ꝯcti Angnſtini de vernis apl̓i. Sermo. j. et. ij. Fo. ixxii.
ſctī Auguſtini de verbisa¶ Diui Aurelij Auguſtini Hipponēſis epiſcopi Liber Sermonū de Uerbis Apoſtoli: quorūdāqꝫ aliorum feliciter incipit.¶ De indiuidua Trinitate et inſeparabili vnitate: Arrianorūqꝫ cōfutatione: ac fideliū populorū de fide catholica cōfirmatione. Sermo .j.Ancta et diuīa eloquia fratres iugiter: īmo quotidienobis ſalubriter recitant̉: vt aīe noſtre paſcātur: in futuro autē ſeculoedernis epulis ſaginētur: dicēte ꝓj.pheta. Satiabor dū manifeſtabit̉gloria tua. Qualis ſit autē hec gloAria futura: et qͥbus diuitijs floreatqͣꝫtoqꝫ ſplēdore prefulgeat: laudaiiij. re poſſumꝰ: explicare nō poſſumꝰ. Quare? Ꝙꝛ legimꝰ. Necoculꝰ vidit: nec auris audiuit: nec in cor hoīs aſcēdit q̄ p̄parauit deꝰ diligentibꝰ ſe. Si igit̉ tāta et talia ſūt bona eternaceleſtia q̄ dn̄s oīpotēs p̄parauit ſanctis ſuis catholicis et fidelibꝰ populis: qͥd eſt ipſe deꝰ qͥ talia ⁊ tāta p̄parauit? Quideſt inqͣꝫ oīpotēs deꝰ? Quid niſi ineſtimabilis: ineffabilis: incōprehēſibilis: vltra oīa: extra oīa: p̄ter oīa? Oēm enī creaturā ſuā excedit: omnē facturā p̄terit: vniuerſa precellit. Sꝫenī q̄ras magnitudinē: maior es: ſi pulchritudinē: pulchrior: ſi dulcedinē: dulcior: ſi ſplēdorē: fulgidior: ſi iuſtitiā: iuſtior: ſi fortitudinē: fortior: ſi pietatē: clemētior. Nll̓a enī rōpatit̉: vt vel factura factori ſuo equet̉: vel opus artifici ꝯpaxiij. ret̉: ſicut legit̉ in ꝓpheta. Qui fecit fortia: fortior eſt: et qͥ fecit pulchra pulchrior illis eſt. Sic autē huiꝰ vnice deitatisprecelſa īſignia p̄dicamꝰ: vt tn̄ nō ſicut iudei ſed ſicut xp̄iani: trinitatis diuina myſteria ꝑiter fateamur. Sicut enī oīpotēs ⁊ ineffabilis pater eſt: ita oīpotēs et incōprehēſibilisfiliꝰ: ita etiā ſpūſſanctꝰ in patre ⁊ filio indiſcrete cōnexus: ineffabilis atqꝫ īmēſus eſt. Pater enī ⁊ filiꝰ et ſpūſſanctꝰ: vnoīpotens deꝰ: vnꝰ in trinitate: vnꝰ in poteſtate: vnitas trinitas: ſempit̓na maieſtas: vnū potēs per oīa: ⁊ trinitas in vnitate: et vnitas intrinitate conſiſtit: ſed nec trinitas diuidit̉nec vnitas ſeparat̉. Hac igit̉ catholica fide armati atqꝫ īſtructi chariſſimi: nefandos arrianos hereticos qͥ ſe hoc tēporeimpie iactitāt: ⁊ multos xp̄i anos nr̄os ſeducēdo corrūpuntatqꝫ decipiūt: breuiter percūctemur: quō orant dn̄ꝫ: qͥ ſentiunt ꝯtra dn̄m? Reſpōdent nobis dicētes. Oramꝰ dn̄m vtiqꝫintrinitate: ſed vt legimꝰ patrē maiorē: filiū minorē: ſpm̄ſaniiij. ctum īferiorē: qꝛ ipſe xp̄s dicit. Pater maior me eſt. His reſpōdemꝰ. Sic inqͣꝫ oratis et colitis deū? Sic plane: ſic legimus: ſic colimꝰ: ſic oramꝰ. Ad hos dicimꝰ. Si gͦ ita deū colitis ⁊ oratis: hoc nō eſt deū magnū vnū colere et rogare: ſedj. tres deos facere. Et vbi eſt qd̓ in lege diuina legit̉: Audi iſra rael: dn̄s deꝰ tuus deꝰ vnus eſt. Et iterū alibi ait. Dn̄m deūtuū adorabis ⁊ illi ſoli ſeruiēs. Si enī aliud eſt pater: aliudfiliꝰ: aliud ſpūſſanctꝰ: iā nō eſt vnatrinitas: ſed diuiſa