IDe Tempore.Hīui Aug. ni.

Diui Auguſtini.peccatorū: hoc eſt malos homines vidēdo felices: titubauiſub deo pene cecidi a deo. Ecce vnde illi diſplicuerat deus:quare mali habent bona? Deniqꝫ videte verba titubantis: q̄. apud ſe dixerit. Ecce ipſi peccatores. In ipſo pſalmo verbaſunt titubātis. Ecce ipſi peccatores in ſeculo obtinuerūt diuitias: et dixi. Quōſciuit deꝰ? Ipſe dicit in pſalmo: ipſe loquit̉: cui nōdum recto deꝰ diſplicuerat qd̓ mali abūdarēt bonis. Quō (inqͥt) ſciuit deꝰ: et ſi eſt ſciētia in altiſſimo: Uidete adhuc qͥd adiungat. Uidete quēadmodū titubādo ꝓpinquet caſui: et ſit vicinꝰ ꝑditioni. Uidete inqͣꝫ qͥd adiungat:Nūquid vane iuſtificaui cor meū: et laui in innocentibꝰ manus meas? Perdidi (inqͥt) totū qd̓ bn̄ vixi. Iuſtificaui cormeū: laui in innocētibꝰ manꝰ meas: ad hoc vt mali ſint felices: et ego tribuler. Et fui (inqͥt) flagellatus tota die. Gaudent illi: et ego flagellor. Gaudent qͥ blaſphemāt deū: flagellor qͥ colo deū. Quomodo ſciuit deꝰ? Hinc titubauit: hīc pene cecidit: hinc putauit ad deū res humanas nō ꝑtinere. Cūergo hoc putaret: nō recto ſed ꝑuerſo corde: et qͣſi veriſimiliratione duceret̉ ꝓpter iſtā incōuenientiā credere ad deū gubernationē rerū humanarū nō ꝑtinere: placuerat illi ſic predicare: hoc aſſerere hoc docere. Reuocatꝰ eſt ſanctoꝝ aucͣtoritate. Uidete enī verba eiꝰ. Si dicebā inqͥt. Si dicebā narrabo: ſic p̄dicabo: ſic docebo: ſic dicā hoībus: ad deū curamrerū humanarū nō ꝑtinere. Si dicebā: narrabo ſic. Ecce generationē filiorum tuoꝝ reprobaui. Quō ergo narrabo ſic?Non ſic narrauit moyſes: nō ſic narrauit abrahā: iſaac et iacob: nō ſic narrauit hieremias: nō ſic eſaias: non ſic ceteri ꝓphete. Iſti autē om̄es filij tui. Ego ergo ſi narrabo ſic: generatione filiorū tuorū reprobabo. Quid ergo faciā? Suſcepi(inqͥt) cognoſcere. Suſcepi (inqͥt) cognoſcere: ſed magnumeſt cognoſcere: difficile eſt cognoſcere. Hoc īquit poſtea qͣꝫdixit. Suſcepi cognoſcere: hoc labor eſt ante me. Quomodocognoſcā et iuſtū deū eſſe: et res humanas noſſe: ⁊ peruerſisbene eſſe: rectis male aliqn̄ eſſe? Quomodo ſit iuſtū ſuſcepicognoſcere: et labor eſt ante me. Quouſqꝫ labor? Donec introeam in ſanctuariū dei: et intelligā nouiſſima. Intra ergoin ſanctuariū dei aīa fidelis: intra in ſanctuariū dei aīa