diui Auguſtini De Tempore.
Diui Augnſtirlium qd̓ audiſti. Ego ⁊ pater vnū ſumꝰ. Nos cōuerſi ad deūprecepta eiꝰ cuſtodiamꝰ: vt eterna p̄mia ab ipſa ꝑcipiamꝰ:preſtante eodē dn̄o nr̄o ieſu xp̄o qui cū patre ⁊ ſpiritu ſanctoviuit et regnat in ſecula ſeculorum. Amen.¶ Dn̄ica viceſimaprima. De tribus pueris miſſis in fornacem ignis. Sermo .j.Ubet tyrannꝰ fornacē incēdi: et quantū ipſe igneFfuroris ardebat: tanto ſanctiores pueros cōſumI Imabat. Nūc vndātis fumi denſitate celū cōtegit̉:. Ꝙnunc horrifico ſonitu chaldei cūcti terrent̉: vt magnitudo diuine ſeueritatis ꝑ ſupplicia mōſtraret̉. Seuiebatviolentus inimicus ſuppliciū ſuis famulis q̄ſiturus. Seuiebat nō vt iuſtos trucidaret: ſed vt ſuis interitū ꝓcuraret. Seuiebat nō vt creſcerēt penaꝝ augmēta: ſed vt cūctis mōſtraretur diuina poteſtas: vt dū impijs ſupplicijs gloriarentur:flāmarū impetu vorarent̉. Seuiebāt ſcelerati chaldei ſupplitijs preſentibꝰ perituri: ⁊ futuroꝝ ignari miniſtri iuſſa accelerant: parāt incēdia: flāmas exaggerāt. Crudelitas eiꝰ poſſidet mentē. ſeuitia immutat volūtatē. Infornacē miſſi ſuntſancti/ fugiūt flāme/ cedunt ignes incedia expaueſcūt. Timent ignes ledere: quos fuerant iuſſi incolumes reſeruare.Oſtendūt iuſtoruꝫ meritum dū tyranni contēnunt imperiū.Licet ſanctis cū igne iocari: quibꝰ cum hoībus nō licuit cōmorari. Licuit in fornace deū venerari: quē apud hoīes nōlicuit honorari. Licet flāmarū mereri obſeqͥa: qui nō meruerant chaldeoꝝ ſupplicia. Licet ignibꝰ conſeruari illeſos: qͥstyrannꝰ dederat exurēdos. Licet in pena eſſe ſecuros: quosextra penā nō licuit eſſe ītactos: vt vbi interitꝰ ibi ſalus: vbiſupplicia ibi īuenirent̉ refrigeria. Accipe hoſtꝭ a ſupplicijsexēplū: qͥ humanitatꝭ ꝑdidiſti cōſiliū. Fugiūt ignes iuſtosquos īiuſte dānaſti: expaueſcūt flāme et innocētes ꝓnūciātqͦs dignos ſupplicio deputas: et q̄ ſeuire cōſueuerāt: dignosſanctos ī fornace cernebāt. Dānāt hoſtes: et abſoluūt ignes.Chaldei adijciūt: ⁊ pene defēdūt. Hoīes ſeuiūt: et ſuppliciavenerātur. Tyrānꝰ putabat tm̄ tormēta poſſe ſeuire: quātuꝫipſe ſacrilegus exiſtimabat ſe poteſtatē hr̄e. Ignes iuſtis cedūt: ardores flāmaꝝ in refrigeriū vertūtur: ⁊ īſtituta naturevoraces īpetus obliuiſcunt̉: vt iuſtos venerātes timerent: ⁊eorū hoſtes perſequētes punirēt. Ignes iuſtos hoſpitio cūomni honore ſuſcipiūt: et libēter obſequiū p̄bēt. Hoſtis mutato genere ſeuit: nec aliqua pietate mouet̉: nec humanitateblanditur. Poſſet vincere ſi ignibus imperaret. Offerunturergo ignibus iuſti veſtitu tecti vinculis colligati/ defendūtur ardoribus iuſti: et quos vis humana dānauit: ignis abſoluit. Nihil cogitat/ nihil metuit. Sic nāqꝫ crudelitas tyrānica ſuperata proſternit̉: dum ſui ſatellites deuorantur. Cernit penam: et ſeruorum dei aſpicit gloriam. Iuſtis ignes obſequium preſtant: iniuſtis interitū ſubminiſtrant. Dum vin-dicat flamia impij necantur et iuſti ſaluantur. Cum ad fornacem tyrānus feſtinanter accederet: ſtupet laudē: miraturfactuꝫ: veneratur deū cum tribus pueris in