Ser. ccxxiij. Dn̄ica. xiij. pꝰ fe. tri. Ser. iij. Fo. cccxxx.

ferenda fortiorem: quāto in eo eſt maior charitas dei. Sedcupiditas mundi initiū habet ex arbitrio volūtatis: ꝓgreſſum ex iocūditate voluptatis: firmamentū ex vinculo cōſuea. v. tudinis. Charitas aūt dei diffuſa eſt in cordibus noſtris: nōvtiqꝫ ex nobis: ſed ꝑ ſpiritumſanctū qui datus ē nobis. Proinde ab illo eſt patientia iuſtorū: per quē diffundit̉ charitaseorū. Quam charitatem laudās atqꝫ cōmendans apoſtolusxiij. inter cetera eiꝰ bona dixit eā et cūcta ſufferre. Charitas inqͥtmagnanima eſt. Paulopoſt ait. Omnia tolerat. Quāto ergomaior eſt in ſanctis charitas dei: tātomagis ꝓ eo qd̓ diligit̉Et quanto maior eſt in peccatoribus cupiditas mūdi: tantomagis pro eo qd̓ concupiſcit̉ oīa tolerantur. Ac per hoc indeeſt patientia vera iuſtorum: vnde eſt in eis charitas dei. Etinde eſt patiētia falſa iniquorū: vn̄ eſtin eis cupiditas mūdiā. ij. Propter quod dicit Ioh̓es apl̓s. Nolite diligere mundumnec ea q̄ in mūdo ſunt. Si quis dilexerit mundū: dilectio patris non eſt in ip̄o: qꝛ omne qd̓ in mundo ē: concupiſcētia carnis eſt et cōcupiſcēti a oculorū ⁊ ambitioſeculi: q̄ non ē a pr̄eſed ex mūdo eſt. Hec igitur cōcupiſcētia q̄ non eſt ex pr̄e ſedex mūdo: quanto fuerit in hoīe vehemētior et ardētior: tātoſit quiſqꝫ pro eo quod cōcupiſcit oīm moleſtiarum dolorūqꝫpatiētior. Idcirco ſicut ſupra diximus: nō eſt iſta patientiade ſurſum deſcendēs: patiētia vero piorū de ſurſum ē deſcēl. iij dens a patre luminū. Itaqꝫ illa terrena eſt: iſta celeſtis. Illaanimalis: iſta ſpiritalis. Illa diabolica: iſta deifica: qm̄ concupiſcētia qͣ fit vt peccātes oīa pertinaciter patiātur: ex mūdo eſt. Charitas aūt qua fit vt recte viuentes oīa fortiter patiantur: ex deo eſt. Et ideo illi falſe patientie pōt ſine adiutorio voluntas hūanaſufficere: tanto durior quāto cupidior: ⁊eo tolerabilius mala ſuſtinens quo ipſa fit peior. Huic autēque vera patiētia ē: ideo volūtas hūana niſi deſuper adiutaet inflammata nō ſufficit: quiaſpūſſanctus eſt ignis eiꝰ: quoniſi accenſa diligat impaſſibile bonū: ferre non pōt qd̓ patūmalū. Sicut enim diuina teſtātur eloquia. Deus charitas ē:ij. et qui manet in charitate: in deo manet ⁊ deus in eo. Quiſqͥsiij. ergo contendit haberi poſſe dei charitatē ſine dei adiutorioquid aliud cōtēdit niſi habere deū poſſe ſine deo? Quis aūthoc dicat xp̄ianus: quod nullus audet dicere inſanus. Exultans ergo apud apoſtolū vera: pia fideliſqꝫ patiētia dicit inore ſanctoꝝ. Quis nos ſeꝑabit a charitate xp̄i? Tribulatio:an anguſtia: an ꝑſecutio: anfames: annuditas: an periculū:ij. an gladius? Sicut ſcriptū eſt. Quia ꝓpter te mortificamurtota die: deputati ſumus ſicut oues victime. Sed ī his oībꝰſuperuincimus ꝑ eū qui dilexit nos. Deīde ſeqͥtur ⁊ adiūgitCertus ſum enim: qꝛ neqꝫ mors neqꝫ vita: neqꝫ angelꝰ: negprincipatꝰ: neqꝫ poteſtates: neqꝫ preſentia: neqꝫ futura: neqꝫaltitudo: neqꝫ ꝓfundum: neqꝫ creatura alia poterit nos ſeꝑav. rare a charitate dei q̄ eſt ī xp̄o ieſu dn̄o noſtro. Hec ē illa charitas dei q̄ diffunditur incordibꝰ noſtris: nō ex nobis: ſedſpm̄ſanctum qui datus ē nobis. Malorum aūt cōcupiſcētiaꝓpter quam in eis eſt falſa patiētia: non eſt ex pr̄e: ſicut dicitij. apl̓s ioh̓es: ſꝫ ex mūdo eſt. Hic dicit ⁊ aliqͥs. Si ex mūdo eſtcōcupiſcētia malorū ꝑ quā fit vt mala oīa ꝓ eo ꝙ ab illis concupiſcitur ꝑferāt: quo ex eorū d̓r voluntate? Quaſi vero nōet ipſi de mūdo ſint cū ab eis diligitur mūdꝰ: deſerētes eū ꝑquē factus eſt mūdus. Seruiunt enī creature: potiꝰ qͣꝫ creatori: qͥ eſt bn̄dictꝰ in ſecula. Siue itaqꝫ mūdi vocabulo ioh̓esapl̓s dilectores ſignificauerit mūdi: volūtas q̄ ex ipſis eſt.vtiqꝫ ex mūdo eſt: ſiue mūdi nomine celū et terrā et quecūqꝫin eis ſunt: hoc ē vniuerſam cōplexus ſit creaturā: voluntasꝓculdubio creature q̄ non ē creatoris ex mūdo eſt. Propterqd̓ talibus dn̄s dicit. Uos deorſum eſtis: ego de ſurſum ſumj. Uos de hoc mūdo eſtis: ego nō ſum de hoc mūdo. Apl̓is auy. tem dicit. Si de mūdo hoc eſſetis: mūdꝰ qd̓ ſuū erat diligeret. Sed ne ſibi amplius arrogarēt qͣꝫ eorū mēſura poſcebatet hoc qd̓ eos nō eſſe dixit ex mūdo: nature putarent eſſe nongratie. Quia vero inquit. De mūdo nō eſtis: ſꝫ ego elegi vosde mundo: ꝓpterea odit vos mundus. Ergo de mūdo erāt.Nam vt et de mundo non eſſent: electi ſunt de mundo. Hancautem electionē non precedentiū in bonis operibꝰ meritoꝝcj. ſed electionem gratie demōſtrans apoſtolus ſic inqͥt. Et inhoc tēpore reliquie per electionē gratie ſalue facte ſunt. Siautē gratia: iam nō ex operibus: alioquin gratia iam nō eſtgratia. Hec eſt electiogratie: quia omīa bona merita preue-

