſtate vniuerſa complectit̉. Gaudeāt angeli de Auguſtini tam celebri cōuerſione. Gaudeāt celū et vniuerſa terra: benedicāt omnesdn̄m: qꝛ ad ꝯferendū hominibꝰ ſubſidiū creauit ⁊ illuminauit Auguſtinū: a quo tanqͣꝫ religionis exordio chriſtiani auxilium caperent ⁊ ſuffragiū. A quo deniqꝫ religionis conſtitutiones oriri poterūt. Hanc Auguſtini cōuerſionē in futurum hoīes diuinis ꝓſequentur honoribus. Amen.¶ In Regulas diui Aurelij Auguſtini p̄fatio.On mediocrē verba vim habēt ad monendū animū auditoris: dum ab eis nō diſſonat vita docentis. Tunc enī firma eſt predicantis auctoritas: cūea que dixerit: effectu oꝑis cordi audiētis affixerit. Et illius vox doctoris audientiū corda libentius penetrat: quā dicētis vita cōmendat. Unde et vir iuſtus ⁊ dictiset factis in ſuis ſermonibꝰ cōprobat̉. Nam ſi fuerit exercitatus quidem in ſermonibus et deſidioſus in operibꝰ: doctrinam factis deſtruit et repellit. Docturus igit̉ priuſqͣꝫ verbūexhortationis inſonet: omne quod locuturus eſt operibꝰ clamet. Benefacere itaqꝫ prima doctrina eſt. Ceſſantibꝰ nāqꝫverbis: ipſum opus bonū docet homines dum videt̉. Dictꝭergo facta anteponant̉: quoniā ſine factis dicta nihil ꝓſunt.Unde et de ieſu cunctoꝝ doctoꝝ magiſtro ſcriptum eſt. Ꝙ Actuū. j.cepit facere ⁊ docere. Ipſe quoqꝫ diſcipulos p̄dicaturos inſtruens: dixit. Qui ſoluerit vnū de mandatis iſtis minimis Matth̓. v.et docuerit ſic homines: minimus vocabit̉ in regno celorū.Qui autē fecerit et docuerit: hic magnus vocabit̉ in regnoceloꝝ. Grandis quippe cōdemnatio eſt cōponenti quidē ſermones ſuos: vitā vero atqꝫ oꝑa negligenti. Idcirco viri ſancti cū ſe ad predicandū parant: prius interius ſe virtutibusornant: vt ad hoc qd̓ loquēdo docēt: viuendo cōcordēt. Sic⁊ egregius ille predicator Paulus ſe feciſſe teſtat̉. Corpusinquit meū caſtigo et in ſeruitutē redigo: ne forte cū alijs p̄­ j. Coꝝ. ixdicauerim: ipſe reprobus efficiar. Sic quoqꝫ magnꝰ ille doctor Auguſtinꝰ poſt eiꝰ conuerſionē feciſſe dinoſcit̉. Cui reicertum afferūt teſtimoniū edite ab eo regule: quas non ſolūalijs ſimul viuere ſpōdētibꝰ tradidit tenēdas: ſed et ipſe cūillis vigilanter ac ſtrenue ſeruauit. Rectiſſime igit̉ agi cen-