potexij. ſtas. Quō autē diſcrepās poteſtas ſtare poteſt? Iuxta euāgeliū legimꝰ. Domꝰ in ſemetipſa diuiſa/ vel regnū ſtare nonpoteſt. Quō aūt diuinitas a ſemetipſa diſcernit̉: cum lucisſplēdor/ aut ſolis calornullatenꝰ ſeparat̉? Ecce enī ſicut vidimꝰ: inſole tria ſunt: ⁊ ſeparari oīno non poſſunt. Que autētria ſunt videamꝰ. Curſus: ſplēdor: ⁊ calor. Uidemꝰ enī ſolēin celo currentē: fulgētē: calētem. Diuide gͦ ſi potes arrianeſolē: ettū demū diuide trinitatē. Sed fortaſſis de ſole diſcernendo difficilis eſt ratio: qꝛ in celo eſt: ⁊ a nobis lōge poſiteſt. Ecce aliud ꝓponimꝰ elementū qd̓ minꝰ eſt: ⁊ in terra nobiſcū eſt. Ignē dicoqͥ in manibꝰ nr̄is habet̉: ⁊ tn̄ nō diuidiſEt ignis enī tria habet: ⁊ diuidi nō pōt: hoc eſt: motū: lucēet feruorē. Si igit̉ nefande heretice diuidere nō potes creatum ſolē ⁊ ignē: quō potes diuidere deū oīm creatorē? Audiautē ⁊ diſce hāc magnā ⁊ vnicā trinitatē ab exordio generishūani fuiſſe oſtēſam. Audi in lege ⁊ in ꝓphetꝭ: in pſalmis etin euangelio. Audi in apl̓o ꝓculdubio declaratā. Audi inqͣin geneſi. Fecit deꝰ hoīem ad imaginē dei. Ut ſimul oſtē dera. ret īſeparabilē trinitatē: ait in eolibro. Et ſpūs dei ferebat̉ſuꝑ aqͣs. Audi ꝓphetā dicētem ex ꝑſona xp̄i. Spūs dn̄i ſuꝑ
..me ꝓpter qd̓ vnxit me: euāgelizare pauperibꝰ miſit me. Audi in pſalmis. Uerbo dn̄i celi firmati ſunt: ⁊ ſpū oris eiꝰ oīs Ivirtꝰ eorū. Et iterū. Redde mihi letitiā ſalutaris tui: ⁊ ſpū Ipͥncipali ꝯfirma me. Audi hͦ idē in euāgelio ꝯfirmatū. Dn̄sxp̄s apl̓is dicit. Data eſt mihi oīs poteſtas in celo ⁊ in terra AEūtes baptizate oēs gētes in noīe patris et filij et ſpūſſan xxcti. Audi apl̓m. O altitudo diuitiaꝝ ſapiētie ⁊ ſciētie dei: qͣꝫ Rinſcrutabilia ſunt iudicia eiꝰ: ⁊ inueſtigabiles vie eiꝰ. Quisenī cognouit ſenſum dn̄i: aut qͥs cōſiliariꝰ eius fuit? Aut qͥsprior dedit illi ⁊ reddet̉ ei? Qm̄ ex ipſo/ ⁊ ꝑ ip̄m/ et in ipſo ſūtoīa: ipſi gloria in ſecula ſeculorū. Amen. Si igit̉ tā veteribꝰqͣꝫ nouis ſcripturis ſatis aꝑteqꝫ ꝓbatū eſt diuinā vnitatē: trinitatē inſeparabilē: ſpretis penitꝰ hereticis ẜm apl̓m dicētem Hereticū poſt vnā correptionē deuita: iā fideles nr̄os Tpopulos de ipſa fide catholica cōfirmemꝰ. Nulle qͥppe ſuntmaiores diuitie: nulli theſauri: nulli honores: nulla mundihuiꝰ maior ſubſtātia: qͣꝫ eſt fides catholica: q̄ pctōres hoīesſaluat: cecos illuminat: īfirmos curat: cathecuminos baptizat: fideles iuſtificat: penitētes reparat: iuſtos augmentat:martyres coronat: ꝟgines: viduas: etcōiugales caſto pudore cōſeruat: clericos ordinat: ſacerdotes cōſecrat: regnis celeſtibus p̄parat: in eterna hereditate cū angelis ſctīs cōmunicat. Sicut ipſe dn̄s ꝓmittēdo cōfirmat. In reſurrectione ꝓneqꝫ nubēt: neqꝫ vxores ducūt: ſed erūt eqͣles angelis dei: ꝑchriſtū dn̄m noſtrū: qui cū patre et ſpirituſancto viuit et regnat deus per omnia ſecula ſeculorum. Amen.