De TemporeDiui Auguſtini.
Diui Auguſtini.clauſo aures aperuerūt: vt qd̓ reſpōdere nō potuerūt interrogati: noſſent edocti. Sꝫ qꝛ magnū eſt noſſe myſteriū: quomodo ſit dn̄s dauid et filiꝰ dauid: quomodo ſit vna perſonahomo et deꝰ: quomodo ſit informa hominis minor patre: informa dei eqͣlis patri: quomodo iterū dicit. Et pater maiorme eſt. Et ego et pater vnū ſumꝰ: qꝛ magnū eſt ſacramētum:vt capi poſſit: mores informādi ſunt. Indignis enī clauſumeſt: ꝓmerentibꝰ aperit̉. Nec lapides: nec vectes: nec pugni:nec calces ſunt qͥbus pulſamꝰ ad dn̄m. Uita pulſat: vite aperitur. Corde petit̉: corde querit̉: corde pulſat̉: cordi aperit̉.Cor autē hoc qd̓ recte petit: recteqꝫ pulſat: et querit: piū eſſedebet. Primo amare deū gratis. Hec eſt enī pietas: nec ſibi extra illū ponere mercedē: quā expectet ex illo. Illo eniꝫmelius eſt nihil. Et qͥd charum petit a deo: cui ipſe deus vilis eſt? Terrā dat: et gaudes: amator terre: et factꝰ terra. Sigaudes quādo dat terrā: quāto ampliꝰ gaudere debes cū ſeipſum dat tibi: qͥ fecit celū ⁊ terrā? Gratis gͦ amādus eſt deꝰNam diabolꝰ hoc ſancto Iob neſciēs qd̓ in illo intus ageretur: magnū crimen obiecit dicēs. Nūquid gratis colit Iobdeū? Ergo ſi aduerſariꝰ hoc obiecit: timere debemꝰ ne hocnobis obijciat̉. Cū magno enī calūnioſo habemus negociū.Si querit fingere qd̓ nō eſt: quāto magis obijcere quod eſt:Gaudeamꝰ tamen: qꝛ talis eſt iudex qͥ falli ab accuſatore noſtro nō poteſt. Nā ſi hoīem haberemꝰ iudicē: huic quicquidvellet fingeret inimicꝰ. Nemo eſt eniꝫ diabolo aſtutior falſacrimina ad cōfingendū. Nā ⁊ nūc oīa falſa crimina de ſanctꝭipſe cōfingit. Scit ſuas criminationes valere nō poſſe apuddeū: inter homīes illas ſpargit. Et hoc ei qͥd ꝓdeſt: cū dicatapl̓s. Gloria noſtra hec eſt teſtimoniū cōſciētie noſtre? Pu-tatis tamen qꝛ ille falſacrimīa nulla aſtutia cōfingit? Nouitquid inde mali agat: niſi ei reſiſtat vigilātia fidei. Ideo enīet de bonis mala ſpargit: vt infirmi nō putēt aliquos eſſe bonos: et tradant ſe rapiēdos libidinibꝰ ⁊ diſſipādos: dicētesapud ſeipſos. Quis eſt enī qui ſeruat mādatū dei: aut qͥs eſtqui ſeruat caſtitatē? Dū putat quia nemo: ipſe ſit nemo. Hocergo agit diabolꝰ. Sed talis erat vir iob: de quo nihil poſſetcōfingere. Nota enīerat ⁊ nimis clara vita eiꝰ. Sꝫ qꝛ multashabebat diuitias: hoc obiecit. Qd̓ et ſi eſſet: in corde eſſe poſſet: in moribꝰ apparere nō poſſet. Colebat deū: faciebat elemoſynas. Et qd̓ corde faciebat: nemo ſciebat: nec ip̄e diabolus ſꝫ deꝰ nouerat. Perhibet deꝰ teſtimoniū ſeruo ſuo. Diabolꝰ calūniat̉ ſeruo dei. Permittit̉ ille tentari: ꝓbatur Iob:cōfundit̉ diabolꝰ. Inuenit̉ Iob gratis colere deū: gratis diligere. Non qꝛ aliqͥd: ſed qꝛ ſeipſum nō abſtulit. Ait enī. Dn̄sdedit: dn̄s abſtulit: ſicut dn̄o placuit ita factū eſt: ſit nomendn̄i benedictū. Ignis tentationis acceſſit: ſed aurū nō ſtipu-lam inuenit. Abſtulit et ſordes: nō cōuertit incinerē. Quia gͦad ſacramentū dei intelligendū: quō xp̄s et homo et deꝰ ſit:cor mundādū eſt. Mundat̉ autē moribꝰ: vita: caſtitate: ſan-ctitate: dilectione: ⁊ fide q̄ per dilectionē operat̉. Hoc auteꝫqd̓ loquor: totū tanqͣꝫ arbor eſt que radicem habet in corde.Neqꝫ enī facta ꝓcedūt niſi de cordis radice: vbi ſi plātaueris cupiditatē: ſpine ꝓcedūt. Statim dn̄s poſt iſtā queſtionem ꝓpoſitā iudeis: illis reſpōdere nō valētibꝰ: ſubiecit demoribꝰ loqui: vtoſtēderet quare illi indigni fuerint ītelligere qd̓ interrogauit. Miſeri enī: ſuperbi: cū reſpōdere nō poſſent: vtiqꝫ debuerūt reſpōdere. Neſcimꝰ nos. Magiſter dicnobis. Obmutuerūt in ꝓpoſitione. nec os aperuerūt ad inqͥxiij ſitionē. Et ſtatim dn̄s de ſuperbia illorū. Cauete (inquit) axx. ſcribis: qui amāt p̄ſidere in ſynagogis: ⁊ diligūt primū locūin cōuiuijs. Non qꝛ accipiūt: ſed qꝛ diligūt. Hic enī cor eorūaccuſauit. Accuſator cordis autē eſſe non poſſēt: niſi cordisinſpector. Oportet enī vt ſeruo dei habēti aliquē honorē ineccleſia deferat̉ primꝰ locus: qꝛ ſi non deferat̉: malū eſt illi qͥnō defert: nō tn̄ bonū eſt illi cui defertur. Oportet ergo vt incōgregatione chriſtianoꝝ prepoſiti plebis eminētiꝰ ſedeāt:vt in ipſa ſede diſtinguātur ⁊ eorū officiū ſatis appareat: nōtamen vt inflent̉ de ſede: ſed vt cogitent ſarcinā vnde reddituri ſuntrationē. Quis autē nouit: vtrum hoc ament an nonament? Res iſta cordis eſt: iudicē habere nō poteſt niſi deūIpſe autē dn̄s admonebat ſuos ne inciderēt in tale fermentum: qd̓ alio loco dicit. Cauete a fermēto phariſeorū ⁊ ſaduceorum. Et cū putarent illi ꝓpterea hoc eū dicere qꝛ panesnō intulerāt: reſpōdit eis. Excidit vobis quot milia ſatura-
Iti ſunt ex quinqꝫ panibꝰ; Tūc intellexerūt inqͥt: quia fermētum dactrinā eorū dicebat. Amabāt enim illi iſta tēporalia:eterna ꝟo nec timebāt mala: nec diligebāt bona. Clauſo cor-de intelligere nō poterāt qd̓ dn̄s interrogauit. Quid aūt faciat dei eccleſia vt poſſit intelligere qd̓ prima meruit credere? Faciat capacē animū ad recipiendū qd̓ dabit̉. Quod vtfieret .i. vt capax animꝰ eſſet: dn̄s deus noſter ſuſpēdit ꝓmiſſa: nō abſtulit. Ideo ſuſpēdit: vt nos extendamꝰ. Ideo nosextēdimꝰ: vt creſcamꝰ. Ideo creſcimꝰ: vt attingamꝰ. Uide Plapl̓m paulū in ſuſpēſa extēſum. Nō quia iā acceperim: autiam ꝑfectus ſim. Fratres: ego me nō arbitror apprehēdiſſe.Unū autē: que retro oblitꝰ: in ea que ante ſunt extentus: ẜmintentionē ſequor ad palmā ſuꝑne vocationis dei in xp̄o ieſu. Ille in terra currebat: ſed in ſpū aſcēdebat. Uide ergo extentū: vide ad ſuſpēſa pendentē. Sequor (inqͥt) ad palmā ſuperne vocationis dei in xp̄o ieſu. Ambulādū ergo eſt: nec pedes vngendi: nec iumēta querēda: nec nauis ꝓuidēda. Affectu curre: amore ambula: charitate aſcēde. Quid q̄ris? UiāInhere chriſto: qͥ deſcēdendo et aſcēdēdo ſeipſum fecit viāUis aſcēdere? Aſcendentē tene. Tu enī per teipſum leuarete nō potes. Quia nemo aſcēdit in celū: niſi qͥ de celo deſcen ꝯdit: filiꝰ hominis qͥ eſt in celo. Si nemo aſcēdit: niſi qͥ deſcendit. Ipſe aūt eſt filiꝰ hominis dn̄s noſter ieſus: vis ⁊ tu aſcēdere: mēbrū ipſiꝰ eſto qui ſolus aſcēdit. Etenī ille caput cūceteris mēbris: vnus homo eſt. Et cū aſcēdere nemo poteſt:niſi qͥ in eius corpore mēbrū ipſiꝰ factus fuerit: implet̉: quianemo aſcēdit niſi qui deſcēdit. Non enī potes dicere. Eccequare aſcēdit: verbi gratia: petrꝰ: quare aſcēdit paulꝰ: quare aſcēderunt apoſtoli: ſi nemo aſcēdit niſi qui deſcēdit? Reſpondet̉ tibi. Petrus: paulꝰ: ceteri apoſtoli: ⁊ om̄es fidelesqͥd audiūt ab apoſtolo? Uos autē eſtis corpus chriſti: ⁊ mē j. Lbra ex parte. Si ergo corpus xp̄i et mēbra ſunt: noli facereduos. Reliquit enī ille patrē et matrem: et adheſit vxori ſuevt eſſent duo incarne vna. Reliquit patrē: qꝛ nō hic ſe oſten Edit ſe equalē patri. Semetipſum enī exinaniuit: formā ſerui Raccipiēs. Reliquit et matrē ſynagogā: de qua carnaliter natus eſt. Adheſit vxoriſue .i. eccleſie ſue. Qd̓ teſtimoniū ⁊ ip̄ecū cōmemoraret ꝙ ſeparari nō liceret cōiugiū: demōſtrauitNon legiſtis inqͥt: qꝛ deꝰ qͥ fecit ab initio maſculū et feminā Nfecit eos? Erūt duo (inqͥt) in carne vna. Qd̓ ergo deꝰ cōiunxit: homo nō ſeparet. Et quidē: duo in carne vna. Sequit̉ etdicit. Igit̉ iam nō duo: ſed vna caro. Nemo aſcēdit: niſi qui vl̓deſcēdit. Nā vt noueritis quia vnꝰ homo eſt ſpōſus et ſpon Iſa ẜm carnē xp̄i: nō ẜm diuinitatē: nam ẜm diuinitatē qd̓ eſtille: nos eſſe nō poſſumꝰ: qꝛ ille creator: nos creatura: ille effector: nos facti: ille cōditor: nos cōditi: ſed vt eſſemꝰ cum illovnū in illo: caput nr̄m eſſe voluit accipiendo carnē ex nobisin qua moreret̉ ꝓnobis. Ut noueritis ergo qꝛ hoc totū vnꝰeſt xp̄s: ꝑ Eſaiam dixit. Sicut ſpōſo alligauit mihi mitram Eet ſicut ſpōſam induit me ornamēto. Ipſe ſpōſus: ipſe ſpōſaIpſe plane ſponſus in capite: ſpōſa in corpore. Erūt (inqͥt) Eduo in carne vna. Et nō iam duo: ſed vna caro eſt. Itaqꝫ admēbra ipſius pertinētes: vt hoc ſacratllentū intelligamꝰ: vtdixi: fratres pie viuamꝰ: deūgratis diligamꝰ. Ipſe autemqui oſtēdit peregrinātibꝰ formā ſerui: ſeruat ꝑuenientibusformā dei. De forma ſerui ſtrauit viam: de forma dei condidit patriā. Quia ergo multū eſt adnos capere hoc: ſed nō eſtmultū credere hoc. Niſi enī credideritis ait Eſaias: nō intelligetis. Ambulemus per fidē qͣꝫdiuperegrinamur a dn̄o: ij.donec ad ſpeciē perueniamꝰ: vbi videbimꝰ facie ad faciem jEt ambulātes per fidē: bene operemur. In bonis operibusgratuita ſit dilectio dei: benefica ſit dilectio proximi. Deoenī qd̓ preſtemꝰ nō habemus. Sed qꝛ proximo habemꝰ qd̓preſtemꝰ: preſtando indigēti promerebimur abundantem.Inde vnuſquiſqꝫ qd̓ habet: preſtet alteri. Quicquid plus habet largiat̉ inopi. Alius habet pecuniā: paſcat pauperem:veſtiat nudū: edificet eccleſiam. Operet̉ de pecunia quicqͥdboni poteſt. Alius habet cōſilium: regat ꝓximū: pellat tenebras dubitationis luce pectoris. Alius habet doctrinā: eroget de cellario dn̄i: miniſtret cōſeruis cibaria: cōfortet fideles: reuocet errantes: querat perditos. Ꝙtum poteſt faciat. Eſt qd̓ ſibi pauperes etiam erogent: alius claudo pedesaccōmodet: alius ceco ſuos oculos duces prebeat. Alius viſit et infirmū: alius ſepeliat mortuū. Sūt iſta in om̄ibus: vt
Ioh̓. xiiijIoh̓. x.
DIob .j.
ij. Cor. j.
Iob. .j.
Gal̓. v.
Mat. xvj.
Mat. xvj.
Mat. y.. iiiLuce. xx.
vbi sͣ.
C
E
E
Phil̓ .iij.
Ioh̓. iij.
Eſaie. lxj.
Eſaie. lxj.
Mat. xix.
vbi sͣ.Ioh̓. iij.
Ephe. v.
j. Cor. xij.
HEphe. v.Phil̓. ij.
HEphe. v.Phil̓. ij.
E ſaie. vij.ij. Cor. v.j. Cor. xiij.