De tempore.Diui Auguſtini
Diui Auguſtini
Diui Auguſtinigatione alteriꝰ immūdi ſpūs: ſicut volūtas bōa ſine adiutorio ſctīſpūs nō pōt eſſe. Nam eē poſſe volūtatē malā ętiā ſinealiquo ſpū vel ſeducēte vel incitāte ī ip̄o diabolo ſatꝭ oſtēdit̉qui ꝑnll̓ū aliū diabolū ꝓpria volūtate factꝰ diabolꝰ inuenit̉Uolūtas itaqꝫ mala ſiue cupiditate rapiat̉: ſiue timore reuocetur: ſiue leticia diffundat̉: ſiue triſticia cōtrahat̉: atqꝫ ī hisoībus perturbationibꝰ animi quecūqꝫ ſunt: alijs vel aliotꝑegrauia cōtēnat ⁊ ꝑferat: pōt et ſine alterius ſpūs inſtinctu ſeip̄am ſeducere: ⁊ defectu a ſuperioribꝰ ī inferiora lapſando:qͣꝫto iocundius eſtimauerit qd̓ adipiſci appetit vel amitteremetuit: vel adeptū gaudet: vel amiſſum dolet: tm̄ tolerabiliꝰꝑferre qd̓ ſibi minꝰ eſt ad patiēdū qͣꝫ illd̓ ad fruēdū. Quicqͥdeniꝫ illud ē: ex creatura ē: cuiꝰ nota volūtas ē. Quodāmodoenī familiari cōtactu atqꝫ cōnexū ad experiēdā eiꝰ ſuauitatēadiacet amāti creature amata creatura. Uolūtas aūt creatoxvris de qͣ ſcriptū eſt. Et torrēte voluptatis tue potabis eos: lōge alterius gn̄is ē. Neqꝫ enim ſicut nos creatura ē. Niſi ergoamor eius det̉ inde nobis: nō eſt vnde eſſe poſſit in nobis. Acper hͦ volūtas bona qͣ diligit̉ deus ī hoīe nō pōt eſſe: niſi in qͦdeꝰ operat̉ ⁊ velle. Hec igit̉ volūtas bona: id ē volūtas deofideliter ſubdita: volūtas ſctītate ſuꝑni ardoris accēſa: volūtas q̄ diligit deū ⁊ ꝓximum ꝓpter deū: ſiue amore de quo re.xj. ſpōdit apl̓s petrꝰ. Dn̄e tuſcis qꝛ amote. Sine timore: de qͥ dicit apl̓s paulus. In timore ⁊ tremore veſtrā ipſoꝝ ſalutē opexij ramini. Siue gaudio: de qͦ dicit. Spe gaudētes: ītribulatione patiētes. Siue triſticia: qualēſe dixit habuiſſe magnā ꝓiij. fratribꝰ ſuis. Quecūqꝫ amara ⁊ aſperaſufferat: charitas deiv. eſt q̄ oīa tolerat: q̄ non diffundit̉ in cordibus nr̄is niſi ꝑ ſpm̄A ſāctū qͥ datus ē nobis. Unde nequaqͣꝫ dubitāte pietate: ſicutvj. charitas ſancte amātiū: ita patiētia pietolerātiū dei donū ēNeqꝫ enī ſcriptura fallit aūt fallit̉: q̄nōſolū in veteribꝰ librishabet huiꝰ rei teſtimonia cū deo d̓r. Patientia mea tu es: etab ip̄o eſt patiētia mea. Et vbi alius ꝓph̓a dic̄: accipere nosſpm̄ fortitudinis: verumētiā in apoſtolicis litteris legit̉. Qꝛvobis datū eſt ꝓ xp̄o non ſolū vt credatis in eū: ſꝫ vt etiā patiamini ꝓ eo. Non ergo qͣſi de ꝓprio faciat animū elatū: qd̓iij. ſibi auditeſſe donatū. Si qͥs aūt nō habēs charitatē q̄ ꝑtinetad vnitatē ſpūs ⁊ vīculū pacis: qͦ catholica eccl̓ia cōgregatacōnectit̉: in aliquoſciſmate cōſtitutus: ne xp̄m neget patiturtribulationes: anguſtias: famē: nuditatē: ꝑſecutionē: ꝑiculacarceres: vincula: tormēta: gladiū vel flāmas: vel beſtias: vl̓ip̄am crucētimore gehennaꝝ ⁊ ignis eterni: nullo modo iſtaculpāda ſunt: immo vero et hic laudanda patiētia ē. Nō enīdicere poterimꝰ melius ei fuiſſet vt xp̄m negādo nihil eoruꝫpateret̉ q̄ paſſus ē cōfitendo: ſꝫ exiſtimādū fortaſſe tolerabilius ei futurūqͣꝫ ſi xp̄m negādo cūcta illa vitaret: vt illud qd̓iij. ait apl̓s. Si tradidero corpus meū vt ardeā: charitatem aūtnō habeā: nihil mihi ꝓdeſt: nihil