pia:cui nō diſplicet deus in malis tuis: et in bonis maloꝝ: cui nōdiſplicet deus. Et ſi neſcis qua ratione fiat: crede nō iniuſtefieri qd̓ ſinit aut facit deꝰ. Humana ratione ducebaris: diuina auctoritate reuocare: et crede aliqͥd ibi eſſe quod te latet.Nā deū ꝑuerſum et iniquū nō poſſe eſſe: ſic intrās fide in ſanctuariū dei: intrās credēdo: dicis intelligēdo. Sic enim ait.Donec introeam in ſanctuariū dei. Quo intrat fides: et poſſfidē quid? Et intelligā nouiſſima. Ueniēt nouiſſima: qn̄nulli bons erit male: nulli malo erit bene. Uenient inqͣꝫ nouiſſima: qn̄ diſcernent̉ pii ab impijs: iuſti ab īiuſtis: laudatoresdei a blaſphematoribꝰ dei. Uenient qn̄ diſcernentur vt nulli(ſic̄ dictū eſt) bono ſit male: nulli maloſit bene. Quare ergomodo nō ſic? Forte et modo ſic. Sed qd̓ nunc eſt in occulto:poſt erit in manifeſto. Ingredere mecū ſi potes in ſanctuarium dei: forte ibi ſi poſſum docebo te: īmo diſce mecū ab eo qͥdocet me: etiā nūc nō malis eſſe bene: et melius eſſe bonis qͣꝫmalis: qͣꝫuis nondū venerit bonorū felicitas: nondūqꝫ venerit malorū pena nouiſſima. Forte intelliges mecū: nō eſſe bn̄malis. Rogo enī te et quero abs te: tibi quare male eſt? Reſpōſurus es. Egeſtas angit: p̄mit difficultas: dolor fortaſſemembroꝝ: timor ab inimico. Tibi ideo male eſt: qꝛ paterismala: et bene eſt illi qͥ eſt ipſum malū? Multū intereſt intermalū eſſe et malū pati. Tu qd̓ pateris nō es. Malū enī pateris: ſed tu malus nō es. Ille autē malū nō patit̉/ et malus eſtNoli ergofalli: noli falli. Non poteſt fieri vt tibi male ſit: qꝛpateris malū ⁊ illi bene ſit qͥ eſt malus. Cū enī eſt malus: putas quia nō patit̉ malum: cum patit̉ ſeipſum? Tibi male eſt:qꝛ malū alienū pateris in corpore tuo: ⁊ illi bene qͥ malū ſeipſum patit̉ in corde ſuo? Tibi male eſt: qꝛ malā habes villā:⁊ bene eſt illi qͥ malam habet aīam? Eſto bonus: qͥ habes bona. Bone ſunt diuitie: bonū eſt aurū: bone familie: bone poſſeſſiones. Om̄ia iſta bona ſunt: ſed vnde facias bene: nō quete faciant bonū. Habeto bona que te faciāt bonū. Que ſuntte. inquis iſta? Fac iudiciū: fac iuſtitiam: bona ſūt que habes.Fac iudiciū: fac iuſtitiam. Eſto et tu bonus: inter bona tua.Erubeſce bonis tuis. Eſto bonus māſurus inter bona peritura. Erubeſce bonis tuis. Noli eſſe malus in eis: ne pereas

