De Tempore.Diui Auguſtini.

Diui Auguſtini.attende ſtephanū cōſeruū tuū. Certe ſtephanus ſanctus: homo erat an deus? Et homo erat. Plane homo erat: hoc eratqd̓ tu. Sed qd̓ fecit: nō fecit niſi donāte illoquē rogas et tu.Uide tn̄ qͥd fecerit. Loquebat̉ iudeis: ſeuiebat et diligebatUtrūqꝫ oſtēdere debeo: qꝛ dixi: ſeuiebat: dixi: et diligebat.Utrūqꝫ debeo demōſtrare: et ſeuientē et diligentē. Audi ſeuientem Dura ceruice. Uerba ſunt ſancti ſtephani qn̄ loqueijbat̉ iudeis. Dura ceruice et incircūciſi corde et auribꝰ: vosſemꝑ reſtitiſtis ſpirituiſancto. Quē ꝓphetarū nō occiderūtpatres veſtri? Audiſti ſeuientē: alterū debeo. Audi ⁊ diligētem. Irati illi facti et grauiꝰ inardeſcentes: ⁊ mala ꝓ bonisreddētes ad lapides cucurrer̄t: dei famulū lapidare ceperūtHic proba ſancte ſtephane dilectionē tuā: hic te videamus:hic ſpectemꝰ: hic victorē diaboli triumphatorēqꝫ cernamꝰ.Audiuimꝰ ſeuientē aduerſus tacētes: videamꝰ ſi diligis ſeuientes. Seuiebas aduerſus tacētes: videamꝰ ſi diligis lapidātes. Si enī odiſti ⁊ odiſſe potuiſti: nūc eſt tēpus qn̄ lapidaris. Tūc maxime odiſſe debes. Uideamꝰ ſi reddis duriciam cordis lapidibꝰ duris: lapidibꝰ qͥ tē lapidāt. Lapidesenī mittūt lapides: dura duri. Qui in lapidē legē acceperūtlapides mittūt. Uideamꝰ chariſſimi: videamꝰ: ſpectemusmagnū ſpectaculū. Expectemꝰ et diei craſtino ꝓponendū.Uideamꝰ. Ecce ſtephanꝰ lapidat̉: ſit cōſtitutꝰ qͣſi an̄ oculosnoſtros. Eia membrū xp̄i: eia athleta xp̄i: inſpice illū qui ꝓte pependit in ligno. Crucifigebat̉ ille: tu lapidaris. Ille dij. xit. Pater ignoſce illis: qꝛ neſciūt quid faciūt. Tu quid dicis? Audiam: videā: teneā: forte poſſumimitari vel te. Prīmo beatꝰ ſtephanꝰ ſtans orauit pro ſe et ait. Dn̄e ieſu: accipeſpiritū meū. Deinde poſitis genibꝰ ꝑ lapidatoribus orans.Dn̄e inqͥt: ne ſtatuas illis hoc pctm̄. Hoc dicto obdormiuit.Ofelix ſomnꝰ et requies vera. Ecce qͥd eſt reqͥeſcere: ꝓ inimicis orare. Sed paululū quēſo te o ſācte ſtephane: exponemihi hoc: neſcio qͥd: quare ꝓte ſtans oraſti: ⁊ ꝓ inimicis genū flexiſti? Reſpōderet fortaſſe qd̓ ītelligimꝰ. Pro me ſtāsoraui: qꝛ ꝓ me qͥ recte deo ſeruiui: orādo et impetrādo nō laboraui. Pro me nō laboraui: qꝛ qͥ pro iuſto orat: nō laborat.Ideo ſtans ꝓſe orauit. Uentū eſt vt oraret ꝓ iudeis: ꝓ īterfectoribꝰ xp̄i: ꝓ interfectoribꝰ ſanctoꝝ: ꝓ lapidatoribꝰ ſuisattēdit nimiā et magnā eſſe impietatē ipſoꝝ q̄ difficile donari poſſet: ⁊ genu fixit. Fige genu in hac vinea fortis operatorFige inqͣꝫ genu in opere huiꝰ vinee: fortiſſime operare. Magnū opus tuū: egregiū ⁊ laudandū multū. Multū altū fodiſti: qͥ odiū inimicorū de corde exuiſti Cōuerſi ad dn̄m.¶ Dn̄ica viceſima: De bono diſcipline: et quomodo diſciplina eſt magiſtra religionis et verepietatis declarat. Sermo. j.Ulti ſunt qͥ ſancte doctrine aduerſant̉: iuſtitiā cul-pant: et diſciplinā imperiū eſſe iudicāt: ac rationaiij.bilē caſtigationē ſuꝑbie aſſignāt: cū nō ſit īperiūniſi vbi aliqͥd iubet̉ iniuſtū: nec ſit ſuꝑbia niſi vbinegligit̉ diſciplina. Diſciplina igit̉ magiſtra eſt religionis:magiſtra vere pietatꝭ: q̄ nec ideo increpat vt ledat: nec ideocaſtigat vt noceat. Deniqꝫ mores hoīm irata corrigit: inflāiij. mata cuſtodit. Ita ſalomone dicēte. Fili ne deficias a diſciplina dn̄i: neqꝫ fatigeris cū ab eo increparis. Quē enim diligit dn̄s increpat: flagellat autē oēm filiū quē recipit. Nihilꝓfecto eſt qd̓ nō diſciplina: aut emendet: aut ſaluum faciat.Quā ſi qͥs ſapiēs apprehēderit: nec gratiā amicitiarū perdit: nec periculū dānationis incurrit. Nemo diſciplinā irra-tionabilē putet: ſub qua videt vniuerſis q̄ in celo et ſub celo.j.ſunt verbo cooperāte cōpoſitis: om̄ipotētis dei ſtare cōſilium. In principio enī operis ſui: deꝰ nihil prius qͣꝫ diſcipliviij naͣm fecit. Nā cū aſſiſtente ſapiētia celū ſuſpēderet: terrā pararet: maria cōcluderet: et ſuis locis/ ſuiſqꝫ tēporibꝰ curſumſolis luneqꝫ globū diſponeret: om̄ia ſub diſciplina cōſtituit.Quid autē nō eſſet tenebroſum: qͥd nō incōpoſitū: quid nonhaberet̉ abſurdum: niſi cōſtitutis legibꝰ cūcta ſtarēt elementa? Nunquid ſine diſciplina agitur ſolis curſus? Qui qͣꝫuisdiurni itineris neceſſitatē infatigatus īpleuerit: ad officiūtamen ſuū matutinꝰ occurrit: et ſe in parte celi quotidie terrarū ſpacia luſtraturꝰ oſtēdit. Tāta eſt diſcipline ratio: vt intra temporū metas lege cōſcriptas ita indefeſſi itineris alternis vicibus ſyderū curſus agitet̉: vt nec luna defectionis