ꝓdeſſe intelligat̉ ad regnūcelorū obtinēdū: nō ad extremi iudicij tolerabiliꝰ ſuppliciūſubeūdū. Sed merito queri pōt: vtrū iſta patiētia donū deivij. ſit: an viribꝰ tribuēda ſit volūtatis hūane: qͣquiſqꝫ ab eccl̓iaſeparatꝰ non ꝓ errore qͥ eū ſeparauit: ſꝫ ꝓ veritate ſacramētiſeu verbi q̄ apud eū remāſit timore penaꝝ eternarum penaspatit̉ tꝑales. Cauendū eſt enī ne forte ſi dei donū iſtā patiētiā dixerimꝰ: hi quibꝰ ineſt etiā ad regnū dei ꝑtinere credāt̉Si aūt donū dei eſſe negauerimꝰ: cogamur fateri ſine adiutorio et munere dei in volūtate hoīs eſſe poſſe aliquid boniNeqꝫ enī hoc nō eſt bonū vt credat eterno ſupplicio ſe eſſe puniendū ſi negauerit xp̄m: vt ꝓ iſta fide qualecūqꝫ ſuppliciuꝫꝑferathūanū. Proinde ſicut negandū nō ē etiā hoc eē donūita intelligendū ē alia eē dei dona filiorū illius hieruſalem q̄ſurſum libera ē mater nr̄a. Hec ſunt enī quodāmō heredita-ria ī quibꝰ ſumus heredes dei: coheredes aūt xp̄i. Alia veroxviij. q̄ poſſūt accipere etiā filij ꝯcubinaꝝ: quibꝰ iudei carnales ⁊.iij. ſciſmatici vel heretici ꝯparant̉. Ꝙͣuis enī ſcriptū ſit. Eijceancillā ⁊ filiū eiꝰ. Neqꝫ enī heres erit filius cōcubine cū filioxxj.meo iſaac. Et abrahe dixit deꝰ. In iſaac vocabit̉ tibi ſemena. ix. Quod ſic eſt apl̓s interpretatus: vt diceret: id ē non qui filijcarnis hi filij dei: ſed filij ꝓmiſſionis deputant̉ in ſemine: vt.iij.intelligeremꝰ ſemē abrahe ẜm iſaac ꝓpter xp̄m ad dei filiospertinere qui ſunt corpus xp̄i ⁊ mēbra: id eſt eccleſia dei vnavera: germana: catholica: tenēs piā fidem: nō ea q̄ ꝑ elationēvel ꝑ timorē: ſed eam q̄ per dilectionē operat̉. Tn̄ etiā filiosconcubinarū qn̄ a filio ſuo iſaac diuiſit abrahā: nonnulla eis
largitus ē munera: ne relinquerent̉ oīno inanes: nō vt tenerētur heredes. Sic enī legimus. Dedit aūt abrahā oēm cēſum Denſuū iſaac filio ſuo: et filijs cōcubinarū ſuaꝝ dedit abrahā munera: ⁊ diuiſit eos ab iſaac filio ſuo. Si ergo filij ſumꝰ liberehieruſalē: alia dona exheredatoꝝ: alia intelligamꝰ heredū.Hi enim heredes ſunt quibus d̓r. Non enī accepiſtis ſpiritū Ro.ſeruitutis iterū in timore: ſꝫ accepiſtis ſpm̄ adoptiōis filioꝝin quo clamamus: abba pater. Clamemus ergo ſpū charitaDtis: ſed donec veniamꝰ ad hereditatē in qͣ ſemꝑ maneamus: Ca. jliberali amore ſimꝰ: nō ſeruili timore. Patiēter clamemusqͣꝫdiu pauꝑes ſumꝰ: donec illa hereditate ditemur. Magnaquippe inde pignora accepimus qd̓ ad nos ditandos pauꝑfactus eſt xp̄s: quo in ſuꝑnas diuitias exaltato: miſſus ē quiſancta deſideria nr̄is cordibꝰ inſpiraret ſpūſſanctus. Horūpauperū adhuc credentiū nondū cōtēplantiū: adhuc ſperantium: nondū tenentiū: adhuc deſiderio ſuſpirantiū: nondumfelicitate regnātiū: adhuc eſuriētiū et ſitiētiū nōdū ſatiatoꝝHorū ergo pauperū patiētia nō peribit in eternū: nō quia etillic patiētia erit vbi qd̓ toleret̉ nō erit: ſed nō peribit ſicut dictū eſt: qꝛ infructuoſa nō erit. Fructū aūt habebit eternū: iōnō peribit in eternū. Quiſqͥs aūt laborat inaniter: cū eū ſpesfefellerit ꝓpter quā laborabat: merito dicit. Perdidi tātumlaborē. Quiſquis vero ad ſui laboris ꝓmiſſa