9er. iij. Fo. cccxxxiiiniuntur humana. Si enim vllis bonis meritis datur: iā nongratis donatur ſed debita redditur: ac per hoc nō vero noīegratia nuncupatur: vbi merces (ſicut idem dicit apoſtolusnō imputatur ẜm gratiā ſed ẜm debitū. Si autem vt vera ſitgratia: id eſt gratuita: nihil inuenit in homine cui merito debeatur: quod bene intelligitur ⁊ in eo quod dictum eſt. Pronihiloſaluos facies eos: profecto ip̄a dat merita: nō meritisdatur. Preuenit ergo etiam fidē: ex qua omnia bona operaincipiunt. Iuſtꝰ enim (ſicut ſcriptū eſt) ex fide viuit. Porroautem gratia nō ſolū adiuuat iuſtum: verumētiam iuſtificatimpium. Et ideo etiam cū adiuuat iuſtū ⁊ videtur eiꝰ meritis reddi: nec ſic deſinet eſſe gratia: qm̄ id adiuuat quod ip̄aeſt largita. Propter hanc itaqꝫ gratiā que cuncta bona merita humana precedet: non ſolum chriſtus ab impijs occiſus ēverumētiam ꝓ impijs mortuus eſt. Et anteqͣꝫ moreretur nōvtiqꝫ iuſtos ſꝫ iuſtificādos elegit apoſtolos: qͥbus ait. Egovos de mundo elegi. Quibus enim dixit. De mūdo nō eſtisne putarent ſe nunqͣꝫ fuiſſe de mūdo: mox addidit. Sed egovos de mūdo elegi. Profecto vt de mundo non eſſent: ipſiin eos electiōe collatum eſt. Quo circa ſi per ſuam iuſticiamnon per gratiam eius eligerentur: non de mūdo electi eſſent:qm̄ de mundo iam nō eſſent ſi iam iuſti eſſent. Deinde ſi propterea ſunt electi: quia iam iuſti erant: ipſi priores iam dn̄melegerāt. Quis enim poteſt eſſe iuſtus: niſi eligēdo iuſticiā?Finis aūt legis xp̄s ad iuſticiam omni credēti. Qui factus Ieſt nobis ſapientia a deo et iuſticia et ſanctificatio. Ipſe eſt iergo noſtra iuſticia. Unde ⁊ antiqui iuſti ante incarnationēverbi: in hac fide chriſti: et in hac vera iuſticia quod ē nobisxp̄s: iuſtificati ſunt: hoc credentes futurū qd̓ nos credimusfactum. Gratia ſalui facti per fidē: nō ex ſeipſis ſꝫ dei dono: īnon ex operibus ne forte extollerentur. Bona qui ppe operaeorū non preuenerunt mīam dei: ſed ſecuta ſunt. Ip̄i quippeaudierunt: ipſi ſcripſerunt longe anteqͣꝫ chriſtus veniſſet incarne. Miſerebor cui miſertus ero: et miſericordiā preſtabo ēcui miſericors fuero. E quibus dei verbis: tanto poſt apoſtelus paulus diceret. Igitur non volentis neqꝫ currentis: ſed Imiſerentis ē dei. Ipſorum etiā vox eſt longe anteqͣꝫ chriſtusveniſſet in carne. Deus meus: miſericordia eius preueniet⁊me. Quomodo autēpoſſent alieni eſſe a fide chriſti: quorumcharitate etiā nobis prenūciatꝰ eſt xp̄s: ſine cuiꝰ fide quiſqͣꝫmortalium nec fuit: nec eſt: nec eſſe aliquando poterit iuſtusSi ergo iam iuſti