cum eis. Cetera quomodo ſe habeāt fratres chariſſimi: quōſit ſeruanda iuſtitia: et quomodo diligenda miſericordia: etquō debeat quiſqꝫ paratꝰ eſſe ire cū dn̄o ſuo: alio tēpore donante domino diſputabimus vobis. Tenete me debitorem:ne diu habeatis fatigatorem.¶ In eadem dn̄ica: Sermo habitus ad mēſamſancti Cypriani in die dn̄ico: de iuſtitia. Sermoij. In quo dicit ꝙ opus dei cum ſit iuſtitia quomodo opus dei erit vt in chriſtum credamus.Ectiones ſanctas plures cū recitarent̉ audiuimꝰ S⁊ de his nos oportet dicere: qd̓ dn̄s fuerit donare cciAdignatꝰ. Sed lectionū om̄is auditor qd̓ recētiusAlectū eſt magis meminit: et vt inde aliqͥd a tractatore verbi dicat̉ expectat. Cū ergo in vltimū ſit ſanctū euangeliū recitatū: nō dubito expectare charitatē veſtram vt de Aiſta vinea et de cōductis: et de mercēde denarij aliqͥd audiatis: Sꝫ ego memini ſuperiore dn̄ico qͥd ꝓmiſerim. Cū enimde ſancto ꝓpheta qd̓ lectū fuerat aliqͥd exponere voluiſſem:lectum autē fuerat querēti homini quibus ſacrificijs placaret deū: renūciatū eſſe nihil ab illo deum querere niſi facereiudiciū et iuſtitiā: et diligere miſericordiā: paratūqꝫ eſſe irecū dn̄o deo ſuo: tractaui qͣꝫtum potui de iudicio: tantūqꝫ ſermo ꝓductus eſt: vt nō remaneret tēpori ſpaciū quo poſſemde ceteris diſputare. Unde me ꝓmiſi hodierno die de iuſtitia eſſe dicturū. Sed qͥ expectabatis vt de euangelio loquerer: nolite vos putare fraudatos. Opus enī in illa vinea: ip̄aeſt iuſtitia. Putate ergo vos eſſe cōductos. Qui pueri venerunt: prima hora ſe adductos putent: qͥ adoleſcētuli: tertia:qui iuuenes: ſexta: qͥ grauiores: nona: qui decrepiti: vndecima. De tēpore nolite cauſari. Opus qd̓ faciatis audite: meicedē ſecuri expectate. Et ſi attēditis: dn̄s veſter qualis eſt:nolite inuidere ſi merces eqͣlis eſt. Qd̓ eſt opus noſtis. Sedcōmemorabo. Audite qd̓ noſtis: et facite quod audiſtis. Diximus opus dei eſſe iuſtitiā. Interrogatꝰ autē dn̄s ieſus qd̓eſſet opus dei: reſpōdit. Hoc eſt opus dei: vt credatis in eū 3quē ille miſit. Poterat dicere. Iuſtitia eſt opus dei. Nūqͥdergo nos p̄ſumere aliqͥd cōducti ꝯtra patrēfamilias auſi ſumus? Si iuſtitia eſt opus dei: ſicut ego dixi: quomodo eritopus dei qd̓ dn̄s dixit: vt credat̉ in eū: ſi ipſa ſit iuſtitia credere in eū? Sed ecce inquis: a dn̄o audiuimꝰ. Hoc eſt opusdei vt credamꝰ in eū: a te audiuimꝰ qd̓ opus dei ſit iuſtitia.Proba nobis credere in xp̄m: hanc eſſe iuſtitiā? Uidet̉ mihi qm̄ iam reſpōdeo querēti et iuſta flagitāti: videt̉ tibi credere in xp̄m nō eſſe iuſtitiam? Quid eſt ergo? Impone huicoperi nomen. Proculdubio ſi bene ꝯſideras qd̓ audiſti: reſponſurus es mihi. Iſta fides vocat̉. Credere in xp̄m: fidesvocat̉. Accipio qd̓ dicis: credere in xp̄m fides vocat̉. Audiet tu aliū ſcripture locū. Iuſtus ex fide viuit. Facite iuſtiti­ Aam: credite. Iuſtus ex fide viuit. Difficile eſt vt male viuat: Fqͥ bene credit. Credite ex toto corde: credite nō claudicātesnō heſitantes: nō cōtra ip̄am fidē humanis ſuſpitionibꝰ argumentantes. Fides appellata eſt ab eo qꝛ ſit qd̓ dicit̉. Dueſyllabeſonant: cū dicit̉ fides. Prima ſyllaba eſt a facto: ſecūda a dicto. Interrogo ergo te vtrū credas? Dicis. CredoFac qd̓ dicis: et fides eſt. Ego enī reſpōdentis vocē audirepoſſum: cor credētis videre nō poſſum. Sed nūquid ego advineā cōduxi: qͥ cor videre nō poſſum? Nec ego cōduco: necopus iudico: nec ego denariū mercedē preparo. Cooperarius veſter ſum. Pro viribꝰ quas ille donare dignat̉: in vinealaboro. Quo aūt animo laborem: qͥ me cōduxit videt. Mihi j.enim (ait apl̓s) minimū eſt vt a vobis iudicer. Et vos vocēmeā poteſtis audire: nō poteſtis cor videre. Om̄es cornr̄mdeo videndū ꝓponamꝰ: et opus ex animo faciamꝰ. Conducentē nō offendamꝰ: vt libera frōte mercedem accipiamus.Et nos chariſſimi videbimꝰ inuicē corda noſtra: ſed poſteanunc autē adhuc tenebras mortalitatis huiꝰ circūferimꝰ: etad lucernā ſcripture ambulamꝰ: ſicut dicit apl̓s petrus. Ha ijbemꝰ certiorē ꝓpheticūſermonē: cui benefacitis intēdētestanqͣꝫ lucerne in obſcuro loco donec dies luceſcat: et luciferoriat̉ in cordibꝰ veſtris. Proinde chariſſimi ꝓpter ipſamfidē qua credimꝰ in deū: in ꝯparatione infideliū dies ſumꝰIn infidelitate nox cū ipſis fuimꝰ: modo lux: dicente apl̓o.Fuiſtis aliqn̄ tenebre: nunc autē lux in dn̄o. Tenebre in no-

Gvbi sͣ.

Psͣ. lxxii.

Michee.vj.

H

I

Sermo.ccxxxvij.A

Abach̓. ij.Rom. j.

Mat. xx.

ij. Petri. j.

Mat. xx.

Ephe. v.

Mich̓. vj.

j. Cor. iiij.

Ioh̓. vj.

B

C