ꝑuenerit: gratulās dicit. Nō ꝑdidi laborē meū. Dicitur aūt labor nō periſſenō qꝛ manet ꝑpetuꝰ: ſed quia nō eſt inaniter fuſus. Sic ⁊ patientiā pauperū xp̄i ſed ditandorum heredū xp̄i non peribitin eternū: non qꝛ et illic patiēter ferre videbimur: ſꝫ qꝛ ꝓ hisq̄ hic patiēter ꝑtulimus eterna beatitudine ꝑfruemur. Nondabit finem ſempiterne felicitati: qͥ donat tēporalē patiētiaꝫvoluntati: quia vtrūqꝫ munus donate donatum ē charitati¶ Item ī eadē dn̄ica. Homelia de eo qd̓ ſcriptūeſt in euāgelio ẜm Lucā. Beati oculi qui vident Li⁊cͣ. que habetur inter ſermones de Uerbis domini. xxxvij. fo. lvj. Et in libro Quinquaginta homeliarum. xxxviij. fo. cxxix.¶ Dn̄ica quartadecima. De beato Iob. Ser. j.In quo declarat quomodo iob duobus modistemptabatur intus videlicet ⁊ foris.Romptiorē me ad loquendū vr̄a ſctītas p̄monet̉: Setiā dudū de ſcripturis inſinuata oī cū deuotiōe ccrAdicēdi fiduciā tribuit: quē deꝰ gratāter vobis auAdire mōſtrauit. Sic nos vr̄a ſctītas de iob dicētēaccipiat: vt audire ſe tanqͣꝫ ruſticum credat. Nō fuco ẜmōesinfectos dicere arbitret̉: qͥ illius magiſterio ſimpliciter dicere ꝓfitet̉. Aduerſus iob diabolus pugnā impetrauit: cuiꝰ filios ruina cū extingueret: factus ē poſt diuitias inops: poſtfamilias ſolus: poſt numeroſā ſobolē nullius pr̄: patrimonionaufragus: in corꝑe edaces penas vno robore fidei ſuſtinebat. Diuitie ī inopiā cecider̄t. Hic noua expergiſcit̉ nuditate: nullus fuit ꝓximus: qꝛ rara ē miſeris amicitia. Corporisſanitas vulneribꝰ immutat̉. Gaudiū ī dolorē cōuertit̉: nullꝰartus qͥ nō flagellis valitudinū agitet̉. Deniqꝫ ſub ſterqͥlinioiacuit p̄clara iuſticia: ⁊ cū vulnerata caro ꝓbaret̉ ī membrisincolumē pectꝰ ſeruabat interiꝰ. Nihil erat a capite vſqꝫ adpedes: qd̓ nō affligeret pena. Undiqꝫ circūuallantibꝰ penisſtetit: et vn̄ feruebat diaboli inuidia: inde ſumpta ē fatigatavictoria. In corꝑetorquebatur: et ſpū ꝓbabatur. Uermibꝰcorpus inquietis doloris tolerabat geminata ſupplicia: quēfluxe carnis putredinē predurabatfecūda calamitas: nō noctibꝰ quies: nō diebꝰ requies. Torquebat̉: ⁊ orabat. Alid̓ poſtulabathoſtis: aliud precabatur vociferatio cōfeſſoris. Diſſolutꝭ neruis ſaniei profluuiū aſꝑior teſta radebat: atrox cruciatꝰ mutabat. Reges nō agnoſcebat: ⁊ ꝯfoſſum corpꝰ ī ſtercore recūbebat In naufrago corꝑe īcolumis iuſticia tutat̉ ⁊ꝑiclitātibꝰ mēbris: auctori vulnerū pectꝰ ſerat̉. Oīa exceptoſpū occupauerat hoſtis. Non fuit qͥ reciprocū redderet munus mercedibus: delicata matrona in alienis domibꝰ ſeruitq̄ imperare ꝯſueuerat Ubi poſt ſolis occaſum diurna ſupplicia dure trāſigebat: quietē expectabat: ⁊ fatigatis matronadigitis: ſuccedentem diē lachrymātibus oculis deducebat.
Ca. xxiiij.
Ca .xxv.Psͣ .xxxv
j. Cor. xiijRoma. v.AACa .xxvj.
j. Cor. xii.Roma. v.
A2Ca. xxvj.
Ephe. iiij
Iohā. xxj.Phil̓. ij.Roma. xij
Phil̓. ii.
Gal̓. iiij.C CCa. xxviij.Ro. viij.Gen̄. xxj.
Roma. ixGal̓. iiij.
Phiᵛ i.
Psͣ. lxj.
Psͣ. lxj.Phil̓. j.
j. Cor. viij.
Gal̓. v.
BBCa. xxvij.
Ro. viij.
Ro. viij.DDCa. xxix.
HMCa. xxix.
Sermoccxxiiij.
Aen̄ xxy
Iob .j.
Msͣ. lxj.
Iuce j.
B