fornace. Aſpicitiuſto diuinoqꝫ ambitu ꝓtegi: quos nuper iuſſerat violentusextingui. In illis infornace videt: quem in illis ante nō eſſeputaret. Quo viſo territus furori addit lenitatem: ſit repente confeſſor: qui nuper fuerat ꝑſecutor. Predicat quē pauloante negabat/ venerari p̄cipit: qui venerantes dānauit. Rogat de fornace iuſtos ꝓcedere/ precat̉ de igne dei famulosj.proſilire. Exite inqͥt ſerui dei excelſi. Nūc me defenſorē deiꝓfiteor: cuius inimicū fuiſſe ꝯſtat: vt cuiꝰ ſeruos ignarus ꝑſequebar: eiꝰ inimicos vt defenſor vlciſcar. Tūc de fornaceegrediunt̉ illeſi hebrei: letantur incolumes: triūphant victores ꝙ deo fideliter ſeruierūt: ⁊ furorem tyrāni contēpſerunt.¶ In eadē dominica. De augurijs. Sermo. ij.In quo dicit chriſtianum nō eſſe qui maleficos:mathematicos aut ſortilegos conſulit.O.Ene noſtis frēs chariſſimi: me vobis frequētius¶ Aupplicaſſe: ⁊ paterna ſollicitudine cōmonuiſſe paIriter ⁊ cōteſtatos eē: vt illas ſacrilegas paganorūL cōſuetudines obſeruare minime deberetis. Sedquātū ad me multoꝝ relatione ꝑuenit: apud aliqͦs parū ꝓfecit admonitiomea: qꝛ ſi vobis egonō dixero: ⁊ ꝓ me et ꝓ vobis malā ſum redditurꝰ rationē in die iudicij: et vobiſcū mi-
119 Tempore.hi erit neceſſe eterna ſupplicia ſuſtinere. Egome apud deuꝫabſoluo: dū iterū atqꝫ iterū admoneo ꝑiter ⁊ cōteſtor: vt nullus ex vobis caragos vl̓ diuinos vl̓ ſortilegos reqͥrat: nec dequalibet eos aut cā aut infirmitate īterroget. Nullus ſibi p̄cantatores adhibeat: qꝛ quicūqꝫ fecerit hͦ malū ſtatim ꝑibitbaptiſmi ſacramētū: ⁊ cōtinuo ſacrilegus ⁊ paganꝰ efficit̉: etniſi grādi elemoſyna dura ⁊ ꝓlixa pnīa ſubuenerit ſtatim ineternū ꝑibit. Sil̓r et auguria obſeruare nolite: nec in itinerepoſiti aliqͣs auiculas cantātes attēdite: nec ex illaꝝ cātū diabolicas diuinatiōes annūciare p̄ſumite. Nullus ex vobisobſeruet qua die de domo exeat: q̄ die iterū reuertat̉: qꝛ oēsdīes deꝰ fecit: ſicut ſcriptura dicit. Et factꝰ eſt primꝰ dies ⁊ſecūdus dies ⁊ tertiꝰ: ſil̓r etquartꝰ ⁊ qͥntꝰ ⁊ ſextꝰ et ſabbatū.Et illud. Fecit deꝰ oīa bona valde. Illas vero nō ſolū ſacrilegas: ſed etiā ridiculoſas ſternūtationes ꝯſiderare ⁊ obſeruare nolite: ſed quotiēs vobis in quacūqꝫ ꝑte fuerit neceſſitas ꝓperādi: ſignate vos in noīe ieſu xp̄i: ⁊ ſymbolū vel or̄onem dominicā fideliter dicētes: ſecuri de dei adiutorio iteragite. Et quia qn̄ ſupradicta oīa ſacrilegia deo vobis inſpirate ⁊ contenere vl̓ deſpicere ceperitis: moleſte hͦ accepturꝰeſt diabolus: qꝛ vos videt de amicitia vel ſocietate ſua diſcedere: et ſacrilegia ꝑ que vos decipiebat contēnere: aliqͣs nequicias vobis facturus: aut infirmitatē aliquā īmiſſurus ē:aut aliqd̓ aīal/ aut ꝑ morbū/ aut ꝑ euagationē eſt ablaturus:quia ad vos ꝓbādos ꝑmittit hͦ fieri deꝰ: vt agnoſcat vtrū adip̄m fideliter venitis: et ſi toto corde diaboli machinamētadeſpicitis ⁊ vtrū plus valeat apud vos amor ſuus qͣꝫ cuiuſqͣꝫaīalis amiſſio. Sed ſi ſemel aūt ſcd̓o neqͥtias qͣs diabolꝰ immiſerit cū aīo ⁊ tota fide contēpſeritꝭ: ita ip̄ꝫ diabolū poſteaa vr̄a īfeſtatione deꝰ dignabit̉ repellere: vt nunqͣꝫ vos poſſitſua calliditate deciꝑe. Hoīes em̄ negligētes ⁊ faciles lāguida deſideria et fidē deſidē hn̄tes: ⁊ iō etiā ſi incipiāt nō diuperſeuerāt in operibꝰ dei: ſed vbi ſe in antedictis ſacrilegijsabſtinuerūt: ⁊ vel vnā nequiciā diaboli ꝑtulerūt ſtatī ſe penitent ad dn̄m cōuerſos eſſe: ⁊ machinamēta dīaboli reliqͥſſe: ⁊iteꝝ reuertunt̉ ad obſeruatiōes augurioꝝ velut canes ad vomitū ſuū. Uos ꝟo quibꝰ deꝰ ⁊ ſapiētiā cōtulit ⁊ verā fidē de ijdit: ita cito corde circūuētiōes diaboli deſpicite: et fidelitervos ad deū cōuertīte: ⁊ qͦcūqꝫ diabolꝰ voluit īmittere patiēter ⁊ fortiter toleretꝭ: vt cū beato Iob dicere poſſitꝭ. Dn̄s de Idit dn̄s abſtulit: ſicut dn̄o placuit ita factū eſt. Sil̓r ⁊ cū apoſtolo firmo ⁊ ītegro corde dicatis. Quis nos ſeꝑabit a chari Ftate xp̄i? Tribulatio: an perſecutio an anguſtia anfames.an nuditas angladius/ an ꝑiculū? Boni em̄ xp̄iani nec tormētis ſeparant̉ a xp̄o/ tepidi ꝟo ⁊ negligētes īterdū ocioſisfabulis ſeꝑant̉. Et ſi vl̓ leue dānū ꝑtulerīt: ꝯtinuo ſcādali zātur: ⁊ cōtra deū murmurare p̄ſumūt ⁊ ad nefāda ⁊ deteſtādaauguria redeūt. Sed fore dicit aliqͥs: qͥd faciemꝰ eo ꝙ auguria ipſa ⁊ caragi vel diuini frequēter nobis vera annūciant:De hac re ſcriptura nos cōteſtat̉ ⁊ monet dicēs. Etiā ſi qͣ vera vobis dixerint/ nolite credere illis. Tētat em̄ vos dn̄s de Eus veſter: vtrū timeatis eū an nō. Sꝫ iteꝝ dicis. Aliquotiēsſi p̄cātatores nō fuerint/ aut de morſu ſerpētis/ aut de alia qͣlibet īfirmitate ꝓpe vſqꝫ ad morteꝫ multi ꝑiclitant̉. Uerū eſtfrēs chariſſimi: qꝛ ꝑmittit hoc deꝰ diabolo: ſicut iā ſupra dixi: ad ꝓbāduꝫ chriſtianū: vt cū interdū ꝑ illa ſacrilegia aliqͣremedia ī illa īfirmitate ꝑcipere ⁊ aliqͥd verū potuerīt agnoſcere: faciliꝰ ꝓpterea diabolo credāt. Sed qͥ totā chriſtianāreligionē deſiderat cuſtodire: oportet vt hec oīa tota animivirtute cōtēnat: timēs illud qd̓ ait apl̓s increpās. Dies ⁊ mē 1ſes ⁊ tꝑa obſeruatis/ timeo ne ſine cauſa laborauerī in vobisEcce apl̓s dicit: ꝙ qͥ auguria obſeruauerit ſine cā doctrināeiꝰ ſuſcipiet. Et iō quātū poteſtis circūuentiōes diaboli fugite. Et illud an̄ oīa ſcitote frēs: ꝙ nec voſip̄os: nec eos qͥ advos ꝑtinēt: nec aīalia veſtra: nec reliquā ſubſtantiā vel in paruis rebus diabolus poteſt ledere: niſi quantū a deo poteſtatem acceperit: quomodo nec ſancti iob facultateꝫ auſus fuit3ſubuertere niſi domino permittēte. Et ſicut in euangelio le Igimus: quādo ab hominibus expulſi ſunt demones rogauerunt vt vel in porcos ire permitterētur. Si in porcos nō ſuntauſi ītrare demones: niſi a deo ꝑmiſſionē acciperent: qͥs itaerit īfidelis vt eos bonos chriſtianos credat poſſe ledere: niſi deus ꝓpria diſpenſatione ꝑmitteret? Permittit autē hocdeꝰ ex cauſis duabꝰ: vt aūt nos ꝓbet ſi boni ſimꝰ: aut corri-
Ioh̓. x.
F rno.ccxl.Dan̄. iij.
Sermo.ccxi.
Dan. 1j.
BDan̄. iij.
Dan̄. iii.
Sermoccxlij.A
j.A
D
Deut. xiij.
Rom̄. viij
Rom̄. viij
Gal̓. iiij.
Iob .j.
Iob .j.Mat. viij.
ij. Pet̓. ij.
Gen̄. j.
D
C
B