a chriſto eligerentur apoſtoli: prius illumipſi elegiſſent: vt iuſti eligi poſſent: ſine illo iuſti eſſe poſſentSed non ita factū eſt. Ipſe quippe illis ait. Non vos me ele­ Igiſtis: ſed ego vos elegi. Unde dicit apoſtolus Iohannes.Non quod dilexerimus deum: ſed quia ipſe dilexit nos. Qd̓ j.cum ita ſit: quid eſt homo vtēs in hac vita propria volūtateanteqͣꝫ eligat et diligat deum: niſi iniuſtus et impius? Quideſt inqͣꝫ homo aberrans a creatore creatura: niſi creator eiusmemor ſit eius: et eligat eumgratis et diligat gratis: qꝛ nonpoteſt eligere vel diligere: niſi prius electus dilectuſqꝫ curetur: qui cecitate eligenda non cernit: et languore diligendafaſtidit? Sed forte quis dicat: quomodo deus prius eligitet diligit iniquos aūt iuſtificat: cum ſcriptum ſit. Odiſti domine omnes operantes iniquitatem. Quomodo putamus:niſi miro et ineffabili modo? Et tamen etiam non poſſumuscogitare: qd̓ medicus bonus egrotum ⁊ odit et diligit. Oditenim qui aegrotat: qui diligit ita vt egritudineꝫ pellat. Hecpropter charitatem dicta ſint: ſine qua in nobis non pōt eſſe Cvera patientia: quia in bonis charitas dei eſt que tolerat oīa j. cſicut in malis mundi cupiditas. Sed hec charitas per ſpiri Rtum ſanctum eſt innobis: qui datus eſt nobis. Unde a quonobis eſt charitas: ab illo eſt patientia. Mundi autem cupiditas quando patienter ſuſtinetonera cuiuſlibet calamitatis: gloriatur de viribus proprie voluntatis: tanqͣꝫ de ſtupore morbi: non de robore ſanitatis. Inſania eſt iſta gloriatio:nō ē patientie ſed dementie. Uolūtas iſta tanto videt̉ patientior: acerborum malorum: quanto ⁊ auidior temporaliū bonorum quia inanior ⁊ eternorum. Quod ſi eamexagitat ⁊ inflammat fallacibus viſis ⁊ ſuaſionibus immūdus ⁊ diabolicus ſpiritus ⁊ maligna conſpiratione ſociatus efficit homīsvolūtatem vel errore demētem: vel appetitu cuiuſlibet mundane delectatiōis ardentē: quecūqꝫ vident̉ intolerabilia mirabiliter ſuſtinere. Non tn̄ ideo etiā volūtas mala ſine inſti-

ICa. xx.Roma. xj

SCa. xviij.j. Ioh̓. iiij.

j. Iohā. ijTCa. xix.Roma. j.

i I0 hō

Ro. viij.

TCa. xix.

Iacobi iſ

Ro. viij

Roma. v

Roma. v.

Psͣ. xliij.

Psͣ. xliij.

Romo-

j. Iohā. ij.

j. Cor. xij.

Ioh̓. viij.Iohā. xv.

Ro iiii.Psͣ. lv.

Roma. v.

Iohā. xv.j. Ioh̓. iiij.xij.

exo. xxxiijRoma. ix.Psͣ. lviij.

Abacuc. ij.Roma. j.

Roma. x.j. Cor. jCa. xxj

Roma

Ro. iiij.

Ca. xxj

Iohā. xv.

Psͣ. lviij.

LCa. xxiij.j. cor. xxiij.Roma. v.

Roma. ix.

j. ⁊ K iiijCa. xxij.

exo. xxxiij

32

Ephe. ij.

Iohā. xv.

jͣ. Ioh̓. iiij.

⁊