¶ De corpore et ſanguine dn̄i ieſu xp̄i. Et de humilitate tenēda: arrogātiaqꝫ vitāda. Sermo. ij.AUdiuimꝰ veracē magiſtrū: diuinū redēptorē: huI Amanū ſaluatorē ꝯmēdantē nobis p̄ciū noſtrū: ſanIguinē ſuū. Locutꝰ eſt enī nobis de corpore ⁊ ſan. Iy ¶A. Vguine ſuo: qd̓ corpus dixit eſcā: ſanguinē potū: ſacramentū fideliū. Agnoſcūt fideles. Audiētes aūt qͥd aliudqͣꝫ qui audiūt? Cū ergo cōmendās talē eſcā/ ⁊ talē potū diceret. Niſi māducaueritis carnē meā / et biberitis ſanguinemmeū: nō habebitis vitā in vobis: et hoc diceret de vita: quisalius qͣꝫ ipſa vita? Erit aūt illi homini mors nō vita: qͥ mendacē putauerit vitā. Scādalizati ſunt diſcipuli eiꝰ: nō qͥdēom̄es: ſed plurimi: dicētes apud ſemetipſos. Durus eſt hicſermo: qͥs eū poteſt audire? Cū autē hoc dn̄s apud ſemetipſum cognouiſſet: ⁊ murmur ac cogitationes audiſſet: cogitātibus nec ſonātibꝰ voce rn̄dit: vt ſe auditores eſſe cognoſcerent: ⁊ talia cogitare deſinerēt. Quid gͦ rn̄dit? Hoc vos ſcandalizat? Si gͦ videritis filiū hoīs aſcēdētem vbi erat prius.Quid ſibi vult: hoc vos ſcādalizat? Putaſtis qꝛ de hoc corpore qd̓ videtis partes facturꝰ ſum: ⁊ mēbra mea ꝯſciſſurꝰ ⁊vobis daturꝰ? Quid ſi ergo videritis filiū hoīs aſcendentēvbi erat priꝰ? Certe qͥ integer aſcēdi potuit: cōſumi nō potuit. Ergo ⁊ de corpore ac de ſanguīe ſuo dedit nobis ſalubrērefectionē: ⁊ tā magnā breuiter ſoluit de ſua ītegritate q̄ſtionem. Māducent ergo qͥ māducāt: et bibāt qͥbibunt: eſuriātaſitiant: vitā māducēt: vitā bibāt. Illud māducare refici eſt:ſed ſic reficerꝭ: vt nō deficiat vnde reficerꝭ. Illud bibere qͥdeſt niſi viuere? Māduca vitā: bibe vitā: habebis vitā: et integra eſt vita. Tūc autē hoc erit .i. vita vnicuiqꝫ erit corpus⁊ ſanguis xp̄i: ſi qd̓ in ſacramēto viſibiliter ſumit̉: in ipſa veritate ſpiritaliter māducet̉: ſpiritaliter bibat̉. Audiuimusenī ip̄m dn̄m dicentē. Spiritꝰ eſt qͥ viuificat: caro autem nōꝓdeſt quicqͣꝫ. Uerba q̄ locutꝰ ſum vobis: ſpūs ⁊ vita ſūt. Sꝫſunt (īquit) qͥdā qͥ nō credūt. Ipſi dicebāt. Durꝰ eſt hic ſermo: qͥs poteſt eū audire? Durꝰ eſt: ſed duris .i. incredibilis.ſed īcredulis. Sed vt doceret nos etiā ip̄m credere doni eēnō meriti. Sicut (īquit) dixi vobis: nemo venit ad me niſicui datū fuerit a patre meo. Ubi aūt hoc dn̄s dixerit: ſi ſuꝑeriora euāgelij recolamꝰ: inueniemꝰ eū dixiſſe. Nemo venitad me niſi pater qͥ miſit me traxerit eū. Nō dixit duxerit: ſꝫtraxerit. Iſta violētia cordi fit: non carni. Quid gͦ miraris.Crede et venis: ama et traheris. Ne arbitreris iſtaꝫ aſperāmoleſtāqꝫ violētiā: dulcis eſt: ſuauis eſt: ipſa ſuauitas te trahit. Nōne ouis trahit̉: cū eſuriēti herba monſtrat̉? Et putoqꝛ nō corpore īpellit̉: ſed deſiderio colligat̉. Sic ⁊ tu veni adxp̄m: noli lōga ītinera meditari. Ubi credis: ibi venis. Adillū enī qͥ vbiqꝫ eſt amādo venit̉: nō nauigādo. Sed qm̄ etiā
Gen̄. j.vbi ſupra.Eſa. lxj.
Eſa. lxiii.
Deut̓. vivbi ſupra
Psͣ. xvj.
Mat .v..
Sap̄. xiii.
Ioh̓. xiiij
I
Z
B
Titū. iij.
Matthei.xxviij.Rom̄. xj.
Dsͣ. xxxijPſalm̄. l.
Mat. xxij.
Ioh̓. vj.
A
3