De Tempore.ſue damna effugiat: nec ſolē diurni luminis flāma deſtituat.Nūquid ſine diſciplina eſt ꝙ tanti maris fluctus humili terrarū littore cōtinent̉: et in ſuo ſinu frequēter incitata ventisaltior aggere vnda cōcludit̉? Om̄ia ꝓfecto inſipiēs naturacōfunderet: niſi mundum diſcipline ratio gubernaret. Hecideo ꝓpoſuimꝰ dicere: vt diſceretis euāgelicis p̄ceptis obedire: et celeſtibꝰ obtēperare mādatis. Quid autē rationalē Geanimā et ad dei imaginē factā expediat: facile poteſt homointelligere cū videt ſacratis per voluntatē dei cōſtitutionibus diſcipline etiā elemēta ſeruire? Audite ꝓphetā dicen-tem. Seruite dn̄o in timore ⁊ exultate ei cū tremore: Appre Cahendite diſciplinā neqn̄ iraſcatur dn̄s: ⁊ pereatis de via iu­ Rſta. Bene in om̄ibus cauſis timor obtēperat diſcipline: qͥ ꝓhoc ipſo ꝙ īminentes cauſas periculorū/ autiras iudicū cauere nouit: poteſtatē cōſeruāde ſalutis obtinuit. Quid igit̉adultero caſtum: qͥd furi eſſet tutū: qͥd latroni nō peruium:Quis nō expaueſceret cōcaua littorū: ſecreta ſiluarū? Quidnō preſumptio poſſideret: niſi furorē animorū ſub metu pene diſciplina cōpeſceret? Ac niſi cōſtitutus eſſet ordo viuendi: nūqͣꝫ profecto finē poneret natura peccandi. Nihil eſt qd̓nō gula ſuadeat: ſi gule diſciplina cōſentiat. Nihil eſt qd̓ nōperdat luxuria: ſi amore vitiorum a te diſciplina diſcedat.Nihil eſt qd̓ non habēdi cupiditate animꝰ occupet: niſi auaricie vitiū diſciplina cōdemnet. Om̄ia ſub mētu diſciplinevitia latent. Iā non eſt in quo fides vnqͣꝫ erubeſcat: ſi homofuturū dei iudiciū reſpiciat: et cauſam reddende rationis in Ctendat. Nec eſt in quo vindex ſcelerū flamma deſeuiat ſi intuitu diſcipline: aut res que ſunt honeſte cogites: aut q̄ ſuntpudenda caſtiges. Multi ibi nomen crudelitatis imponuntvbi ꝓ amore diſcipline crimen admiſſi ſceleris ſupplicio vindicatur latronis: cū ſentētia vindicātis iuſtis legibꝰ ſeruiat: et non ſolū preſentibus ſed etiā futuris manum porrigat.Quis igit̉ non licite crederet ſe debere peccare: ſi impudicis ⁊ īpijs actibus iudex nō perſcriberet diſciplinā? Uideamus qͥd lex loquat̉. Non occides: nō adulterabis: nō falſumteſtimoniū dicēs. Hec ſunt diſcipline legis: quibus etiā diſtrictio ſentētie ſecularis obſequit̉: impugnādo turpia: reſecando criminoſa. Nam adijcit ſcriptura. Iudex non eſt vin ldex poſitus boni operis: ſed mali: ita vt etiā vicarium penegenꝰ exigat cum dicat. Oculū ꝓ oculo: dētem ꝓ dēte. Sediſtam antiquā ſentētie ſeueritatē: facile vitare poſſumus: ſi xflāmas futuri iudicij cogitemꝰ. Abſolute autē docet paulꝰapoſtolus poſſe ꝯtemni ſecularis arma iudicij: qui dicit. Si lvis poteſtatē nō timere: qd̓ bonū eſt fac. Sed hec nō ocioſe Itructāda ſunt. Nam cū de his terrenis poteſtatibꝰ apoſtolidoctrina cōmemorat: ſenſibꝰ noſtris celeſtis iudicij partesinſinuat. Nam cū docet ſeruiendū ſeculi legibꝰ: admonet neceſſario hoīem futuris cauere tēporibus. Si vis (inqͥt) nontimere poteſtatē: qd̓ bonū eſt fac: hoc eſt dicere. Si vis futurum nō timere iudiciū: Declina a malo et fac bonum. Ergo īhanc primā cōſtitutionis formā que ſeculi legibus caret: ca x.uere debemꝰ et vincere: vt poſſimꝰ a nobis illud preiudiciūperpetue mortis excludere: quia quos ſta tēp̄oralis nō afffligit pena: hos illa in eternū inſatiabili tormentorū ꝑſequitur dolore. Nemo autem illud homīcidij crimen euaſiſſe ſeeſtimet: quē excuſatū ſecularis iudicij corrupti ſententia abſoluerit. Nec ille adulterij facinus p̄termiſſum putet qui indulgentie lege deprehēſus euaſit. Nemo cū ſanam dexterāvidet falſitatis: reo debita iure ſupplicia iudicet fuiſſe ꝯceſſa. Defunctis corporibꝰ ſalua ſunt crimina: niſi fuerint priꝰapud deū lachrymarū interceſſione purgata. Expectat enīreum ſuūgehenna debitis armata ſupplicijs: ad cōfuſionēmagis preſentis vite: non ad abſolutionē criminis pertinetauctoritas ſentētie ſecularis. Illa ergo nobis ſunt ante oīacogitanda ſupplicia: vbi homo viuet durante pena: vbi nectormēta corpori: nec deſunt mēbra tortori. Que tamen facile vitare poſſumus ſi habenas diſcipline teneamus: dicēteapoſtolo. Uis nō timere poteſtatē: qd̓ bonū eſt fac̄: et habebis laudem ex ea. Quis ſapiens non ad hec diſcipline bonaanimū letus apponat: vbi poteſt homo nō ſolū criminis penam vitare: ſed etiaꝫ gratiā laudationis acquirere? Auditeprophetā dicentē. Apprehēdite diſciplinā nequādo iraſca­ ſtur dn̄s et pereatis de via iuſta. In hoc loco ad illos putopertinet iſta ſententia ad quos nondū diſciplina peruenit: qͥ

Actuū. vii

Lu. xxiij.

Lu. xxiij.

Act̉. vij.

Sermo.ccxxxviii

Sermo.ccxxxviijCapi. j.

Capi. j.

ꝓuerb̓. iij.

ꝓuer. viij

BCapi. ij.

R

Gen̄. j.

CCa. iij.Ps. ij.

CCa. iij.Ps. ij.

ZCa. iiii.

Exo. xx.

Ca. v.Rom. xiij.

Leuiti.xxiiij.Ca. v.Rom. xiij.

Rom. xiij

Leniti.xxiiij.

Pſalm̄.xxxvj.

Rom̄. xiij.

ſſ a. vi.Psͣ. ij.

vj.Hs. ij.